نگاهی به نقش روابط عمومی در ترویج فرهنگ آموزش‌های فنی و حرفه‌ای

به گزارش بازارکار، این یادداشت از سوی محمد رضا باقری به بازارکار ارسال شده است؛ در اقتصاد امروز، دیگر سرمایه اصلی کشور‌ها نه منابع طبیعی، بلکه سرمایه انسانی ماهر است. هر اندازه نظام آموزش مهارتی بتواند نیرو‌هایی توانمند، خلاق و متناسب با نیاز‌های واقعی بازار کار تربیت کند، مسیر توسعه اقتصادی، افزایش بهره‌وری و کاهش بیکاری نیز هموارتر خواهد شد. از همین رو، نام‌گذاری ششم مردادماه به عنوان روز ترویج آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، فرصتی برای بازاندیشی در جایگاه مهارت‌آموزی در توسعه ملی است.

اما در کنار همه سرمایه‌گذاری‌هایی که برای توسعه زیرساخت‌های آموزشی، تجهیز کارگاه‌ها و طراحی دوره‌های مهارتی انجام می‌شود، یک مؤلفه مهم گاهی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد؛ ارتباطات مؤثر.

واقعیت این است که بسیاری از ظرفیت‌های آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، نه به دلیل ضعف در کیفیت خدمات، بلکه به دلیل ضعف در معرفی، روایت‌سازی و اقناع افکار عمومی، آن‌گونه که شایسته است شناخته نمی‌شوند. هنوز هم بخشی از جامعه، آموزش‌های مهارتی را انتخاب دوم می‌داند، در حالی که تجربه کشور‌های موفق نشان می‌دهد آموزش‌های فنی و حرفه‌ای یکی از مهم‌ترین مسیر‌های ورود به بازار کار و کارآفرینی است.

اینجاست که روابط عمومی از یک واحد اطلاع‌رسانی فراتر می‌رود و به یک کنشگر توسعه تبدیل می‌شود. روابط عمومی می‌تواند با شناخت دقیق مخاطبان، تولید روایت‌های الهام‌بخش از موفقیت مهارت‌آموختگان، بهره‌گیری از رسانه‌های نوین، همکاری با دانشگاه‌ها، مدارس، صنایع و کارآفرینان، تصویری تازه از ارزش مهارت در ذهن جامعه ایجاد کند.

در عصر شبکه‌های اجتماعی، رقابت سازمان‌ها تنها بر سر کیفیت خدمات نیست؛ بلکه بر سر تصاحب ذهن و اعتماد مخاطبان است. اگر روابط عمومی نتواند روایت درستی از اهمیت مهارت‌آموزی ارائه دهد، این خلأ با روایت‌های نادرست یا کلیشه‌های قدیمی پر خواهد شد. از این منظر، هر هنرجوی موفق، هر کارآفرین مهارت‌محور و هر مرکز آموزشی پویا، یک داستان ارزشمند برای روایت دارد؛ داستانی که می‌تواند انگیزه‌بخش هزاران جوان جویای آینده باشد.

از سوی دیگر، تحولات فناوری، هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال و تغییر سریع نیاز‌های بازار کار، مسئولیت آموزش‌های فنی و حرفه‌ای را سنگین‌تر کرده است. امروز مهارت‌آموزی تنها به آموزش یک حرفه محدود نمی‌شود؛ بلکه شامل یادگیری مستمر، سازگاری با تغییر، کار تیمی، ارتباطات، حل مسئله و نوآوری نیز هست. انتقال این پیام به جامعه، بدون یک نظام ارتباطی حرفه‌ای، امکان‌پذیر نخواهد بود.

به باور من، روابط عمومی سازمان‌های آموزشی باید از رویکرد سنتی اطلاع‌رسانی عبور کرده و به طراحی کمپین‌های ارتباطی برای ترویج فرهنگ مهارت روی آورند. استفاده از روایت‌های واقعی، تولید محتوای چندرسانه‌ای، همکاری با رسانه‌ها، حضور مؤثر در شبکه‌های اجتماعی، تعامل با صنایع و بهره‌گیری از ظرفیت هوش مصنوعی، می‌تواند نگاه جامعه به آموزش‌های فنی و حرفه‌ای را متحول کند.

از سوی دیگر، توسعه مهارت‌آموزی نیازمند مشارکت همه ذی‌نفعان است؛ دولت، بخش خصوصی، رسانه‌ها، دانشگاه‌ها، مدارس، تشکل‌های حرفه‌ای و خانواده‌ها، همگی در شکل‌دهی به فرهنگ مهارت نقش دارند. روابط عمومی، حلقه اتصال این بازیگران است و می‌تواند با ایجاد گفت‌و‌گو، هم‌افزایی و اعتماد، مسیر توسعه سرمایه انسانی را هموارتر سازد.

ششم مرداد، تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ یادآور این حقیقت است که آینده بازار کار، آینده مهارت‌هاست. هرچه جامعه ما بیش از گذشته به ارزش یادگیری مهارت‌های کاربردی باور پیدا کند، فرصت‌های بیشتری برای اشتغال، کارآفرینی و رشد اقتصادی فراهم خواهد شد.

در پایان، معتقدم اگر آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، موتور توانمندسازی نیروی انسانی باشند، روابط عمومی، موتور ترویج فرهنگ مهارت‌آموزی است. توسعه مهارت، بدون توسعه ارتباطات، به مقصد نخواهد رسید و آینده اشتغال، بیش از هر زمان دیگری، به پیوند هوشمندانه میان آموزش، ارتباطات و اعتماد اجتماعی وابسته است.

مهارت، آینده را می‌سازد؛ اما این ارتباطات است که آینده مهارت را به جامعه معرفی می‌کند.

محمدرضا باقری

مدیرعامل مؤسسه تخصصی روابط عمومی «راهبرد»

مدیرمسئول ماهنامه «راهبرد ارتباطات و روابط عمومی»