تازه ها
بازار کار ۱۴۰۴ زیر ذرهبین؛ کدام استانها بیشترین بیکاری را دارند؟
انتشار با تأخیر آمار رسمی نیروی کار سال ۱۴۰۴ توسط مرکز آمار ایران، فرصت مناسبی را برای تحلیلگران فراهم کرده است تا ناهمگونیهای عمیق ساختاری در جغرافیای اشتغال کشور را رصد کنند.
به گزارش بازارکار ، ارزیابی این دادهها نشان میدهد که متغیرهای کلان اقتصادی در حوزه کار، در سراسر کشور رفتاری همگن نداشتهاند و تفاوتهای منطقهای، سیمای متفاوتی از پویایی یا رکود بازار کار استانها به تصویر میکشند. بر اساس این گزارش، نرخ مشارکت اقتصادی کل کشور در سال گذشته معادل ۴۰.۶ درصد ثبت شده است؛ شاخصی که نشاندهنده نسبت جمعیت فعال (شاغل و بیکار متقاضی کار) به کل جمعیت واجد شرایط بالای ۱۵ سال است.
در همین حال، میانگین نرخ بیکاری کشور روی عدد ۷.۵ درصد ایستاده که نشان میدهد کماکان بخش قابلتوجهی از جویندگان کار در دسترسی به فرصتهای شغلی ناکام ماندهاند. بررسی عمیقتر این دو شاخص کلیدی در ۳۱ استان کشور، گویای شکافهای جدی در بستر توسعه منطقهای است.
در بخش عرضه نیروی کار و تمایل شهروندان برای ورود به بازار کار، استان زنجان با ثبت نرخ مشارکت ۵۰ درصدی، در صدر جدول پویایی اقتصادی قرار گرفته است. دستیابی زنجان به این عدد به معنای آن است که نیمی از جمعیت واجد شرایط این استان به صورت فعال در چرخه تولید یا جستجوی کار حضور دارند که این امر میتواند ناشی از رونق صنایع محلی، کشاورزی نیمهمکانیزه و امید بالای نیروی کار به جذب در بازار باشد.
پس از زنجان، استانهای اردبیل با ۴۷.۶ درصد و مازندران با ۴۴.۲ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند. در مجموع، ۱۶ استان کشور نرخ مشارکتی بالاتر از میانگین کشوری (۴۰.۶ درصد) را تجربه کردهاند که نشاندهنده توزیع نسبتاً مناسب امید به کار در نیمی از جغرافیای ایران است. در نقطه مقابل، کهگیلویه و بویراحمد با ثبت نرخ مشارکت کمسابقه ۳۰.۹ درصدی در کف جدول قرار گرفته و پس از آن، استانهای ایلام و سیستان و بلوچستان کمترین تمایل به مشارکت اقتصادی را ثبت کردهاند؛ پدیدهای که در ادبیات توسعه معمولاً با ناامیدی نیروی کار از یافتن شغل و پدیده «کارگران دلسرد» پیوند میخورد.
اما برای تحلیل دقیقتر وضعیت، بررسی همزمان نرخ بیکاری به عنوان شاخص مکمل ضروری است. آمارهای ۱۴۰۴ نشان میدهند که ۱۳ استان کشور نرخ بیکاری بالاتر از میانگین ۷.۵ درصدی کل کشور را تجربه کردهاند.
در این میان، استان کرمانشاه با نرخ بیکاری ۱۱.۷ درصد، خوزستان با ۱۱ درصد و سیستان و بلوچستان با ۱۰.۱ درصد، بالاترین میزان بیکاری را به ثبت رساندهاند. تطبیق این دو شاخص نشاندهنده یک وضعیت بحرانی مضاعف در استانهایی مانند خوزستان و سیستان و بلوچستان است؛ چرا که این مناطق نه تنها از نرخ مشارکت اقتصادی پایینی رنج میبرند،
بلکه همان جمعیت محدود متقاضی کار نیز با نرخهای بیکاری دورقمی مواجه شدهاند. این ناهماهنگی ساختاری، ضرورت بازنگری در سیاستهای اشتغالزایی و توزیع سرمایه در این مناطق مرزی و صنعتی را دوچندان میکند. در سمت دیگر بازار، استانهای خراسان جنوبی با ۵ درصد، آذربایجان غربی با ۵.۵ درصد و مازندران با ۵.۶ درصد، کمترین نرخ بیکاری را در سال ۱۴۰۴ به خود اختصاص دادهاند.
استان تهران به عنوان قطب اداری، خدماتی و اقتصادی کشور، الگوی متفاوتی را در سال ۱۴۰۴ ارائه داده است. نرخ مشارکت اقتصادی در پایتخت برابر با ۴۰.۹ درصد ثبت شده که تفاوت چندانی با میانگین کشوری ندارد، اما نرخ بیکاری ۶.۴ درصدی این استان که به مراتب پایینتر از میانگین کشوری است، نشان میدهد تهران توانسته است بخش عمدهای از تقاضای کار موجود در محدوده جغرافیایی خود را پاسخ دهد. با توجه به سهم بالای بخش خدمات و حضور گسترده استارتاپها و بنگاههای نوین در تهران، این استان توانسته ثبات نسبی در حوزه اشتغال ایجاد کند،
هرچند که هزینههای بالای زندگی در پایتخت خود به عنوان مانعی برای ورود نیروی کار جدید از سایر استانها عمل میکند. در تحلیل نهایی، دادههای سال ۱۴۰۴ بر این واقعیت صحه میگذارند که سیاستگذاریهای یکپارچه و فاقد انعطاف منطقهای نمیتوانند حلال مشکلات بازار کار باشند و بهبود پایدار شاخصها نیازمند برنامههای توسعه محلی متناسب با مزیتهای نسبی هر استان است.
ارسال نظرات