تازه ها
"ستفا": حلقه اتصال بخش خصوصی و دولتی برای رسیدن به بازار محصولات دانش بنیان
اقتصاد دانشبنیان امروز به یکی از مهمترین پیشرانهای رشد اقتصادی، افزایش بهرهوری و ارتقای رقابتپذیری کشورها تبدیل شده است. در این میان، تجاریسازی فناوری و ایجاد پیوندی مؤثر میان دانشگاه، صنعت و بخش خصوصی، حلقه مفقودهای است که میتواند دستاوردهای علمی را به ارزش اقتصادی، اشتغال پایدار و توسعه ملی تبدیل کند. سازمان تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان جهاد دانشگاهی (ستفا) با تمرکز بر همین مأموریت، تلاش دارد مسیر تبدیل ایده به محصول و ورود فناوریهای نوآورانه به بازار را هموار سازد.
رحیم عابدی، رئیس کانون انجمنهای صنفی کارفرمایی استان تهران، بر این باور است که اقتدار علمی زمانی معنا و اثر واقعی پیدا میکند که به فناوری، محصول و بازار منجر شود. از نگاه او، ستفا میتواند به عنوان حلقه اتصال میان جامعه علمی، صنایع، سرمایهگذاران و تشکلهای اقتصادی، نقش مؤثری در توسعه بازار محصولات دانشبنیان، ارتقای بهرهوری، افزایش اشتغال تخصصی و تقویت اقتصاد ملی ایفا کند. در گفتوگوی پیش رو، وی به بررسی جایگاه ستفا در توسعه اقتصاد دانشبنیان، الزامات تجاریسازی فناوری، نقش بخش خصوصی در این فرآیند و اولویتهای راهبردی کشور در حوزه فناوریهای نوین میپردازد.
از نگاه جنابعالی«اقتدار علمی» زمانی محقق میشود که به فناوری و محصول تبدیل شود. ستفا در این مسیر چه نقشی ایفا میکند؟
اقتدار علمی زمانی به اقتدار ملی تبدیل میشود که دانش بتواند مسائل واقعی جامعه و اقتصاد را حل کند. علم، زمانی ارزشآفرین است که به فناوری، فناوری به محصول، محصول به بازار و بازار به اشتغال و ثروت پایدار منتهی شود. این زنجیره، مهمترین شاخص بلوغ یک نظام علمی است.
از نگاه بخش خصوصی، مهمترین حلقه این زنجیره، اتصال مؤثر دانشگاه به صنعت است. سازمان تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان جهاد دانشگاهی (ستفا) میتواند با ایفای نقش واسط میان پژوهشگران، سرمایهگذاران، صنایع و کارآفرینان، فرآیند تبدیل ایده به کسبوکار را تسهیل کند. هر اندازه این ارتباط ساختارمندتر باشد، سرعت ورود فناوری به بازار و اثرگذاری آن بر اقتصاد ملی نیز افزایش خواهد یافت.
چه شاخصهایی نشان میدهد یک فناوری توانسته به اقتدار علمی کشور کمک کند؟
اقتدار فناورانه تنها با تعداد مقالات یا ثبت اختراع سنجیده نمیشود؛ بلکه زمانی معنا پیدا میکند که فناوری بتواند وابستگی کشور را کاهش دهد، بهرهوری تولید را افزایش دهد، ارزش افزوده ایجاد کند و در بازارهای منطقهای و جهانی رقابتپذیر باشد.
از منظر کارفرمایان، رشد صادرات محصولات دانشبنیان، توسعه فناوریهای بومی، افزایش بهرهوری صنایع، کاهش هزینههای تولید، شکلگیری شرکتهای فناور پایدار و خلق فرصتهای شغلی باکیفیت، از مهمترین شاخصهای اقتدار فناورانه محسوب میشوند.
ارزیابی شما از وضعیت تجاریسازی فناوری و زیرساختهای حمایت از شرکتهای دانشبنیان چیست؟
در دو دهه اخیر، زیرساختهای مناسبی برای توسعه اقتصاد دانشبنیان ایجاد شده است، اما اکنون زمان عبور از مرحله حمایتهای اولیه و ورود به مرحله توسعه بازار فرا رسیده است.
شرکتهای دانشبنیان زمانی به بلوغ میرسند که بتوانند در زنجیره تأمین صنایع کشور نقشآفرینی کنند، بازار صادراتی به دست آورند و بدون وابستگی مستمر به حمایتهای دولتی، بر پایه نوآوری و رقابت رشد کنند.
مهمترین شاخصهای اقتدار فناورانه کشور را چه میدانید؟
از نگاه بخش خصوصی، مهمترین دستاورد فناوری، افزایش بهرهوری است. هر فناوری که هزینه تولید را کاهش دهد، کیفیت محصولات را ارتقا بخشد، مصرف انرژی را مدیریت کند، اشتغال مولد ایجاد نماید یا کیفیت خدمات را افزایش دهد، مستقیماً در بهبود معیشت مردم و تقویت اقتصاد ملی اثرگذار خواهد بود.
اولویتهای آینده ستفا برای پاسخ به نیازهای راهبردی کشور چیست؟
به اعتقاد من، توسعه فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال، فناوریهای سلامت، انرژیهای نو، صنایع پیشرفته و امنیت سایبری باید در اولویت قرار گیرد. در کنار آن، تقویت تجاریسازی فناوری، توسعه صادرات محصولات دانشبنیان و گسترش همکاری با تشکلهای کارفرمایی و بخش خصوصی، میتواند اثرگذاری این سازمان را دوچندان کند.
شرکتهای دانشبنیان امروز چه جایگاهی در اقتصاد ایران دارند و برای افزایش سهم اقتصاد دانشبنیان چه باید کرد؟
امروز شرکتهای دانشبنیان به یکی از ارکان تحول اقتصادی کشور تبدیل شدهاند، اما ظرفیتهای آنها هنوز به طور کامل در اقتصاد ملی به کار گرفته نشده است.
برای افزایش سهم اقتصاد دانشبنیان، باید مقررات تسهیل شود، سرمایهگذاری بخش خصوصی تقویت گردد، بازارهای داخلی و خارجی توسعه یابد و ارتباط میان شرکتهای دانشبنیان با صنایع بزرگ و تشکلهای کارفرمایی عمیقتر شود.
ستفا چگونه به توسعه بازار و توانمندسازی شرکتهای دانشبنیان کمک میکند؟
یکی از مهمترین نیازهای شرکتهای فناور، دسترسی به بازار است. ستفا میتواند با ایجاد شبکههای همکاری میان دانشگاه، صنعت، تشکلهای اقتصادی، اتاقهای بازرگانی و انجمنهای کارفرمایی، مسیر ورود فناوری به بازار را تسهیل کند.
همچنین کمک به استانداردسازی، توسعه صادرات، بازاریابی فناوری و معرفی محصولات دانشبنیان به صنایع، از مهمترین حوزههای اثرگذاری این سازمان خواهد بود.
ستفا چه نقشی در توسعه کارآفرینی، اشتغال دانشبنیان و حفظ نخبگان ایفا میکند؟
اشتغال پایدار زمانی شکل میگیرد که فرصت خلق ارزش برای نیروهای متخصص فراهم شود. هرچه ارتباط دانشگاه با محیط کسبوکار تقویت شود، احتمال تبدیل ایدههای نوآورانه به شرکتهای موفق نیز افزایش مییابد.
حمایت از تیمهای فناور، توسعه آموزشهای مهارتی، تسهیل تجاریسازی و ایجاد ارتباط با بازار، مهمترین ابزارهای توسعه اشتغال دانشبنیان و حفظ سرمایه انسانی کشور هستند.
همکاری ستفا با پارکهای علم و فناوری و تشکلهایی مانند کانون انجمنهای صنفی کارفرمایی استان تهران چه ظرفیتی ایجاد میکند؟
تشکلهای کارفرمایی، نمایندگان واقعی بنگاههای اقتصادی و تولیدکنندگان کشور هستند و شناخت دقیقی از نیازهای بازار دارند. اگر این ظرفیت در کنار توان علمی دانشگاهها و زیرساختهای جهاد دانشگاهی قرار گیرد، میتوان زنجیرهای کارآمد از «نیاز صنعت تا تولید فناوری» ایجاد کرد.
کانون انجمنهای صنفی کارفرمایی استان تهران آمادگی دارد با ایجاد ارتباط میان شرکتهای دانشبنیان و بنگاههای اقتصادی، زمینه بهکارگیری فناوریهای نوین، ارتقای بهرهوری و توسعه اشتغال فناورانه را فراهم سازد.
مهمترین فناوریهای راهبردی و اولویتهای ستفا در افق پنجساله چیست؟
هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، رباتیک، فناوریهای زیستی، مواد پیشرفته، انرژیهای پاک، امنیت سایبری و فناوریهای مرتبط با تحول دیجیتال، مهمترین حوزههایی هستند که آینده رقابتپذیری اقتصاد ایران را رقم خواهند زد.
- اگر بخواهید مأموریت امروز ستفا را در یک جمله بیان کنید، آن جمله چیست؟
تبدیل ظرفیت علمی کشور به فناوری، اشتغال پایدار و ارزشآفرینی اقتصادی از طریق پیوند مؤثر دانشگاه، صنعت و بخش خصوصی.
گفتگو: امیر علی بینام
ارسال نظرات