تازه ها
ستفا؛ حلقه پیوند جهاددانشگاهی میان دانش، فناوری، صنعت و اشتغال دانشبنیان
به گزارش بازارکار به نقل از روابط عمومی سازمان تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان جهاددانشگاهی (ستفا)، دکتر علی حسین شهریور از مدیران با سابقه حوزه تعاون، کار و رفاه تامین اجتماعی با تشریح الزامات حرکت کشور به سمت اقتصاد دانشبنیان، اظهار کرد: اگر دستاوردهای علمی نتوانند به محصول و بازار راه پیدا کنند، بخش مهمی از ظرفیت علمی کشور بلااستفاده باقی میماند و از همین منظر، تجاریسازی فناوری را باید حلقه تکمیلکننده زنجیره علم و نوآوری دانست.
وی افزود: مأموریت سازمانهایی مثل ستفا که در این زنجیره نقش تسهیلگر دارند، این است که ارتباط میان پژوهشگران، دانشگاهها، صنایع، سرمایهگذاران و بازار را تقویت کنند تا مسیر تبدیل ایده به محصول کوتاهتر و کمهزینهتر شود. هر اندازه این ارتباط مؤثرتر برقرار شود، توان علمی کشور نیز بیش از گذشته میتواند در خدمت توسعه اقتصادی، افزایش بهرهوری، حل مسائل ملی و ارتقای کیفیت زندگی مردم قرار گیرد.
اقتدار علمی را نمیتوان فقط با تعداد مقاله و اختراع سنجید
شهریور درباره شاخصهای واقعی اقتدار علمی نیز گفت: اقتدار علمی تنها با تعداد مقالات یا ثبت اختراعات سنجیده نمیشود، بلکه زمانی قابل اندازهگیری است که یک فناوری بتواند نیازهای واقعی کشور را برطرف کند و وابستگی به خارج را کاهش دهد.
وی تولید محصول رقابتپذیر، توسعه صادرات محصولات دانشبنیان، ایجاد اشتغال تخصصی، افزایش بهرهوری صنایع، جذب سرمایه، حضور موفق در بازارهای داخلی و بینالمللی و حل مسائل اولویتدار کشور را از مهمترین شاخصهای اثرگذاری فناوری بر اقتدار علمی برشمرد و افزود: هرچه سهم فناوریهای بومی در اقتصاد و صنعت بیشتر شود، جایگاه علمی و فناورانه کشور نیز مستحکمتر خواهد شد.
این مدیر حوزه تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به نقش تجاریسازی فناوری در تحقق اقتدار علمی اظهار کرد: در شرایطی که اقتصاد و فناوری به یکی از مؤلفههای اصلی قدرت ملی تبدیل شدهاند، تجاریسازی فناوری میتواند زمینه خوداتکایی، افزایش تابآوری اقتصادی، کاهش وابستگی به واردات و توسعه تولید دانشبنیان را فراهم کند.
وی ادامه داد: بنابراین اقتدار علمی بدون توسعه فناوریهای بومی و تبدیل آنها به محصولات قابل عرضه در بازار، بهطور کامل محقق نخواهد شد.
فاصله میان پژوهش و بازار همچنان یکی از چالشهای اصلی است
شهریور در ادامه با اشاره به فاصله موجود میان ظرفیت علمی کشور و بازار واقعی، گفت: کشور از ظرفیت علمی ارزشمندی برخوردار است، اما میان پژوهش، صنعت، سرمایهگذاری و بازار هنوز پیوندی منسجم و پایدار شکل نگرفته است.
وی افزود: بسیاری از پژوهشها بدون شناخت دقیق نیازهای بازار انجام میشوند و در مقابل، صنایع نیز گاهی از ظرفیت دانشگاهها اطلاع کافی ندارند. محدودیت منابع مالی، ریسک سرمایهگذاری در فناوری، پیچیدگی برخی مقررات و ضعف بازار فناوری نیز این فاصله را افزایش داده است.
به گفته شهریور، برای رفع این چالش نمیتوان صرفاً روی یک حلقه از زنجیره تمرکز کرد، بلکه همه اجزای زیستبوم نوآوری باید به صورت هماهنگ عمل کنند تا فناوری بتواند مسیر آزمایشگاه تا بازار را با سرعت بیشتری طی کند.
وی توسعه مراکز رشد و نوآوری، حمایت از شرکتهای فناور، ارائه خدمات مشاوره تجاریسازی، شبکهسازی میان دانشگاه و صنعت، کمک به جذب سرمایه و توسعه بازار را از جمله اقداماتی دانست که میتواند این فاصله را کاهش دهد.
شهریور خاطرنشان کرد: در این مسیر باید ظرفیتهای علمی نهادهایی همچون جهاددانشگاهی در قالب پروژههای مشترک با صنایع و دستگاههای اجرایی به کار گرفته شود تا فناوریهای توسعهیافته سریعتر وارد چرخه تولید و اقتصاد شوند.
مشکل فقط پول و قانون نیست؛ مسئله، نبود یک اکوسیستم هماهنگ است
وی در پاسخ به این پرسش که مهمترین مانع تجاریسازی فناوری سرمایه است یا قانون و یا فرهنگ، اظهار کرد: هر سه عامل اثرگذار هستند، اما اگر بخواهم یکی را مهمتر بدانم، آن عامل نبود یک اکوسیستم هماهنگ برای تجاریسازی فناوری است.
دکتر شهریور توضیح داد: زمانی که سرمایه، قوانین، بازار، صنعت و دانشگاه در یک مسیر مشترک حرکت نکنند، حتی بهترین فناوریها نیز به نتیجه مطلوب نخواهند رسید؛ بنابراین علاوه بر اصلاح قوانین و توسعه سرمایهگذاری خطرپذیر، باید فرهنگ اعتماد به فناوریهای داخلی و همکاری میان بازیگران زیستبوم نوآوری نیز بیش از گذشته تقویت شود.
وی با اشاره به زیرساختهای ایجادشده در حوزه نوآوری و فناوری طی سالهای اخیر، گفت: خوشبختانه زیرساختهای مناسبی ایجاد شده است، اما این زیرساختها هنوز با نقطه مطلوب فاصله دارند.
به گفته وی، برای شتاببخشیدن به رشد شرکتهای دانشبنیان باید دسترسی به منابع مالی، بازار، خدمات تخصصی، سرمایهگذاری خطرپذیر، صادرات فناوری و حمایتهای حقوقی بیش از گذشته تقویت شود.
وی تأکید کرد: هرچه محیط فعالیت شرکتهای فناور رقابتیتر و پیشبینیپذیرتر شود، زمینه رشد آنها نیز پایدارتر خواهد شد.
موفقیت واقعی فناوری، زمانی است که به کسبوکار و اشتغال برسد
شهریور با اشاره به تجربههای موجود در حوزه تجاریسازی فناوری اظهار کرد: طی سالهای گذشته تجربههای ارزشمندی در حوزه تجاریسازی فناوریهای سلامت، تجهیزات پزشکی، فناوریهای صنعتی، کشاورزی و خدمات دانشبنیان شکل گرفته است.
وی افزود: وجه مشترک این تجربهها آن بوده که یک دستاورد پژوهشی توانسته به محصول قابل عرضه در بازار تبدیل شود و علاوه بر ایجاد اشتغال تخصصی، بخشی از نیاز کشور را نیز تأمین کند.
این مدیر حوزه تعاون، کار و رفاه اجتماعی تصریح کرد: به اعتقاد من، موفقترین تجربه، تجربهای است که بتواند به الگویی پایدار برای تکرار این مسیر در سایر حوزههای فناوری تبدیل شود و زمینه توسعه اقتصاد دانشبنیان را فراهم کند.
وی در همین زمینه، «تبدیل دانش به اشتغال پایدار» را یکی از مهمترین مسائل ملی دانست و گفت: امروز یکی از مهمترین چالشهای کشور، ایجاد فرصتهای شغلی متناسب با ظرفیت نخبگان و دانشآموختگان دانشگاهی است.
شهریور ادامه داد: حمایت از تجاریسازی فناوری، توسعه شرکتهای دانشبنیان و ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه، صنعت و بازار میتواند زمینه شکلگیری کسبوکارهای فناور را فراهم کند؛ رویکردی که علاوه بر ایجاد اشتغال برای نیروهای متخصص، به افزایش بهرهوری، توسعه فناوریهای بومی و تقویت اقتصاد دانشبنیان نیز کمک خواهد کرد.
وی افزود: برای رسیدن به این مهم نیز ما در حال حاضر نهادی مثل جهاددانشگاهی و سازمان تجاریسازی فناوری آن را داریم.
هر شرکت فناور، یک حلقه از تبدیل ظرفیت علمی به ارزش اقتصادی است
شهریور مهمترین دستاورد این رویکرد را تبدیل ظرفیتهای علمی به ارزش اقتصادی و اجتماعی دانست و گفت: هر شرکت فناور که شکل میگیرد، علاوه بر ایجاد اشتغال تخصصی، بخشی از نیاز کشور را با اتکا به توان داخلی تأمین میکند و زمینه کاهش وابستگی به واردات را فراهم میسازد.
وی افزود: توسعه فناوریهای بومی موجب افزایش بهرهوری، ارتقای توان رقابتی صنایع، رشد سرمایهگذاری در حوزه نوآوری و افزایش امید میان جوانان متخصص میشود.
وی تأکید کرد: این دستاوردها نشان میدهد که سرمایهگذاری در فناوری، هزینه نیست، بلکه سرمایهگذاری برای آینده کشور محسوب میشود.
مردم زمانی اثر فناوری را احساس میکنند که کیفیت زندگیشان تغییر کند
شهریور در ادامه درباره میزان اثرگذاری فناوری بر زندگی مردم اظهار کرد: مردم زمانی آثار فناوری را بهخوبی احساس میکنند که کیفیت زندگی آنان بهبود پیدا کند.
وی استفاده از تجهیزات پزشکی ساخت داخل، خدمات هوشمند، سامانههای دیجیتال و فناوریهای نوین در حوزه سلامت، کشاورزی، آموزش و صنعت را از نمونههای اثرگذاری فناوری در زندگی روزمره دانست و افزود: هر اندازه فناوریهای بومی بتوانند خدمات باکیفیتتر، ارزانتر و در دسترستری ارائه کنند، اعتماد عمومی نسبت به توان علمی و فناورانه کشور نیز افزایش خواهد یافت.
ستفا و زیستبومی که باید از «استقرار» به «اثرگذاری» برسد
وی در ادامه با اشاره به ضرورت تقویت زیرساختهای رشد شرکتهای فناور، گفت: توسعه مراکز رشد و نوآوری زمانی میتواند اثرگذاری واقعی داشته باشد که این مراکز صرفاً محل استقرار شرکتها نباشند و بتوانند ارتباط شرکتها را با صنعت، سرمایه، بازار و خدمات تخصصی برقرار کنند.
شهریور تأکید کرد: شرکت فناور برای رشد، فقط به فضای فیزیکی یا حمایت مالی نیاز ندارد؛ بلکه باید به بازار، سرمایه، مشاوره، شبکه همکاری، صنعت و امکان توسعه صادرات دسترسی داشته باشد.
وی افزود: از این منظر، شبکهسازی میان دانشگاه، صنعت، سرمایهگذاران و شرکتهای فناور اهمیت زیادی دارد و هر مجموعهای که بتواند این حلقهها را به یکدیگر متصل کند، میتواند نقش مهمی در کوتاهشدن مسیر فناوری از ایده تا بازار ایفا کند. از این منظر نقش ستفا بسیار بااهمیت است.
توانمندسازی نخبگان فقط حمایت مالی نیست
شهریور درباره الزامات توانمندسازی نخبگان و تیمهای فناور نیز گفت: توانمندسازی نخبگان تنها با حمایت مالی محقق نمیشود، بلکه مجموعهای از خدمات آموزشی، مشاورهای، حقوقی، مدیریتی و بازاریابی را دربرمیگیرد.
وی افزود: آموزشهای تخصصی، منتورینگ، توسعه شبکههای همکاری، تسهیل ارتباط با صنایع، حمایت از تجاریسازی و کمک به جذب سرمایه، مجموعهای از اقداماتی است که میتواند شرایطی را فراهم کند تا تیمهای فناور با اطمینان بیشتری مسیر رشد خود را طی کنند.
به گفته وی، هر اندازه این حمایتها هدفمندتر و مبتنی بر نیاز شرکتها باشد، احتمال موفقیت آنها نیز افزایش خواهد یافت.
وی در عین حال افزود: آنچه در حال حاضر اهمیت بیشتری دارد، روند رو به رشد حضور شرکتهای فناور در عرصه تولید، خدمات و بازار است؛ روندی که نشان میدهد سرمایهگذاری در توسعه فناوری، علاوه بر خلق کسبوکارهای نوآور، به ایجاد فرصتهای شغلی تخصصی و پایدار نیز کمک میکند.
حفظ نخبگان از مسیر ایجاد آینده شغلی و حرفهای ممکن است
وی درباره نقش زیستبوم فناوری در حفظ سرمایه انسانی کشور نیز اظهار کرد: نخبگان زمانی در کشور ماندگار خواهند شد که بتوانند آینده شغلی، حرفهای و اقتصادی خود را در داخل کشور امیدوارکننده ببینند.
شهریور دسترسی به سرمایه، امکان تجاریسازی ایدهها، تعامل با صنایع، حضور در بازارهای بینالمللی و ایجاد فرصتهای برابر برای رشد را از جمله عواملی دانست که میتواند انگیزه ماندگاری نخبگان را تقویت کند.
وی گفت: هر اندازه این زیستبوم پویاتر و کارآمدتر باشد، ظرفیت کشور برای حفظ سرمایه انسانی نیز افزایش خواهد یافت.
فناوریهای آینده؛ از هوش مصنوعی تا زیستفناوری و انرژیهای پاک
شهریور درباره حوزههای اولویتدار برای آینده نیز گفت: آینده اقتصاد جهان بر پایه فناوریهای پیشرفته شکل خواهد گرفت و حوزههایی مانند هوش مصنوعی، زیستفناوری، فناوریهای سلامت، امنیت غذایی، انرژیهای نو، فناوریهای دیجیتال، صنایع خلاق و فناوریهای مرتبط با محیطزیست میتوانند هم ارزش اقتصادی بالایی ایجاد کنند و هم در حل مسائل اساسی کشور نقش داشته باشند.
وی افزود: تمرکز بر این حوزهها میتواند زمینه افزایش اشتغال دانشبنیان، توسعه صادرات فناوری و ارتقای جایگاه ایران در اقتصاد نوآوری را فراهم کند.
شهریور همچنین فناوریهایی مانند امنیت سایبری، رباتیک، اینترنت اشیا، انرژیهای پاک، مواد پیشرفته و فناوریهای کوانتومی را از فناوریهایی دانست که آینده اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار خواهند داد.
وی اظهار کرد: ایران نیز از ظرفیت علمی مناسبی برای حضور در این حوزهها برخوردار است و باید با برنامهریزی هدفمند، سرمایهگذاری مؤثر و حمایت از شرکتهای فناور، سهم شایستهای از این بازارها را به دست آورد از همین رو مجموعههایی مثل ستفا باید به این موضوعات توجه ویژهای داشته باشند.
ستفا در افق پنجساله؛ از توسعه فناوری تا حل مسائل ملی
وی در تشریح افق پیشروی ستفا گفت: ستفا باید در افق پنجساله به مرجع توسعه تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان در کشور تبدیل شود و در این مسیر نیز علاوه بر خود جهاددانشگاهی، معاونت علمی و وزارت علوم و مجموعه دولت باید از آن حمایت بیشتری را داشته باشد.
شهریور توسعه بازار فناوری، افزایش تعامل با صنایع، حمایت از صادرات محصولات دانشبنیان، تقویت سرمایهگذاری در فناوری، توسعه همکاریهای بینالمللی و توانمندسازی شرکتهای فناور را از مهمترین اولویتهای این مسیر برشمرد و افزود: نقشآفرینی مؤثر در حل مسائل ملی از طریق فناوری باید به عنوان یکی از مأموریتهای اصلی حال حاضر کشور دنبال شود.
وی تأکید کرد: در این مسیر، توسعه فناوری مسئولیت یک نهاد یا دستگاه خاص نیست، بلکه نیازمند همکاری همه ارکان زیستبوم نوآوری با یکدیگر است.
به گفته دکتر شهریور، دولت باید در این میان نقش سیاستگذار و تسهیلگری را ایفا کند، دانشگاهها باید پژوهشهای مسئلهمحور و تقاضامحور را توسعه دهند و صنعت نیز باید با سرمایهگذاری و پذیرش فناوریهای نو، زمینه ورود نوآوری به چرخه تولید را فراهم کند.
وی خاطرنشان کرد: هر زمان این سه ضلع در کنار یکدیگر قرار گیرند، مسیر توسعه فناوری با سرعت و اثربخشی بیشتری طی خواهد شد.
عضو هیأتمدیره صندوق بازنشستگی کشوری در پایان، تصریح کرد: «تبدیل دانش و پژوهش به فناوری، فناوری به کسبوکار، کسبوکار به اشتغال پایدار و اشتغال به توسعه اقتصادی و حل مسائل کشور»؛ مسیری است که آینده ایران را به نوآوری، فناوری و سرمایه انسانی توانمند پیوند میزند و در این میان تمام مجموعههای اکوسیستم نوآوری کشور باید بتوانند بدون موازیکاری نقش خود را به بهترین نحو ممکن ایفا کنند.
آگهی استخدام
مطالب بیشتر
ارسال نظرات