هوش مصنوعی؛ چاقوی دولبه اقتصاد

به نوشته روزنامه وال‌استریت ژورنال، ساخت سریع مراکز داده، هزینه‌های ساخت‌وساز، استخدام و درآمد‌های شهرداری را افزایش می‌دهد. در همین حال، افزایش ارزش سهام بازار سهام که ناشی از افزایش سهام سازندگان تراشه و سایر شرکت‌هایی است که از رونق هوش مصنوعی بهره‌مند می‌شوند، منجر به افزایش چشم‌گیر ثروت خانوار‌ها شده است. این امر به تقویت هزینه‌های مصرف‌کننده کمک می‌کند. به گفته مایکل پیرس، اقتصاددان آکسفورد اکونومیکس، این عوامل در مجموع احتمالا مسوول تقریبا یک‌سوم رشد اقتصادی اخیر کشور هستند. اما قدرتی که اقتصاد از رونق هوش مصنوعی می‌گیرد، یک آسیب‌پذیری نیز هست: اگر این رونق از بین برود چه اتفاقی می‌افتد؟

هوش مصنوعی؛ چاقوی دولبه اقتصاد

جاناتان میلار، اقتصاددان بارکلیز گفت: «در حال حاضر اقتصاد تا حد زیادی مبتنی بر هوش مصنوعی است. تصور اینکه بدون این انگیزه بتوانیم تا این حد مقاوم باشیم، دشوار است.» ترسیم دقیق میزان قدرتی که اقتصاد از هوش مصنوعی می‌گیرد، چندان ساده نیست و مستعد خطا است. با این حال، به نظر می‌رسد قابل‌توجه باشد.

جزئیات گزارش تولید ناخالص داخلی هفته گذشته که رشد اقتصادی را بر اساس تولیدات کشور اندازه‌گیری می‌کند، نشان داد که سرمایه‌گذاری تجاری در بخش‌های مرتبط با هوش مصنوعی همچنان رو به افزایش است.

اگر هزینه‌ها برای نرم‌افزار، ساخت مراکز داده و تجهیزات کامپیوتری و ارتباطی به مدت ۱۲ ماه با همین سرعت ادامه یابد، به حدود ۱.۵ تریلیون دلار خواهد رسید. دو سال قبل، نرخ سالانه حدود ۱ تریلیون دلار بود.

روز دوشنبه، وزارت بازرگانی ایالات متحده گزارش داد که هزینه‌های ساخت‌وساز در مراکز داده در ماه ژوئن به ۶۸.۳‌میلیارد دلار رسیده است که با نرخ سالانه، ۲۱.۵‌میلیارد دلار نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. هزینه‌های سایر ساخت‌وساز‌های خصوصی - از خانه‌ها گرفته تا مراکز خرید و بیمارستان‌ها - در همین دوره ۱۰۱.۶‌میلیارد دلار کاهش یافت. همچنین روز دوشنبه، نظرات مندرج در گزارش تولید ماه ژوئیه موسسه مدیریت تامین، به تقاضای قوی مرتبط با هوش مصنوعی اشاره داشت. البته باید تاکید کرد که تمام هزینه‌های مربوط به فناوری به سمت هوش مصنوعی نرفت. برای مثال، مقداری از آن به خرید کامپیوتر‌هایی اختصاص یافت که روی میز کارمندان اداری قرار می‌گیرند. از سوی دیگر، توسعه هوش مصنوعی، پول را به سایر دسته‌های هزینه‌های سرمایه‌ای، مانند سیستم‌های خنک‌کننده و ژنراتور‌های پشتیبان نیز سرازیر می‌کند.

بخشی از آنچه که در ساخت‌وساز استفاده می‌شود، مانند تراشه‌های حافظه، وارداتی است، بنابراین برخی از هزینه‌های هوش مصنوعی به‌طور مستقیم تولید ایالات متحده و در نتیجه تولید ناخالص داخلی را افزایش نمی‌دهد.

برای مثال، در ۵ ماه اول امسال، ایالات متحده حدود ۹۰‌میلیارد دلار تجهیزات کامپیوتری، نیمه‌رسانا‌ها و سایر قطعات الکترونیکی از تایوان وارد کرد. این رقم در پنج ماه اول سال ۲۰۲۴ به حدود ۲۰‌میلیارد دلار رسید. همچنین، تورم در حال از بین بردن ارزش هزینه‌های هوش مصنوعی است. افزایش قیمت تراشه‌ها به این معنی است که خریداران دیگر به اندازه گذشته از پول خود سود نمی‌برند. با این حال، پیرس از آکسفورد تخمین می‌زند که سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی به تنهایی تقریبا یک‌چهارم رشد تولید ناخالص داخلی را اخیرا به خود اختصاص داده است. بازار سهام تقویت‌شده با هوش مصنوعی منبع بزرگ دیگر پشتیبانی است. طبق گزارش فدرال‌رزرو، در سه‌ماهه اول، دارایی خالص خانوار‌های آمریکایی به ۱۷۴ تریلیون دلار رسید که نسبت به سال قبل ۱۳ تریلیون دلار افزایش داشته است. این افزایش عمدتا به دلیل افزایش سهام بوده است. از آن زمان، شاخص کلی S&P ۱۵۰۰ حدود ۱۵ درصد افزایش یافته است، بنابراین دارایی خالص احتمالا اکنون تریلیون‌ها دلار بیشتر است. این افزایش‌ها تا حد زیادی به دلیل اشتیاق به هوش مصنوعی بوده است.