رسالت مؤسسه؛ از بومی‌سازی دانش کار تا بومی‌سازی هوشمند فناوری‌های نوین

به گزارش بازارکار از روابط عمومی مؤسسه کار و تأمین اجتماعی، دکتر ابراهیم صادقی‌فر در همایش راهبردها، آینده‌نگری، توانمندی و چشم‌انداز شرکت‌های دانش‌بنیان، با اشاره به پیشینه تأسیس مؤسسه اظهار کرد: مؤسسه کار و تأمین اجتماعی در سال ۱۳۴۸ با الهام از مؤسسه بین‌المللی مطالعات کار وابسته به سازمان بین‌المللی کار تأسیس شد تا دانش جهانی حوزه کار و تأمین اجتماعی را برای سیاست‌گذاری در ایران بومی‌سازی کند و امروز نیز در آستانه تحولات ناشی از هوش مصنوعی، بار دیگر وظیفه دارد نسبت میان دانش، فناوری و حکمرانی را بازتعریف کند.

وی با بیان اینکه مؤسسه هم‌زمان با سه تحول اساسی مواجه است، افزود: دگرگونی ماهیت کار در نتیجه گسترش اقتصاد پلتفرمی، مدیریت الگوریتمی و شکل‌گیری الگو‌های نوین اشتغال، تغییر ابزار‌های سیاست‌گذاری با ورود هوش مصنوعی به فرآیند تولید دانش و تحلیل داده‌ها و همچنین ضرورت تبدیل شدن نهاد‌های سیاست‌گذار به سازمان‌های دانش‌بنیان، سه تحول مهمی هستند که مسیر آینده مؤسسه را ترسیم می‌کنند.

رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی باید در نقش دستیار پژوهشگر و نه جایگزین وی به کار گرفته شود، گفت: مؤسسه بر همین اساس نقشه راهی سه‌مرحله‌ای برای استقرار حکمرانی هوشمند تدوین کرده که اجرای آن آغاز شده است.

صادقی‌فر درباره مرحله نخست این برنامه اظهار کرد: توانمندسازی سرمایه انسانی و ارتقای سواد سازمانی در حوزه هوش مصنوعی نخستین گام این نقشه راه است. در همین راستا، دوره آموزشی سواد هوش مصنوعی در قالب برنامه‌ای ده‌بخشی و چهل‌ساعته برای پژوهشگران و کارشناسان مؤسسه برگزار شده و هم‌زمان چارچوب سواد هوش مصنوعی وزارت کار ایالات متحده با رویکردی بومی بازخوانی و به برنامه‌ای اجرایی برای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تبدیل شده است.

وی با اشاره به مرحله دوم این برنامه افزود: توسعه زیرساخت دانشی هوشمند، محور اصلی این مرحله است که مهم‌ترین پروژه آن، دانشنامه هوشمند مؤسسه است؛ بستری مشارکتی و پویا که با الگویی مشابه دانشنامه‌های برخط، دانش تخصصی حوزه کار، تأمین اجتماعی و رفاه را از آرشیو‌های پراکنده به حافظه‌ای سازمانی، به‌روز و در دسترس تبدیل می‌کند. به گفته وی، اجرای این طرح از ستاد مؤسسه آغاز شده و در مراحل بعد به سازمان‌ها و نهاد‌های وابسته به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گسترش خواهد یافت.

رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی با بیان اینکه طراحی ابزار‌های هوشمند پرسش و پاسخ در حوزه قانون کار و تأمین اجتماعی نیز در دستور کار قرار دارد، ادامه داد: این ابزار‌ها با هدف تسهیل دسترسی به اطلاعات تخصصی و ارتقای کیفیت خدمات طراحی خواهند شد.

وی درباره مرحله سوم نقشه راه نیز اظهار کرد: طرح تأسیس مرکز حکمرانی هوشمند و هوش مصنوعی برای وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی تدوین و ارائه شده است. این مرکز با هدف ایفای نقش سیاست‌گذار در حوزه فناوری‌های نوین، توسعه شفافیت الگوریتمی، نظارت انسانی و پاسخ‌گویی در استفاده از هوش مصنوعی فعالیت خواهد کرد تا تصمیمات مرتبط با حوزه کار و تأمین اجتماعی با بیشترین دقت و مسئولیت‌پذیری اتخاذ شوند.

صادقی‌فر با اشاره به تجربه کشور‌های مختلف در بهره‌گیری از هوش مصنوعی در نظام‌های تأمین اجتماعی گفت: بررسی تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد که در کشور‌هایی مانند فنلاند، برزیل و بلژیک، هوش مصنوعی نه به‌عنوان جایگزین نیروی انسانی، بلکه به‌عنوان ابزاری برای افزایش دقت، سرعت و کیفیت ارائه خدمات مورد استفاده قرار گرفته است و مؤسسه نیز همین رویکرد را دنبال می‌کند.

وی با دعوت از شرکت‌های دانش‌بنیان برای همکاری با مؤسسه افزود: توسعه دانشنامه هوشمند، طراحی سامانه‌های پردازش زبان فارسی، ارزیابی و حسابرسی الگوریتمی و سایر پروژه‌های فناورانه، نیازمند مشارکت شرکت‌های دانش‌بنیان است. مؤسسه نیز آمادگی دارد ظرفیت‌های پژوهشی، داده‌های تخصصی و تجربه بیش از پنج دهه فعالیت خود را در اختیار این همکاری‌ها قرار دهد.

رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی در پایان با تأکید بر اینکه تحقق اقتصاد دانش‌بنیان بدون شکل‌گیری نهاد‌های دولتی دانش‌بنیان امکان‌پذیر نیست، اظهار کرد: مؤسسه کار و تأمین اجتماعی خود را صرفاً ناظر این تحول نمی‌داند، بلکه با تکیه بر دانش، فناوری و تجربه علمی، در مسیر بومی‌سازی هوشمندانه فناوری‌های نوین برای ارتقای حکمرانی حوزه کار، تأمین اجتماعی و رفاه، نقش‌آفرینی خواهد کرد