تازه ها
گرنت ۱۰ برابری برای آزمایشگاههای فردی
رونمایی از مدل جدید تقویت پژوهشهای بینرشتهای
معاون پژوهشی وزیر علوم از اجرای مدل جدیدی برای تقویت پژوهشهای بینرشتهای خبر داد و اعلام کرد: در گام نخست این طرح، ۱۰۵ آزمایشگاه تحقیقاتی فردی با گرنتی معادل ۱۰ برابر گرنتهای معمول دانشگاهی حمایت میشوند تا زمینه شکلگیری شبکههای پژوهشی، آزمایشگاههای ملی و همکاریهای میانرشتهای فراهم شود.
به گزارش بازارکار، سیدمهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزیر علوم، در مراسم تکریم و معارفه رئیس پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران، با اشاره به ضرورت بررسی ساختارهای پژوهشی کشور اظهار کرد: باید بررسی کنیم ساختارهایی که تاکنون برای واحدهای پژوهشی شکل گرفتهاند، تا چه اندازه درست بودهاند و اگر نیاز به اصلاح دارند، این اصلاح باید از مسیر همفکری و بهصورت تدریجی انجام شود.
وی با بیان اینکه شکلگیری واحدهای پژوهشی نیازمند رعایت الزامات مشخصی است، گفت: این الزامات، مسیر توسعه آن واحد را نیز مشخص میکنند. برای مثال، تشکیل یک گروه پژوهشی به حداقل پنج عضو هیئت علمی نیاز دارد، دو گروه پژوهشی یک مرکز را تشکیل میدهند و با توسعه این ساختار، پژوهشکده و پژوهشگاه شکل میگیرد.
ابطحی با اشاره به تجربه شکلگیری برخی پژوهشکدهها در دانشگاهها، افزود: در دانشگاهها گاهی برای تکمیل این ساختارها، اعضای هیئت علمی بهصورت مأمور یا قرضی در پژوهشکدهها فعالیت میکردند و این مجموعهها با استفاده از ظرفیت افراد موجود شکل میگرفتند، اما در ادامه به دلیل نبود حمایت کافی، برخی از این ساختارها نتوانستند به جایگاه مطلوب برسند.
وی ادامه داد: تکالیف اعضای پژوهشی نیز به همین شکل تعریف میشد. اعضای هیئت علمی آموزشی که بهصورت مستقل قراردادهای ارتباط با صنعت داشتند، وقتی در قالب یک ساختار سازمانی قرار میگرفتند، فعالیتهایشان کاهش پیدا میکرد. در برخی موارد نیز جذب اعضای هیئت علمی در دانشگاهها با مشکلاتی همراه بود و زمانی که گروه آموزشی پذیرای فرد جذبشده نبود، آن فرد به پژوهشکدهها یا پژوهشگاهها منتقل میشد؛ در حالی که این روند نیازمند بازنگری است.
ابطحی با تاکید بر اینکه اصل این ساختار درست بود، ولی حمایت کافی از آن صورت نگرفت، گفت: بر همین اساس بسیاری از این قطبها به نتیجه مطلوب نرسیدند. در دانشگاهها نیز دستاوردها گاهی بهصورت مشترک تعریف میشد، در حالی که در عمل چنین نبود. البته به نظر من، این وضعیت در پژوهشگاهها بهتر از دانشگاهها بود.
معاون پژوهشی وزیر علوم با اشاره به الگوی فعالیت پارکهای علم و فناوری گفت: در پارکها، هستههای فناور ابتدا وارد دوره رشد مقدماتی میشوند، سپس در مراکز رشد و بعد از طی مراحل موفقیت وارد پارک فناوری میشوند. باید برای مراکز پژوهشی نیز الگویی پویا و مرحلهای طراحی شود.
طراحی مدل جدید برای حمایت از پژوهشگران برتر
وی از طراحی مدل جدیدی برای مراکز پژوهشی با هدف تقویت پژوهشهای فردی و سپس گروهی در معاونت پژوهشی وزارت علوم خبر داد و گفت: در این مدل افرادی که در دانشگاهها دارای برجستگی علمی هستند، رسالههای موفق دارند و از دل فعالیتهایشان هستههای فناور شکل میگیرد، در قالب «آزمایشگاههای تحقیقاتی فردی» مورد حمایت قرار میگیرند. این آزمایشگاهها به مدت سه سال از حمایت ویژه برخوردار خواهند شد.
ابطحی درباره حمایت مالی از این آزمایشگاهها توضیح داد: گرنت این آزمایشگاهها سالانه حدود ۱۰ برابر گرنت معمول دانشگاههاست و منابع مالی آن برای تعداد محدودی تأمین شده است. تاکنون ۱۰۵ آزمایشگاه وارد این طرح شدهاند و دانشگاهها خودشان افراد واجد شرایط را انتخاب کردهاند.
وی افزود: اگر این افراد عملکرد موفقی داشته باشند و طی دو سال ارزیابی شوند، از سال دوم میتوانند وارد فعالیتهای گروهی شوند. گرنت فردی سه سال ادامه خواهد داشت، اما از سال دوم امکان دریافت گرنتهای جمعی نیز فراهم میشود.
تقویت همکاریهای بینرشتهای با محور آزمایشگاههای تحقیقاتی فردی
وی از طراحی مدلی برای همکاریهای بینرشتهای خبر داد و گفت: در گذشته قطبهای علمی پشتوانه فردی نداشتند و صرفاً تعدادی پژوهشگر در کنار هم قرار میگرفتند، اما اکنون این همکاریها بر پایه آزمایشگاههای تحقیقاتی فردی شکل میگیرد. در این مدل، دو نفر نمیتوانند بهتنهایی وارد شوند؛ حداقل سه پژوهشگر که هر کدام دارای آزمایشگاه تحقیقاتی فردی هستند، باید اعلام کنند که قصد انجام یک کار جمعی را دارند. اگر این گروهها پس از آغاز فعالیت و طی ارزیابی دوساله، بتوانند یک گرنت بینالمللی جذب کنند، از حمایتهای بیشتری نیز برخوردار خواهند شد.
معاون پژوهشی وزیر علوم در مورد خروجی این فرآیند توضیح داد: خروجی این فرآیند شکلگیری آزمایشگاههای ملی، توسعه فعالیتهای بینرشتهای، تربیت پژوهشگران برجسته، انتشار مقالات باکیفیت، ایجاد واحدهای فناور و جبران بخشی از ضعف موجود در ارتباط علم و فناوری با شرکتهای بزرگ خواهد بود.
وی افزود:این مجموعه، تغذیهکننده پارکهای علم و فناوری خواهد بود و از دل آن شرکتهای دانشبنیان شکل میگیرند؛ شرکتهایی که هم اثربخشی اقتصادی دارند و هم اثربخشی اجتماعی خواهند داشت.
مخالفت با ادغام پژوهشگاهها
ابطحی با بیان اینکه این مدل میتواند برای پژوهشگاهها نیز مورد استفاده قرار گیرد، گفت: من با ادغام پژوهشگاهها و ایجاد پژوهشگاههای بزرگتر مخالفم. پژوهشگاههای تخصصی مانند پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی یا پژوهشگاه رنگ باید هویت تخصصی خود را حفظ کنند، اما میتوانند از طریق همکاری اعضای خود با دیگر حوزهها، پروژههای بزرگ بینرشتهای تعریف کنند.
تجهیز ۱۰۵ آزمایشگاه تحقیقاتی فردی
وی از آغاز این مسیر با تجهیز ۱۰۵ آزمایشگاه تحقیقاتی فردی خبر داد و گفت: امیدواریم امسال وارد مرحله بعد شویم. چه بهتر که این همکاریها از پژوهشگاهها آغاز شود؛ یعنی حوزههایی مانند مهندسی شیمی، پلیمر و ژنتیک، اگر در یک مسئله مشترک ظرفیت همکاری دارند، مورد حمایت قرار گیرند، گرنتهای همافزا دریافت کنند و در ادامه بتوانند در سطح ملی و حتی بینالمللی فعالیت کنند.
وی با تاکید بر اینکه اصلاح ساختارها باید از مرحله جذب اعضای هیئت علمی آغاز شود، گفت: اگر استخدامها از ابتدا با هدف شکلگیری گروههای بینرشتهای انجام شود، خروجی متفاوتی خواهیم داشت.
وی افزود: این طرح تاکنون بهصورت عمومی مطرح نشده بود. پیش از ارائه آن، تلاش کردیم منابع مالی لازم را فراهم کنیم، با صاحبنظران مختلف گفتوگو کردیم و حتی در نشستهای بینالمللی، آمادگی برخی کشورهای عضو برای همکاری و حمایت از این برنامه اعلام شد. تلاش ما این بوده است که پیش از اجرای طرح، پشتوانه لازم برای آن فراهم شود. امیدواریم این آزمایشگاههای تحقیقاتی از این پس بتوانند وارد یک شبکه پژوهشی شوند و از همین مسیر، پژوهش کشور تقویت شود.
دانشمندان باید برای حل مسائل کشور وارد میدان شوند
ابطحی همچنین با اشاره به شرایط کشور ناشی از جنگ گفت: کشور امروز آسیبهای زیادی دیده است و بهتدریج ابعاد این آسیبها بیشتر روشن خواهد شد. شرایط ناشی از جنگ تحمیلی همچنان ادامه دارد و کشور بیش از هر زمان دیگری به کمک دانشمندانی نیاز دارد که مسائل واقعی کشور را درک میکنند؛ پژوهشگرانی که صرفاً برای ارتقای علمی یا انجام تکالیف اداری فعالیت نمیکنند، بلکه بحرانهای کشور را میشناسند و برای حل آنها وارد عمل میشوند.
وی در پایان با تقدیر از عملکرد مدیران پیشین پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران، اظهار امیدواری کرد که این پژوهشگاه با مدیریت جدید نیز مسیر رشد و اثرگذاری خود را ادامه دهد.
به گزارش ایسنا، در پایان مراسم، آیین اعطای حکم، اهدای لوح تقدیر و هدایا برگزار شد و لوح تقدیر و لوح سپاس همکاران پژوهشگاه و هدایای یادبود، به دکتر احمد شعبانی تقدیم شد. همچنین حکم سرپرستی دکتر مهدی نکومنش که به امضای حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری رسیده بود، به وی اعطا شد.
ارسال نظرات