رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی: بخش خصوصی باید به شرکت‌های دانش‌بنیان اعتماد کند

به گزارش بازارکار ، جواد صفایی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه درخصوص نقش بخش خصوصی در توسعه فناوری لازم است به الگوهای موفق جهانی نگاه کنیم و نباید چندباره چیزی را که دیگران ابداع کرده‌اند، از نو اختراع کنیم، اظهار کرد: البته این به معنای آن نیست که بخواهیم عین همان الگوها را کپی کنیم و قطعاً باید با شرایط کشور و با توجه به فرهنگ، اقتصاد و سایر شرایط بومی سازی و به‌روزرسانی انجام شود.

وی افزود: وقتی به کشورهای توسعه‌یافته‌ای نگاه می‌کنید که توانسته‌اند این مسیر را طی کنند، می‌توان دید که دولت روزبه‌روز کوچک‌تر شده است. این موضوع البته جزو برنامه‌های کشور خود ما نیز هست و بخش خصوصی باید بزرگ باشد. بدیهی است که باید روزبه‌روز تلاش کنیم مشارکت بخش غیردولتی یا خصوصی در تولید علم، تولید فناوری و تبدیل فناوری به محصول که همان نوآوری است، افزایش یابد. بخش خصوصی باید این وظیفه را بر عهده بگیرد و هرچه دولت بتواند رد و اثر خود را کمتر کند، بهتر است.  

رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی با تاکید بر اینکه معنای کوچک‌شدن دولت این است که بخش خصوصی بزرگ شود و این وظایف را کم‌کم بر عهده بگیرد، تصریح کرد: اکنون بخش عمده‌ای از علم و فناوری در شرکت‌ها و نهادهایی تولید می‌شود که غیردولتی‌ هستند. این نهادها یا قائم به فرد هستند یا سهامدارانی دارند؛ مانند شرکت‌های بورسی بزرگ. این شرکت‌ها در واقع علوم را جلو می‌برند و دولت در این زمینه کار چندانی انجام نمی‌دهد.

دانشگاه‌های بزرگ یا به شکل خیریه‌ای و با حمایت خیرین اداره می‌شوند یا بودجه‌های خودکفا دارند

صفایی خاطرنشان کرد: حتی دانشگاه‌ها نیز بودجه‌های مستقل از دولت دارند. دانشگاه‌های بزرگ یا به شکل خیریه‌ای و با حمایت خیرین اداره می‌شوند یا بودجه‌های خودکفا دارند. بنابراین، این‌گونه نیست که همه شرکت‌های دانش‌بنیان از دولت استفاده کنند و  باید این اتفاق برای کشور ما نیز بیفتد و بتوانیم هر سال دولت را کوچک‌تر کنیم و بخش خصوصی نقش بزرگ‌تر را بر عهده بگیرد و توسعه را پیش ببرد.

وی با بیان اینکه یک سری محصولات وجود دارد که شاید چندان فناورانه نیستند و حساسیت زیادی هم به آن‌ها وجود ندارد، اظهار کرد: بخش خصوصی و مردم درگیر تولید این محصولات  هستند؛ مانند تولیدات کشاورزی اما بخش‌های دیگری داریم که محصولات فناورانه‌اند؛ یعنی محصولاتی که سطح فناوری بالا و حساسیت‌های زیادی دارند. به لحاظ تاریخی، در این حوزه‌ها شاید تاکنون ورود نداشته‌ایم و بیشتر به واردات این محصولات عادت کرده‌ایم و بدیهی است که محصولات وارداتی، کیفیت بالایی دارند.

رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی ادامه داد: برای مثال  شرکتی که ۱۰۰ سال است تولید را آغاز کرده و سال‌ها آن را توسعه داده و ایرادات را رفع کرده است، طبیعتا نمی‌تواند با یک شرکت دانش‌بنیان جوان که تازه می‌خواهد وارد این عرصه شود، به‌صورت مستقیم رقابت کند. اما اگر مدیران شرکت‌های بزرگ خصوصی و دولتی به شرکت‌های دانش‌بنیان کوچک و جوان اعتماد کنند و به آن‌ها زمین بازی بدهند، وضعیت تغییر می‌کند. زمین بازی دادن یعنی محصولات این شرکت‌ها را خریداری کنند و اگر محصول مشکلی داشت، تحمل کنند و فرصت بدهند تا شرکت ایرادات را رفع کند و ذره‌ذره اصلاح شود.

صفایی با اشاره به اینکه ما این تجربه را در پارک علم و فناوری داشته‌ایم، گفت: شرکت‌هایی داشتیم که با صنایع بزرگ استان خراسان رضوی، مشخصاً با فولاد سنگان و مجتمع معدنی سنگان، قرارداد بستند و نتوانستند در زمان مقرر سیستمی را که آن مجتمع فولادی می‌خواست تحویل دهند. اما خوشبختانه فولاد سنگان با تحمل و صبر، مهلت و وقت و سرمایه را در اختیار قرار داد و آن شرکت گام‌به‌گام ایرادات خود را رفع کرد. نتیجه این شد که پس از چندسال اکنون سنسورها و تجهیزاتی تولید شده که تنها یک شرکت آمریکایی چنین امکانی را دارد. این نشان می‌دهد که اعتماد مدیران دولتی و غیردولتی، صبر و عجله نکردن، نتیجه می‌دهد.

شرکت‌های خصوصی و مجموعه‌های غیردولتی می‌توانند وارد حوزه‌های فناورانه با سطح تکنولوژی بالا شوند

وی گفت: طبیعی است که رقابت با یک شرکت آمریکایی که ۱۰۰ سال در این بخش سنسور می‌سازد و مدل‌های قدیمی خود را گام‌به‌گام توسعه داده برای یک جوان امروزی بسیار سخت و پرمشکل است، اما اگر این سختی را مقداری تحمل کنند، اعتماد کنند و بمانند، مطمئنا نتایج خوبی به بار می‌آید و شرکت‌های خصوصی و مجموعه‌های غیردولتی می‌توانند وارد حوزه‌های فناورانه با سطح تکنولوژی بالا شوند.

رئیس پارک علم و فناوری خراسان رضوی با تاکید بر اینکه یکی از مهم‌ترین موانع این است که محصولات هایتک یا فناوری بالا در سطح بین‌المللی آماده وجود دارند، اما به دلیل تحریم‌ها با قیمت‌های چند برابر خریداری می‌شوند، تصریح کرد: به این دلیل مسیر رسیدن به این محصولات طولانی می‌شود و خدمات پس از فروش نیز از دست می‌رود. البته نباید یک‌باره به سمت فناوری ساخت داخل بروند که خط تولیدش متوقف شود یا متحمل ضرر و زیان شوند، بلکه کم‌کم به شرکت‌ها و بخش خصوصی اجازه دهند وارد شوند، سعی و خطا کنند تا تبدیل به مجموعه‌هایی شوند که به‌صورت جدی نیازها را پاسخ دهند.

صفایی خاطرنشان کرد: صنایع خصوصی حق دارند که خیلی سریع نتایج را بخواهند. دانشگاه شرایطی دارد که پاسخ دادن در آن با روند طولانی‌تری همراه است، زیرا دانشجویان باید وارد کار شوند و صنعت نیز باید در هنگام کار با دانشگاه توقعات خود را تنظیم کند. دانشگاه جایی نیست که یک محصول هایتک آماده از آن خریداری شود بلکه باید سرمایه‌گذاری کند، صبر کند تا نیروی انسانی آموزش ببیند، پژوهش کند و در حوزه‌ای که صنعت نیاز دارد، فناوری توسعه یابد و پژوهش نتیجه دهد. در کوتاه‌مدت شاید این روش نتیجه ندهد، اما قطعاً در بلندمدت به نفع کشور، صنعت، بخش خصوصی و دانشگاه خواهد بود.