دوره یکساله شتابدهی هسته‌های فناور گیاهان دارویی در پارک علم و فناوری البرز کلید خورد

به گزارش بازارکار، در مراسم افتتاحیه این دوره سه روزه دکتر فیروزان سرپرست دفتر پشتیبانی امور فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دکتر نصرتی مدیر کل دفتر تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی جهاد دانشگاهی، مهندس مهدی عباسی رئیس پارک علم و فناوری البرز و جمعی از متخصصان و کارآفرینان و فعالان حوزه گیاهان دارویی حضور داشتند.

فیروزان:  باید از خام‌فروشی در حوزه گیاهان دارویی عبور کنیم

مدیر دفتر پشتیبانی امور فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش گیاهان دارویی اظهار کرد: باید از خام‌فروشی در این حوزه عبور کنیم و با توسعه فرآوری، انتقال فناوری، استانداردسازی و بازاریابی، ظرفیت‌های گسترده کشور در حوزه گیاهان دارویی را به یک صنعت قدرتمند و ارزش‌آفرین تبدیل کنیم.

 دوره شتابدهی هسته‌های فناور حوزه گیاهان دارویی با حضور شرکت‌ها، هسته‌های فناور و دانش‌بنیان از سراسر کشور، از امروز ۲۷ مردادماه به مدت سه روز در پارک علم و فناوری البرز جهاد دانشگاهی آغاز شد.

این دوره با هدف توانمندسازی، شبکه‌سازی و توسعه ظرفیت‌های فناورانه در حوزه گیاهان دارویی و با تمرکز بر فرآوری، تکمیل زنجیره ارزش، بازاریابی و توسعه کسب‌وکارهای فناور این حوزه برگزار می‌شود.

دکتر فیروزان، مدیر دفتر پشتیبانی امور فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در این دوره با اشاره به ظرفیت گسترده زیست‌بوم فناوری کشور اظهار کرد: حدود ۱۶۰۰0 تا ۱۷۰0۰ واحد فناور در پارک های علم و فناوری کشور فعال هستند که از این میان فقط ۲۰۰ واحد فناور در حوزه گیاهان دارویی فعالیت می‌کنند.

وی با بیان اینکه سهم شرکت‌های فناور فعال در حوزه گیاهان دارویی همچنان محدود است، افزود: با وجود ظرفیت‌های گسترده کشور، هنوز نتوانسته‌ایم از توانمندی‌های موجود در این حوزه به شکل مطلوب استفاده کنیم و لازم است سهم فعالیت‌های فناورانه و صنعتی در حوزه گیاهان دارویی افزایش یابد.

فیروزان با مرور تجربه تاریخی توسعه اقتصادی کشورهای مختلف، بر اهمیت ایجاد مزیت‌های صنعتی و تجاری تأکید کرد و گفت: کشورهای توسعه‌یافته در مقاطعی از تاریخ با تمرکز بر تجارت، توسعه فناوری و ایجاد زنجیره‌های اقتصادی توانستند جایگاه خود را در اقتصاد جهانی تثبیت کنند و ما نیز باید از ظرفیت‌های بومی خود برای ایجاد ارزش افزوده و توسعه صنعتی بهره بگیریم.

مدیر دفتر پشتیبانی امور فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر اینکه گیاهان دارویی نباید صرفاً به عنوان یک محصول دیده شوند، تصریح کرد: گیاهان دارویی یک صنعت مهم برای ارتقای صنعتی کشور هستند و در این زمینه مسئولیت جمعی بر عهده همه بخش‌های زیست‌بوم نوآوری و فناوری قرار دارد.

وی ادامه داد: نباید فعالیت در حوزه گیاهان دارویی را به تولید محصولات ساده و بسته‌بندی محدود کنیم، بلکه باید با ورود به فضای استارتاپی و توسعه کسب‌وکارهای فناور، زمینه صنعتی‌سازی و شکل‌گیری شرکت‌های بزرگ و رقابت‌پذیر را فراهم کنیم.

فیروزان با اشاره به برنامه‌های حمایتی وزارت علوم برای توسعه شرکت‌ها و هسته‌های فناور اظهار کرد: تلاش می‌کنیم از تمامی ظرفیت‌های موجود برای حمایت و ارائه تسهیلات به شرکت‌ها استفاده کنیم و برنامه‌های مشترکی نیز با دانشگاه‌ها برای دانشجویان و هسته‌های فناور در حال اجراست تا افراد از مراحل ابتدایی فعالیت بتوانند وارد مسیر توسعه فناوری و کسب‌وکار شوند.

وی افزود: برنامه‌هایی همچون دستیار فناور، بازدیدهای تخصصی و دوره‌های مهارتی می‌تواند در تقویت ارتباط میان دانشگاه، فناوری و صنعت و توسعه حوزه‌هایی مانند گیاهان دارویی مؤثر باشد.

مدیر دفتر پشتیبانی امور فناوری و نوآوری وزارت علوم با اشاره به نقش پارک علم و فناوری البرز و پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی در این حوزه گفت: پارک علم و فناوری البرز یکی از پارک‌های مهم کشور است و پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی نیز فعالیت‌ها و دستاوردهای شاخصی داشته است. ما از رویدادها و برنامه‌های این مجموعه در زیست‌بوم نوآوری و فناوری کشور حمایت می‌کنیم.

وی، حمایت‌های منتوری، دوره‌های توانمندسازی و شبکه‌سازی را از جمله اقدامات مؤثر در توسعه شرکت‌ها و هسته‌های فناور دانست و گفت: یکی از برنامه‌های مهم باید ایجاد شبکه‌های همکاری میان شرکت‌ها باشد؛ چراکه تجربه نشان داده است شکل‌گیری گروه‌های تخصصی و انجام فعالیت‌های مشترک می‌تواند زمینه‌ساز تحولات بزرگ در یک حوزه فناوری شود.

فیروزان با اشاره به محورهای دوره شتابدهی هسته‌های فناور گیاهان دارویی اظهار کرد: این دوره بیشتر بر موضوعاتی مانند فرآوری متمرکز است، اما لازم است در ادامه، توجه بیشتری به شکل‌گیری خوشه‌های فناوری در حوزه گیاهان دارویی داشته باشیم و از ظرفیت این حوزه برای حل مسائل مهم کشور و توسعه محصولات فناورانه استفاده کنیم.

وی کنترل کیفیت و رعایت استانداردها را یکی از الزامات توسعه بازار محصولات فناورانه عنوان کرد و افزود: رعایت استانداردها و مقررات، شرط مهم ورود محصولات به بازارهای داخلی و خارجی است و در کنار آن باید موضوعاتی همچون مالکیت فکری، بازاریابی دیجیتال و مدیریت نوآوری نیز به طور جدی دنبال شود.

مدیر دفتر پشتیبانی امور فناوری و نوآ وری وزارت علوم با تأکید بر ضرورت شناخت جایگاه ایران در بازار جهانی گیاهان دارویی گفت: باید ببینیم در کجای جهان قرار داریم و کشورهای دیگر چه مسیری را طی کرده‌اند. استفاده از فناوری‌های نوین استخراج، توسعه استانداردهای جدید، انتقال فناوری و ارتقای کیفیت محصولات از جمله موضوعاتی است که باید مورد توجه جدی قرار گیرد.

وی با اشاره به سابقه خام‌فروشی در اقتصاد کشور، ادامه داد: یکی از مشکلات اساسی اقتصاد ایران اتکا به خام‌فروشی بوده است و متأسفانه این مسئله در حوزه گیاهان دارویی نیز مشاهده می‌شود. باید از این وضعیت عبور کنیم و با تکمیل زنجیره ارزش، ارزش افزوده بیشتری در داخل کشور ایجاد کنیم.

فیروزان تکمیل زنجیره ارزش را یکی از مهم‌ترین اقدامات برای توسعه صنعت گیاهان دارویی دانست و گفت: شبکه‌سازی، استانداردسازی و انتقال تجربه‌های جهانی باید در کنار یکدیگر قرار گیرند تا بتوانیم از ظرفیت گسترده تنوع اقلیمی کشور و گونه‌های ارزشمند گیاهی برای ایجاد یک صنعت قدرتمند و رقابت‌پذیر استفاده کنیم.

وی همچنین بر اهمیت ارتباط فناوران با مزارع و تولیدکنندگان گیاهان دارویی تأکید کرد و گفت: توسعه بازاریابی دیجیتال، ارتباط مؤثر با مزارع و تولیدکنندگان، انتقال تجربه و جلوگیری از خام‌فروشی از موضوعات مهمی است که باید در مسیر توسعه این صنعت مورد توجه قرار گیرد.

مدیر دفتر پشتیبانی امور فناوری و نوآوری وزارت علوم در پایان از اقدامات پارک علم و فناوری البرز در حوزه توانمندسازی و حمایت از شرکت‌های فناور، به‌ویژه شرکت‌ها و هسته‌های فعال در حوزه گیاهان دارویی، قدردانی کرد و گفت: تلاش می‌کنیم از طریق پارک علم و فناوری البرز، ظرفیت‌های موجود در جهاد دانشگاهی و پژوهشکده گیاهان دارویی را در اختیار سایر فناوران و مراکز علمی و فناوری کشور قرار دهیم.

توسعه شبکه ملی نوآوری در حوزه گیاهان دارویی با محوریت پارک علم و فناوری البرز

معاون راهبری پارک ها و مراکز رشد و نوآوری ستفا با اشاره به برگزاری دوره شتابدهی گیاهان دارویی در پارک علم و فناوری البرز گفت:هدف از برگزاری این برنامه، صرفاً حمایت از چند شرکت و تیم فناور نیست، بلکه ایجاد یک شبکه ملی برای اتصال ظرفیت‌های پژوهشی، فناوری، تولید و بازار در حوزه گیاهان دارویی است.

مهندس مهدی کاظمی خالدی  در حاشیه دوره شتابدهی گیاهان دارویی در پارک علم و فناوری البرز  و در گفتگو با بازارکار با بیان اینکه در کشور مراکز نوآوری و پژوهشی متعددی در حوزه گیاهان دارویی فعالیت می‌کنند، اظهار کرد: در استان‌هایی مانند خراسان جنوبی، اردبیل و آذربایجان غربی، پژوهشکده‌ها و واحدهای تخصصی این حوزه وجود دارد و در کنار آن، ظرفیت‌های کشت فناورانه نیز در استان‌هایی از جمله کرمانشاه، آذربایجان غربی، مازندران و اصفهان در حال توسعه است.

وی افزود: تلاش ستفا این است که با شبکه‌سازی میان این ظرفیت‌ها، شرکت‌های فناور فعال در حوزه کشت و پرورش گیاهان دارویی بتوانند از امکانات، دانش و تجربه یکدیگر استفاده کنند و زیرساخت‌های موجود در اختیار آن‌ها قرار گیرد.

معاون ستفا، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی را یکی از ظرفیت‌های ارزشمند دانشی کشور دانست و گفت: این مجموعه می‌تواند به عنوان یک محور دانشی، مجموعه‌های فعال در این حوزه را به سمت محصول و بازار هدایت کند، ریسک شکست شرکت‌های نوپا را کاهش دهد و زمینه شکل‌گیری زنجیره‌های اقتصادی و تجاری در حوزه گیاهان دارویی را فراهم کند.

کاظمی خالدی با اشاره به اهمیت تجربه ایجادشده در پارک علم و فناوری البرز ادامه داد: کاری که امروز در حال انجام است، صرفاً یک برنامه استانی نیست، بلکه می‌تواند به یک تجربه ارزشمند در سطح کشور تبدیل شود. در این برنامه، ظرفیت‌های پژوهشی در کنار جوانان فناور و نوآور قرار گرفته‌اند تا بتوانند محصولات جدیدی را برای حل مسائل بازار ارائه کنند.

وی خاطرنشان کرد: پارک علم و فناوری البرز می‌تواند به عنوان یک تسهیلگر و محور، ارتباط میان زیست‌بوم فناوری و پژوهشکده گیاهان دارویی و همچنین شرکت‌های فعال این حوزه را برقرار کند و این جریان را در سطح کشور توسعه دهد.

معاون ستفا همچنین از حضور شرکت‌ها و تیم‌هایی از استان‌ها و مناطق مختلف کشور در این برنامه خبر داد و گفت: برنامه‌ریزی شده است که پارک علم و فناوری البرز به عنوان یکی از محورهای این حرکت، زمینه شکل‌گیری شرکت‌های پیشرو را فراهم کند؛ شرکت‌هایی که در آینده بتوانند به عنوان منتور و راهنما، به شرکت‌های نوپاتر در استان‌های خود و حتی در سطح کشور کمک کنند.

کاظمی خالدی با تأکید بر ضرورت ایجاد پیوند میان حوزه‌های مختلف افزود: حوزه گیاهان دارویی را نمی‌توان صرفاً از منظر کشاورزی مورد توجه قرار داد. این حوزه به سلامت، دانشگاه، فناوری، تولید، بازار، فروش و سایر حلقه‌های زنجیره ارزش مرتبط است و یکی از مهم‌ترین نیازها، ایجاد نمونه‌های موفقی از اتصال میان متخصصان حوزه سلامت، کشاورزی و فناوری است.

وی تصریح کرد: شکل‌گیری نمونه‌های موفق در استان‌ها می‌تواند زمینه انتقال تجربه به سایر فعالان و صاحبان ایده را فراهم کند و با کاهش ریسک و ترس از ورود به این حوزه، به تیم‌های فناور کمک کند مسیر مناسب‌تری برای توسعه ایده و محصول خود انتخاب کنند. 

معاون ستفا در پایان تأکید کرد: هدف نهایی این رویکرد، ایجاد یک زنجیره منسجم از دانش و پژوهش تا تولید محصول و ورود موفق به بازار است تا ظرفیت‌های کشور در حوزه گیاهان دارویی به ارزش اقتصادی و محصولات قابل عرضه در بازار تبدیل شود.

عباسی: زیست‌بوم واقعی پژوهش و فناوری در مجتمع تحقیقاتی شهدای جهاد دانشگاهی شکل گرفته است

رئیس پارک علم و فناوری البرز با اشاره به حضور شرکت‌ها و هسته‌های فناور از ۱۳ استان کشور در دوره شتابدهی گیاهان دارویی، گفت: زیست‌بوم واقعی پژوهش، علم و فناوری در مجتمع تحقیقاتی شهدای جهاد دانشگاهی و پارک علم و فناوری البرز شکل گرفته است و این ظرفیت می‌تواند زمینه اتصال دانش، فناوری و صنعت را فراهم کند.

به گزارش روابط عمومی پارک علم و فناوری البرز، مهندس مهدی عباسی در جریان برگزاری دوره شتابدهی هسته‌های فناور پارک‌های علم و فناوری در حوزه گیاهان دارویی که با حضور شرکت‌ها و هسته‌های فناور از سراسر کشور برگزار شد، ضمن قدردانی از حضور پررنگ و مؤثر شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور، به تشریح ظرفیت‌های مجتمع تحقیقاتی شهدای جهاد دانشگاهی و پارک علم و فناوری البرز پرداخت.

وی اظهار کرد: در این مجموعه تلاش شده است زیرساخت‌هایی فراهم شود که پژوهش، علم، فناوری و فعالیت شرکت‌های فناور در کنار یکدیگر قرار گیرند و یک زیست‌بوم واقعی برای توسعه فناوری شکل بگیرد.

عباسی با اشاره به ظرفیت استان البرز در حوزه دانش‌بنیان گفت: در حال حاضر ۵۴۴ شرکت دانش‌بنیان در استان البرز فعالیت دارند و این استان از نظر تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان در جایگاه چهارم کشور قرار دارد.

پارک علم و فناوری؛ حلقه اتصال دانشگاه و صنعت

رئیس پارک علم و فناوری البرز با تأکید بر ضرورت تقویت ارتباط میان دانشگاه، صنعت و پارک‌های علم و فناوری اظهار کرد: امروز یکی از مهم‌ترین اقدامات فرهنگی، ایجاد زمینه حضور دانشگاهیان و صنعتگران در پارک‌های علم و فناوری است.

وی افزود: سال‌ها درباره ضرورت ارتباط دانشگاه و صنعت صحبت شده است، اما این ارتباط باید از سطح شعار فراتر رفته و به ارتباطی واقعی و مسئله‌محور تبدیل شود. امروز صنعتگران برای حل مسائل خود به پارک مراجعه می‌کنند و این روند نشان می‌دهد که پارک می‌تواند به محل اتصال ظرفیت‌های علمی و نیازهای واقعی صنعت تبدیل شود.

عباسی با اشاره به محدودیت منابع دولتی تصریح کرد: دولت منابع نامحدود ندارد و بنابراین باید به سمت روش‌های جدید در حوزه فناوری و تأمین مالی حرکت کنیم. جهاد دانشگاهی نیز باید بتواند با استفاده از ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و فناورانه خود، در عبور کشور از چالش‌های موجود نقش مؤثرتری ایفا کند.

وی خاطرنشان کرد: نباید در جهاد دانشگاهی گرفتار مرزبندی‌های سازمانی شویم که هر حوزه متعلق به یک مجموعه است یا مجموعه دیگر؛ آنچه اهمیت دارد این است که بتوانیم کارهای زمین‌مانده کشور را برداریم و برای حل مسائل جامعه از ظرفیت‌های موجود استفاده کنیم.

ادامه فعالیت پارک در شرایط دشوار

رئیس پارک علم و فناوری البرز با اشاره به فعالیت‌های این مجموعه در شرایط دشوار اظهار کرد: فعالیت‌های پارک در جریان دو جنگ گذشته نیز متوقف نشد و با قوت ادامه یافت و همین موضوع موجب قدردانی مسئولان کشوری از عملکرد مجموعه شد.

وی با اشاره به همراهی کارکنان و شرکت‌های فناور در این شرایط افزود: در آن مقاطع، بخش قابل‌توجهی از همکاران با وجود شرایط دشوار پای کار ماندند و تلاش کردند فعالیت‌های مجموعه متوقف نشود. این روحیه مسئولیت‌پذیری و همدلی به شرکت‌های مستقر در پارک نیز سرایت کرد و بسیاری از آن‌ها نیز فعالیت خود را ادامه دادند.

عباسی ادامه داد: این تجربه نشان داد که سرمایه اصلی مجموعه، نیروی انسانی و روحیه جهادی آن است و اگر این روحیه وجود داشته باشد، حتی با وجود محدودیت منابع نیز می‌توان کارهای بزرگی انجام داد.

تجربه ایجاد زیرساخت‌های تخصصی با منابع محدود

وی با اشاره به برخی دستاوردهای پارک علم و فناوری البرز گفت: نمونه‌هایی از فعالیت‌های مجموعه وجود دارد که با امکانات محدود آغاز شده، اما در ادامه به دستاوردهایی با اهمیت ملی تبدیل شده است.

عباسی با اشاره به راه‌اندازی آزمایشگاه مواد قضایی اظهار کرد: این آزمایشگاه با وجود محدودیت امکانات راه‌اندازی شد و در ادامه توانست به یک مرجع تخصصی در این حوزه تبدیل شود.

رئیس پارک علم و فناوری البرز همچنین از توسعه زیرساخت‌های تخصصی در مجموعه خبر داد و گفت: مرکز قراردادی در مجموعه پارک در رشته‌های مختلف راه‌اندازی شده و شرکت‌کنندگان دوره شتابدهی هسته‌های فناور گیاهان دارویی نیز از این مرکز بازدید خواهند کرد.

حضور هسته‌های فناور از ۱۳ استان در دوره شتابدهی

عباسی با اشاره به اهداف برگزاری دوره شتابدهی گیاهان دارویی اظهار کرد: در این دوره، شرکت‌کنندگان و هسته‌های فناور از ۱۳ استان کشور حضور دارند و برنامه آموزشی و عملیاتی دوره با هدف آشنایی آن‌ها با ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و فناورانه حوزه گیاهان دارویی طراحی شده است.

وی افزود: فرآوری، فرمولاسیون مایعات، مباحث تئوری مرتبط با اسانس و عصاره و آنالیز دستگاهی از جمله محورهای آموزشی این دوره است و شرکت‌کنندگان همچنین از بخش‌های مختلف پژوهشکده گیاهان دارویی بازدید خواهند کرد.

وی ادامه داد: ایجاد ارتباط میان هسته‌های فناور و زیرساخت‌های پژوهشی و تخصصی موجود می‌تواند به توسعه ایده‌ها، تکمیل محصولات و حرکت آن‌ها به سمت تجاری‌سازی کمک کند.

تأمین مالی نوآوری؛ یکی از مسیرهای حمایت از شرکت‌ها

رئیس پارک علم و فناوری البرز همچنین به اقدامات این مجموعه در حوزه تأمین مالی اشاره کرد و دریافت نخستین کراد کشور از فرابورس را یکی از اقدامات مهم انجام‌شده با تلاش مجموعه پارک دانست.

وی اظهار کرد: توسعه ابزارهای جدید تأمین مالی برای شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان، یکی از ضرورت‌های امروز زیست‌بوم فناوری کشور است و پارک‌های علم و فناوری باید در ایجاد و توسعه این ابزارها نقش فعال داشته باشند.

جهاد دانشگاهی؛ مأموریت حل مسائل زمین‌مانده

عباسی در ادامه با اشاره به فلسفه فعالیت جهاد دانشگاهی تأکید کرد: جهاد دانشگاهی برای مال‌اندوزی شکل نگرفته است؛ بلکه مأموریت آن این است که کارهای زمین‌مانده در حوزه‌های مختلف را بردارد و برای حل مسائل کشور وارد میدان شود.

وی افزود: اگر بتوانیم حتی به یک شرکت کمک کنیم که از زمین بلند شود و مسیر فعالیت خود را ادامه دهد، بخشی از مسئولیت خود را انجام داده‌ایم. باید حوزه‌های فناوری را بیش از گذشته مورد توجه قرار دهیم و روحیه امید را به جامعه دانشگاهی بازگردانیم.

رئیس پارک علم و فناوری البرز با بیان اینکه علم، صنعت و فناوری متعلق به مردم است، اظهار کرد: این ظرفیت‌ها باید در خدمت جامعه قرار بگیرند و جهاد دانشگاهی باید همچنان در حوزه‌هایی که نیاز کشور وجود دارد، نقش‌آفرینی کند.

عباسی در پایان با اشاره به سالروز تأسیس جهاد دانشگاهی گفت: ۱۶ مرداد برای ما صرفاً یک جشن نیست، بلکه روز تجدید عهد است؛ عهدی که تا زمانی که جان در بدن داریم باید به آن پایبند باشیم.

نصرتی: کشاورزی ایران باید از منبع‌بنیان به سمت کشاورزی دانش‌بنیان حرکت کند

مدیرکل دفتر تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی جهاد دانشگاهی با تشریح مأموریت‌ها و دستاوردهای این نهاد در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی، گفت: کشاورزی ایران در حال گذار از کشاورزی منبع‌بنیان و متکی بر آب و خاک به سمت کشاورزی دانش‌بنیان و متکی بر فناوری است و نیاز امروز این بخش، کسب دانش فنی، تبدیل آن به فناوری کارآمد و افزایش ضریب نفوذ فناوری در فرآیند تولید است.

به گزارش روابط عمومی پارک علم و فناوری البرز، مهندس سیدضیاء نصرتی در جریان برگزاری دوره شتابدهی هسته‌های فناور پارک‌های علم و فناوری در حوزه گیاهان دارویی، با تشریح فعالیت‌های معاونت پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی اظهار کرد: این معاونت در چهار حوزه اصلی پزشکی، فنی و مهندسی، علوم انسانی و اجتماعی و کشاورزی و منابع طبیعی فعالیت می‌کند و هر یک از این حوزه‌ها طی سال‌های گذشته دستاوردهای شاخصی داشته‌اند.

وی افزود: در حوزه پزشکی، جهاد دانشگاهی با مجموعه‌هایی همچون پژوهشگاه رویان شناخته می‌شود و فعالیت‌های شاخصی در این حوزه انجام شده است. در حوزه فنی و مهندسی نیز پروژه‌های مهمی از جمله در زمینه دکل‌های هوایی و فرستنده‌های رادیویی دنبال شده و در حوزه علوم انسانی و اجتماعی نیز فعالیت‌های مختلفی در زمینه سیاستگذاری‌های کلان کشور انجام گرفته است.

نصرتی ادامه داد: حوزه کشاورزی و منابع طبیعی نیز مأموریتی است که دفتر توسعه کشاورزی و منابع طبیعی جهاد دانشگاهی دنبال می‌کند و تلاش ما بر این است که ظرفیت‌های علمی و فناورانه جهاد دانشگاهی را برای حل مسائل اساسی بخش کشاورزی کشور به کار بگیریم.

ضرورت عبور کشاورزی ایران از منبع‌بنیانی به دانش‌بنیانی

مدیرکل دفتر تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی جهاد دانشگاهی با اشاره به تحولات مورد نیاز در بخش کشاورزی کشور اظهار کرد: کشاورزی در ایران در حال حاضر در مرحله گذار از کشاورزی منبع‌بنیان و متکی بر منابعی همچون آب و خاک به سمت کشاورزی دانش‌بنیان و متکی بر فناوری قرار دارد.

وی افزود: بنابراین آنچه امروز در بخش کشاورزی کشور اهمیت دارد، تلاش برای کسب دانش فنی، تبدیل این دانش به فناوری کارآمد و افزایش نفوذ و اثرگذاری فناوری در فرآیندهای تولید کشاورزی است.

نصرتی با اشاره به پایین بودن بهره‌وری در بخش کشاورزی گفت: در میان بخش‌های مختلف اقتصادی، بهره‌وری در حوزه کشاورزی در زمره پایین‌ترین سطوح قرار دارد و یکی از عوامل مؤثر در این زمینه، پایین بودن ضریب نفوذ فناوری در بخش تولید است.

وی ادامه داد: کشور از نظر دستیابی به فناوری در جایگاه نامناسبی قرار ندارد، اما به دلایل مختلف، بخش قابل‌توجهی از این فناوری‌ها هنوز به مرحله استفاده گسترده در فرآیند تولید نرسیده‌اند و همین مسئله یکی از عوامل پایین بودن بهره‌وری، به‌ویژه در بخش کشاورزی است.

مدیرکل دفتر تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی جهاد دانشگاهی تأکید کرد: اگر بتوانیم فناوری را در فرآیند تولید محصولات کشاورزی به کار بگیریم، آثار آن به‌صورت مستقیم در سفره مردم قابل مشاهده خواهد بود. از این رو هر فناوری که بتواند به افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی کمک کند، باید مورد توجه و حمایت قرار گیرد.

شکل‌گیری شبکه ملی پژوهش و فناوری کشاورزی جهاد دانشگاهی

نصرتی با اشاره به رویکرد جهاد دانشگاهی در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی اظهار کرد: با کمک واحدهای جهاد دانشگاهی در سراسر کشور و با رویکرد مسئله‌محوری، توانسته‌ایم یک شبکه گسترده پژوهش و فناوری در حوزه کشاورزی ایجاد کنیم.

وی افزود: این شبکه در سطح ملی و با مشارکت واحدها و سازمان‌های مختلف جهاد دانشگاهی و با استفاده از ظرفیت‌های علمی و تخصصی موجود در کشور شکل گرفته است و هدف آن، تمرکز بر مسائل واقعی بخش کشاورزی و حرکت از پژوهش صرف به سمت حل مسئله و توسعه فناوری است.

نصرتی با تشریح حوزه‌های فعالیت این شبکه گفت: شبکه پژوهش و فناوری کشاورزی جهاد دانشگاهی در هفت حوزه صنایع غذایی، دام و طیور، آبزی‌پروری، باغبانی، محیط زیست و منابع طبیعی، کشاورزی هوشمند و گیاهان دارویی فعالیت می‌کند.

مدیرکل دفتر تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی جهاد دانشگاهی ادامه داد: در این شبکه تلاش شده است با شناسایی و مطالعه همه نقش‌آفرینان و ظرفیت‌های موجود در هر حوزه، برنامه‌های پژوهشی و فناورانه تعریف، تصویب و اجرا شوند و مسیر کسب دانش فنی و تبدیل آن به فناوری مورد نیاز کشور دنبال شود.

مدیرکل دفتر تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی جهاد دانشگاهی خاطرنشان کرد: رویکرد اصلی در این شبکه، استفاده حداکثری از ظرفیت‌های موجود و حرکت بر مبنای حل مسئله است؛ به این معنا که ابتدا مسائل و نیازهای واقعی بخش شناسایی می‌شود و سپس ظرفیت‌های پژوهشی و فناورانه برای پاسخ به آن‌ها بسیج می‌شوند.

از تولید جنین دام تا واکسن‌های آبزیان و طیور

نصرتی با اشاره به برخی دستاوردهای شاخص شبکه پژو هش و فناوری کشاورزی جهاد دانشگاهی گفت: تولید آزمایشگاهی جنین دام‌های سنگین از جمله گاو و گاومیش، تولید واکسن‌های آبزیان و طیور، تولید مواد اولیه پرکاربرد در صنعت غذا و تولید پروبیوتیک‌های مورد استفاده در صنایع دام، طیور، آبزیان و صنایع غذایی، از جمله دستاوردهای شاخص این حوزه است.

وی افزود: این اقدامات در قالب یک طرح کلان برای توسعه فناوری‌های نوین در بخش کشاورزی دنبال شده و هدف اصلی آن، افزایش بهره‌وری مصرف آب، کمک به تأمین امنیت غذایی پایدار و کاهش ناترازی آب در کشور است.

نصرتی تأکید کرد: توسعه فناوری در کشاورزی زمانی می‌تواند اثرگذار باشد که در نهایت به افزایش بهره‌وری منابع، کاهش هزینه‌های تولید، ارتقای کیفیت محصولات و تأمین پایدار نیازهای غذایی کشور منجر شود.

پژوهشکده گیاهان دارویی؛ زنجیره کامل از کشت تا دارو

مدیرکل دفتر توسعه کشاورزی و منابع طبیعی جهاد دانشگاهی در ادامه با اشاره به ظرفیت پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی اظهار کرد: پژوهشکده گیاهان دارویی یکی از قدیمی‌ترین و منحصربه‌فردترین پژوهشکده‌های کشور در این حوزه است و یک زنجیره نسبتاً کامل از کشت و توسعه گیاهان دارویی تا تولید محصولات دارویی در این مجموعه شکل گرفته است.

وی افزود: در این پژوهشکده، چرخه فعالیت‌ها از کشت و توسعه گیاهان دارویی تا مراحل مرتبط با تولید دارو، در قالب چهار گروه پژوهشی و مراکز خدمات تخصصی طراحی و سازماندهی شده است.

نصرتی ادامه داد: این ساختار موجب شده است پژوهشکده بتواند در بخش‌های مختلف زنجیره ارزش گیاهان دارویی فعالیت کند و دستاوردهای قابل‌توجهی در این حوزه به دست آورد.

وی با اشاره به برخی دستاوردهای پژوهشکده گیاهان دارویی گفت: ایجاد شرکت‌های دارویی مختلف، توسعه ترکیبات دارویی و آماده‌سازی چهار محصول برای معرفی، از جمله دستاوردهای این مجموعه است.

مدیرکل دفتر توسعه کشاورزی و منابع طبیعی جهاد دانشگاهی تصریح کرد: توسعه این دستاوردها در کنار ایجاد شرکت‌های فناور و دارویی، می‌تواند به تقویت اقتصاد دانش‌بنیان کشور و افزایش سهم فعالیت‌های دانش‌بنیان در تولید ناخالص داخلی کمک کند.

شتابدهی؛ حلقه اتصال دانش فنی و تجاری‌سازی

نصرتی با اشاره به برگزاری دوره شتابدهی هسته‌های فناور پارک‌های علم و فناوری در حوزه گیاهان دارویی اظهار کرد: برگزاری چنین دوره‌هایی می‌تواند فرصتی برای انتقال دانش فنی، آشنایی هسته‌های فناور با ظرفیت‌های پژوهشی و تخصصی و فراهم کردن زمینه حرکت ایده‌ها به سمت محصول و بازار باشد.

وی افزود: زمانی که دانش فنی، زیرساخت پژوهشی، شرکت‌های فناور و ظرفیت‌های شتابدهی در کنار یکدیگر قرار گیرند، امکان تبدیل ایده‌های علمی به فناوری‌های قابل استفاده و در نهایت محصولات مورد نیاز جامعه افزایش پیدا می‌کند.

مدیرکل دفتر توسعه کشاورزی و منابع طبیعی جهاد دانشگاهی در پایان تأکید کرد: مسیر آینده کشاورزی کشور از افزایش بهره‌وری منابع، توسعه فناوری و استفاده مؤثر از دانش می‌گذرد و جهاد دانشگاهی تلاش می‌کند با شبکه ملی پژوهش و فناوری خود، بخشی از این نیاز را پاسخ دهد.

کارآفرین حوزه گیاهان دارویی: پایه باریج اسانس علم، تلاش و رسیدن به بازار است

کارآفرین حوزه گیاهان دارویی و از بنیانگذاران باریج اسانس با تشریح مسیر شکل‌گیری و توسعه این مجموعه، علم، تلاش و رسیدن به بازار را سه پایه اصلی موفقیت این شرکت دانست و گفت: در کارآفرینی اگر زمین خوردید، باید دوباره بلند شوید و مسیر را ادامه دهید.

به گزارش روابط عمومی پارک علم و فناوری البرز مهندس حجازی در جریان برگزاری دوره شتابدهی هسته‌های فناور پارک‌های علم و فناوری در حوزه گیاهان دارویی، با اشاره به حدود ۵۰ سال سابقه فعالیت حرفه‌ای و ۴۱ سال سابقه کارخانه‌داری، به بیان تجربیات خود از مسیر شکل‌گیری و توسعه فعالیت‌هایش در حوزه گیاهان دارویی پرداخت و اظهار کرد: ترجیح می‌دهم به جای تکرار مباحث تئوریک، تجربه واقعی خودمان را بیان کنم؛ اینکه چگونه شروع کردیم، با چه مشکلاتی مواجه شدیم و چگونه از این مراحل عبور کردیم.

وی با اشاره به نقش برادر بزرگ‌تر خود در شکل‌گیری این فعالیت اظهار کرد: برادرم که پایه‌گذار اصلی این مجموعه بود، دانش‌آموخته دانشگاه شیراز و محقق وزارت کشاورزی در حوزه آب و خاک بود و با پژوهش و کار علمی آشنایی عمیقی داشت.

حجازی افزود: پس از انقلاب، برادرم مدیریت یک کارخانه دولتی رهاشده را بدون سرمایه در اختیار گرفت و توانست آن را به مجموعه‌ای سودده تبدیل کند. در سال ۱۳۵۴، زمانی که خودم دانشجو بودم و در کنار وی فعالیت می‌کردم، پیشنهاد همکاری به من داد و معتقد بود ماده مؤثره اصلی گیاهان در اسانس آن‌ها قرار دارد و باید دانش و فناوری استخراج و استفاده از این مواد را خودمان توسعه دهیم.

آغاز فعالیت با فروش سرمایه شخصی

بنیانگذار باریج اسانس با اشاره به دشواری‌های آغاز فعالیت گفت: برای شروع کار، هر دو خانه‌هایمان را فروختیم و تمام پس‌اندازمان را وارد کار کردیم. نخستین دستگاه تقطیر را نیز با دشواری و به‌صورت دستی ساختیم؛ در آن زمان خبری از کارخانه‌ها و تجهیزات پیشرفته امروزی نبود و فعالیت در شرایط بسیار سخت انجام می‌شد.

وی ادامه داد: در ابتدای کار توانستیم محصولات خوبی تولید کنیم، اما در فروش با شکست مواجه شدیم. این تجربه به ما نشان داد که تولید محصول به‌تنهایی کافی نیست و اگر نتوانیم محصول را به بازار برسانیم، بخش مهمی از مسیر را طی نکرده‌ایم.

حجازی با اشاره به نام اولیه فعالیت خود و برادرش اظهار کرد: شرکت اولیه را «کریکاران» نامگذاری کردیم و به‌تدریج ساختار فعالیت را توسعه دادیم. از همان ابتدا اعتقاد داشتیم که نباید تنها باشیم و برای دیگران نیز دستگاه ساختیم تا ظرفیت‌ها در کنار یکدیگر قرار بگیرند.

وی افزود: فعالیت ما به‌تدریج از حوزه گیاهان دارویی فراتر رفت و در زمینه ساخت ماشین‌آلات صنعتی نیز وارد شدیم. در حوزه‌های نفت، فولاد و پتروشیمی تحقیق کردیم و توانستیم برخی تجهیزات و دستگاه‌های مورد نیاز را با تکیه بر دانش و توان داخلی تولید کنیم.

از اختلاف میان طب سنتی و پزشکی تا ایجاد یک واحد تحقیقاتی نمونه

حجازی با اشاره به یکی از تجربه‌های مهم این مجموعه در دوران رکود اقتصادی اظهار کرد: در مقطعی متوجه شدیم میان پزشکان و فعالان طب سنتی و عطاری‌ها فاصله و اختلاف وجود دارد. برادرم با نگاهی بلندمدت، حدود ۲۵۰۰ پزشک را از استان‌های مختلف دعوت کرد و برای آن‌ها دوره‌های آموزشی و کتاب‌های رایگان فراهم کردیم تا با نحوه استفاده از داروهای گیاهی در کنار دانش پزشکی آشنا شوند.

وی ادامه داد: این اقدام در نهایت موجب شد واحد تحقیقات مجموعه به یک واحد نمونه کشوری تبدیل شود و ارتباط میان دانش پزشکی و ظرفیت گیاهان دارویی شکل منسجم‌تری پیدا کند.

شکست در بازار؛ زمینه‌ساز ایجاد شبکه توزیع

بنیانگذار باریج اسانس با تأکید بر اینکه بخشی از مسیر کارآفرینی از شکست‌ها شکل می‌گیرد، گفت: یکی از درس‌های مهم ما زمانی بود که در توزیع برخی محصولات خود با مشکل مواجه شدیم و به این نتیجه رسیدیم که نمی‌توانیم تمام مسیر توزیع را به شرکت‌های دیگر واگذار کنیم.

وی افزود: به همین دلیل، سیستم توزیع خودمان را ایجاد کردیم که امروز با عنوان «پخش هجرت» فعالیت می‌کند و نیروی انسانی گسترده‌ای در اختیار دارد.

حجازی تأکید کرد: در فروش محصولات، نظارت نباید در کارخانه متوقف شود. از مرحله تولید و مزرعه تا بازار و در نهایت رسیدن محصول به دست مصرف‌کننده باید بر فرآیند نظارت داشت.

وی با بیان اینکه باریج اسانس امروز با حدود هزار نفر نیرو در بخش‌های مختلف فعالیت می‌کند، اظهار کرد: اگر محصول را تا رسیدن به مصرف‌کننده حمایت نکنید، مانند این است که دست یک دانش‌آموز را در میانه راه رها کنید.

وابستگی به حمایت‌های دولتی؛ مانعی برای استقلال کارآفرین

حجازی با اشاره به تجربه این مجموعه در زمینه تأمین مالی اظهار کرد: مجموعه ما حتی یک دلار از ارزهای دولتی در دوره‌های گذشته استفاده نکرد و تلاش کرد روی پای خود بایستد.

وی خطاب به هسته‌های فناور و کارآفرین ان حاضر در دوره شتابدهی گفت: از حمایت‌ها، امکانات و اطلاعات مرکز ملی و معاونت علمی استفاده کنید، اما به این حمایت‌ها وابسته نشوید.

بنیانگذار باریج اسانس افزود: حمایت‌های دولتی می‌توانند در زمینه آموزش، آزمایشگاه و ایجاد زیرساخت به شما کمک کنند، اما در نهایت این خود شما هستید که باید مسیر کسب‌وکار را ادامه دهید و روی پای خود بایستید.

وی خاطرنشان کرد: جهاد دانشگاهی، پارک علم و فناوری البرز و پژوهشکده گیاهان دارویی ظرفیت‌های ارزشمندی هستند و باید این ظرفیت‌ها را قدر بدانید و از آن‌ها استفاده کنید، اما این مجموعه‌ها باید برای شما سکوی حرکت باشند، نه تکیه‌گاهی که برای همیشه به آن وابسته بمانید.

تحول کشاورزی با نشان دادن سود به کشاورز

حجازی در بخش دیگری از سخنان خود به تجربه فعالیت در بخش کشاورزی اشاره کرد و گفت: کشاورز تا زمانی که سود تغییر روش را با چشم نبیند، به‌راحتی روش خود را تغییر نمی‌دهد.

وی افزود: در منطقه فعالیت خود تلاش کردیم روش‌های جدید را در اختیار کشاورزان قرار دهیم و زمانی که کشاورز مشاهده کرد محصول با روش جدید می‌تواند سود بیشتری برای وی ایجاد کند، خود به دنبال اجرای آن روش آمد.

حجازی تأکید کرد: فناوری زمانی می‌تواند در بخش کشاورزی اثرگذار باشد که منفعت آن برای تولیدکننده روشن باشد. بنابراین در کنار توسعه دانش فنی، باید به مدل اقتصادی و بازار محصول نیز توجه کرد.

شناخت مشتری؛ رمز موفقیت در بازار

کارآفرین حوزه گیاهان دارویی با اشاره به تجربه باریج اسانس در مسیر توسعه بازار اظهار کرد: موفقیت این مجموعه تنها به دلیل تولید محصول نبود؛ بلکه ما تلاش کردیم مشتری و مصرف‌کننده را بشناسیم و متناسب با نیاز بازار حرکت کنیم.

وی افزود: پایه باریج اسانس، علم، تلاش و رسیدن به بازار است و هر سه این عناصر باید در کنار یکدیگر قرار گیرند. دانش بدون تلاش و محصول بدون بازار نمی‌تواند به یک کسب‌وکار پایدار تبدیل شود.

حجازی همچنین با اشاره به سوابق خود در حوزه‌های مختلف صنعتی و تحقیقاتی گفت: با وجود تجربه فعالیت در حوزه‌هایی مانند بومی‌سازی صنعت فولاد و تولید واکسن، خود را یک مهندس می‌دانم و معتقدم بخش مهمی از دانش و تجربه در مسیر کار و میدان به دست می‌آید.

کارآفرینی؛ زمین خوردن و دوباره بلند شدن

وی در پایان خطاب به هسته‌های فناور حاضر در دوره شتابدهی گفت: در کارآفرینی اگر زمین خوردید، باید دوباره بلند شوید. مسیر کارآفرینی با شکست و دشواری همراه است و نباید با نخستین مانع از ادامه مسیر منصرف شد.

حجازی با تأکید بر استفاده از ظرفیت‌های موجود در جهاد دانشگاهی، پارک علم و فناوری البرز و پژوهشکده گیاهان دارویی خاطرنشان کرد: این مجموعه‌ها را به‌عنوان یک نردبان برای بالا رفتن ببینید، نه تکیه‌گاهی که خودتان را به آن آویزان کنید. از ظرفیت‌های علمی، آزمایشگاهی و تخصصی موجود استفاده کنید، اما در نهایت روی پای خود بایستید و مسیر خود را ادامه دهید.

دوره یکساله شتابدهی هسته‌های فناور گیاهان دارویی در پارک علم و فناوری البرز کلید خورد

دوره شتابدهی هسته‌های فناور حوزه گیاهان دارویی با حضور ۲۵ شرکت فناور از ۱۳ استان کشور در پارک علم و فناوری استان البرز آغاز شد؛ دوره‌ای یک‌ساله که با هدف ارتقای توانمندی فناوران این حوزه، آشنایی با روش‌های نوین فرآوری گیاهان دارویی و تقویت ظرفیت‌های کسب‌وکار، صادرات و مالکیت فکری برگزار می‌شود.

در جریان برگزاری دوره شتابدهی هسته‌های فناور حوزه گیاهان دارویی، یک کمپ سه‌روزه عملی و آزمایشگاهی با حضور شرکت‌های فناور از استان‌های مختلف کشور در پارک علم و فناوری استان البرز برگزار شد.

دکتر حسین بختیاری، معاون فناوری پارک علم و فناوری استان البرز، در گفت‌وگو با خبرنگار پارک البرز درباره این رویداد اظهار کرد: افتتاحیه کمپ سه‌روزه عملی و آزمایشگاهی گیاهان دارویی، بخشی از مجموعه دوره شتابدهی هسته‌های فناور حوزه گیاهان دارویی است که به صورت یک‌ساله برگزار می‌شود و مجموعه‌ای از رویدادهای آنلاین، آفلاین و دوره‌های حضوری را شامل می‌شود.

وی افزود: هدف از برگزاری این دوره، ارتقای توانمندی فناوران حوزه گیاهان دارویی و آشنایی آنها با آخرین روش‌ها و فناوری‌های فرآوری در صنعت گیاهان دارویی است. همچنین در این دوره تلاش می‌شود زمینه لازم برای تربیت منتورهای تخصصی در استان‌های مختلف کشور فراهم شود.

معاون فناوری پارک علم و فناوری استان البرز با اشاره به محدودیت ظرفیت‌های آزمایشگاهی ادامه داد: با توجه به محدودیت‌های موجود در زیرساخت‌های آزمایشگاهی، در هر دوره حضوری امکان پذیرش حدود ۲۵ تا ۳۰ نفر از واحدهای فناور استان‌های مختلف وجود دارد.

بختیاری گفت: در این دوره میزبان ۲۵ شرکت فناور از ۱۳ استان کشور هستیم که طی سه روز، ضمن بازدید از مراکز تحقیقاتی و آزمایشگاهی، با فرآیندهایی همچون اسانس‌گیری، عصاره‌گیری، فرمولاسیون و سایر روش‌های فرآوری گیاهان دارویی آشنا می‌شوند.

وی با بیان اینکه این دوره صرفاً بر جنبه‌های فنی و آزمایشگاهی متمرکز نیست، اظهار کرد: در طول دوره، مباحث مرتبط با کسب‌وکار در حوزه گیاهان دارویی، تجارت، صادرات، بسته‌بندی و موضوعات مرتبط نیز به شرکت‌کنندگان آموزش داده می‌شود. همچنین موضوع مالکیت فکری در حوزه گیاهان دارویی از دیگر محورهایی است که فناوران با آن آشنا خواهند شد.

معاون فناوری پارک علم و فناوری استان البرز درباره برگزارکنندگان این دوره نیز گفت: این دوره به همت پارک علم و فناوری استان البرز و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و با همکاری پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی برگزار می‌شود.

بختیاری در پایان با اشاره به ظرفیت‌های کشور در حوزه گیاهان دارویی خاطرنشان کرد: امیدواریم برگزاری این دوره و سایر برنامه‌های مشابه بتواند به ارتقای سهم گیاهان دارویی در زندگی مردم و همچنین اقتصاد ملی کشور کمک کند.

وی افزود: ایران از شرایط ویژه‌ای برای کشت، داشت، برداشت و فرآوری گیاهان دارویی برخوردار است و در زمینه صادرات این محصولات نیز ظرفیت‌های قابل توجهی وجود دارد. امیدواریم برگزاری این برنامه‌ها بتواند به رشد و توسعه حوزه گیاهان دارویی و افزایش سهم آن در سبد اقتصاد کشور منجر شود.

گزارش: امیر علی بینام