تازه ها
سخنگوی کمیسیون صنایع مجلس:
آینده اشتغال از مسیر سرمایه‌گذاری بر مهارت می‌گذرد
سخنگوی کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت توسعه آموزش‌های مهارت‌محور گفت: تقویت تجهیزات و کیفیت آموزشی هنرستان‌ها می‌تواند به تربیت نیروی انسانی ماهر، افزایش فرصت‌های اشتغال پایدار و پاسخ‌گویی بهتر به نیاز‌های صنعت کمک کند.
به گزارش بازارکار، تحولات اقتصادی و گسترش فناوری، ماهیت بسیاری از مشاغل را تغییر داده و نیاز صنایع به نیرو‌های ماهر و آموزش‌دیده را افزایش داده است. در چنین شرایطی، نظام آموزشی زمانی می‌تواند نقش مؤثرتری در توسعه اقتصادی ایفا کند که علاوه بر انتقال دانش نظری، زمینه کسب توانایی‌های عملی و آمادگی برای ورود به محیط کار را نیز فراهم سازد.
در این میان، یکی از مسائل مهم، ایجاد تناسب میان آنچه دانش‌آموزان در مدارس می‌آموزند و مهارت‌هایی است که در محیط‌های حرفه‌ای و صنعتی مورد نیاز است. هر اندازه این ارتباط تقویت شود، امکان استفاده از ظرفیت دانش‌آموختگان در بخش‌های مختلف اقتصادی افزایش می‌یابد و مسیر ورود آنان به بازار کار نیز هدفمندتر خواهد شد.
هنرستان‌ها؛ حلقه اتصال آموزش به تولید
هنرستان‌های فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش از ظرفیت‌های مهم نظام آموزشی برای تربیت نیروی انسانی ماهر برخوردارند. این مراکز می‌توانند با فراهم کردن آموزش‌های تخصصی و تجربه عملی، دانش‌آموزان را با الزامات مشاغل مختلف آشنا کنند و زمینه کسب مهارت‌های مورد نیاز صنایع را فراهم آورند.
با این حال، اثربخشی آموزش‌های مهارتی تنها به انتخاب رشته‌های فنی محدود نمی‌شود. برخورداری از تجهیزات مناسب، کارگاه‌های به‌روز، ابزار‌های متناسب با فناوری‌های جدید و حضور هنرآموزان توانمند، از جمله عوامل مؤثر در کیفیت این آموزش‌هاست.
هنرستانی که امکان تمرین عملی و کار با تجهیزات مرتبط با رشته تحصیلی را در اختیار هنرجویان قرار می‌دهد، می‌تواند فاصله میان آموزش نظری و تجربه حرفه‌ای را کاهش دهد. در مقابل، محدودیت امکانات عملی ممکن است فرصت یادگیری مهارت‌هایی را که برای فعالیت در محیط واقعی کار ضروری هستند، کاهش دهد.
ازاین‌رو، توسعه هنرستان‌ها باید در کنار افزایش ظرفیت پذیرش، بر ارتقای کیفیت آموزش، نوسازی تجهیزات و متناسب‌سازی رشته‌ها با نیاز‌های اقتصادی و صنعتی مناطق مختلف متمرکز باشد.
توسعه صنعتی به نیروی انسانی آماده نیاز دارد
بخش صنعت برای افزایش بهره‌وری، بهبود کیفیت محصولات و استفاده مؤثر از فناوری، به نیروی انسانی متخصص نیاز دارد. تربیت چنین نیرویی نیز فرایندی زمان‌بر است که باید از دوره آموزش آغاز شود و با تجربه عملی، آموزش‌های تکمیلی و یادگیری مستمر ادامه پیدا کند.
پیوند میان هنرستان‌ها و واحد‌های صنعتی می‌تواند یکی از راهکار‌های تقویت این فرایند باشد. آشنایی هنرجویان با محیط‌های واقعی کار، فراهم کردن فرصت‌های کارآموزی و مشارکت فعالان صنعت در شناسایی نیاز‌های مهارتی، به نزدیک‌تر شدن محتوای آموزشی به شرایط بازار کار کمک می‌کند.
همچنین، توسعه فناوری‌های دیجیتال و تغییر شیوه‌های تولید، ضرورت به‌روزرسانی مداوم آموزش‌های فنی را افزایش داده است. مهارت‌های مرتبط با فناوری اطلاعات، اتوماسیون، تحلیل داده و کار با تجهیزات جدید می‌توانند در کنار تخصص‌های سنتی، فرصت‌های تازه‌ای برای اشتغال و فعالیت حرفه‌ای ایجاد کنند.
در این مسیر، همکاری میان آموزش‌وپرورش، نهاد‌های مسئول توسعه صنعتی و بخش خصوصی اهمیت دارد؛ زیرا تربیت نیروی انسانی زمانی اثربخش‌تر خواهد بود که برنامه‌های آموزشی با شناخت دقیق‌تری از نیاز‌های فعلی و آینده مشاغل طراحی شوند.
مهارت‌آموزی؛ فراتر از آمادگی برای استخدام
نگاه مهارت‌محور به آموزش، صرفاً به معنای آماده‌سازی دانش‌آموزان برای استخدام در یک مجموعه صنعتی نیست. توانایی حل مسئله، خلاقیت، ارتباط مؤثر، کار گروهی، مسئولیت‌پذیری و قدرت تصمیم‌گیری نیز از مهارت‌هایی هستند که می‌توانند در مسیر زندگی حرفه‌ای و اجتماعی افراد نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشند.
توجه به این توانایی‌ها می‌تواند از دوران کودکی آغاز شود. بازی‌های هدفمند، فعالیت‌های گروهی، تجربه‌های عملی و مشارکت در حل مسائل متناسب با سن، فرصت‌هایی برای پرورش خلاقیت و استقلال در کودکان فراهم می‌کنند.
در دوره‌های بعدی تحصیل نیز می‌توان این رویکرد را با فعالیت‌های پژوهشی، پروژه‌های عملی، آموزش‌های فنی و تجربه کار گروهی ادامه داد. به این ترتیب، مهارت‌آموزی به بخشی پیوسته از فرایند تعلیم‌وتربیت تبدیل می‌شود و به سال‌های پایانی مدرسه یا زمان ورود به بازار کار محدود نخواهد ماند.
چنین رویکردی می‌تواند به دانش‌آموزان کمک کند توانایی‌های خود را بهتر بشناسند، درباره مسیر تحصیلی و شغلی آینده آگاهانه‌تر تصمیم بگیرند و برای مواجهه با مسائل واقعی زندگی آمادگی بیشتری به دست آورند.
برنامه هفتم پیشرفت و ضرورت اجرای سیاست‌های مهارت‌محور
توسعه آموزش‌های مهارتی به سیاست‌گذاری، تأمین منابع مالی و ایجاد زیرساخت‌های مناسب نیاز دارد. در این چارچوب، برنامه هفتم پیشرفت و سیاست‌های مرتبط با تقویت هنرستان‌ها و توسعه مهارت‌آموزی، از منظر ایجاد پیوند میان آموزش و نیاز‌های اقتصادی اهمیت دارند.
با این حال، دستیابی به اهداف تعیین‌شده مستلزم آن است که اجرای برنامه‌ها با شاخص‌های مشخص ارزیابی شود. میزان تجهیز کارگاه‌ها، دسترسی هنرجویان به آموزش عملی، کیفیت دوره‌های مهارتی، ارتباط مراکز آموزشی با صنعت و وضعیت اشتغال دانش‌آموختگان، از جمله معیار‌هایی هستند که می‌توانند تصویری روشن‌تر از میزان اثربخشی سیاست‌ها ارائه دهند.
همچنین، تأمین منابع برای ساخت، بازسازی و تجهیز هنرستان‌ها باید با توجه به نیاز‌های آموزشی و ظرفیت‌های اقتصادی مناطق مختلف انجام شود. صرف افزایش تعداد مراکز آموزشی، بدون توجه به کیفیت تجهیزات و تناسب رشته‌ها با فرصت‌های شغلی، برای تحقق کامل اهداف مهارت‌آموزی کافی نیست.
از این منظر، ارزیابی مستمر برنامه‌ها و اصلاح سیاست‌ها بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، می‌تواند به استفاده مؤثرتر از منابع و افزایش کیفیت آموزش‌های فنی و حرفه‌ای کمک کند.
آینده اشتغال از مسیر سرمایه‌گذاری بر مهارت می‌گذرد
تقویت آموزش‌های مهارتی را باید بخشی از برنامه گسترده‌تر توسعه سرمایه انسانی دانست؛ برنامه‌ای که از پرورش توانایی‌های پایه در کودکی آغاز می‌شود، در مدرسه و هنرستان ادامه می‌یابد و با آموزش تخصصی و تجربه عملی تکمیل می‌شود.
در این مسیر، آموزش‌وپرورش مسئول فراهم کردن زمینه یادگیری و هدایت تحصیلی است، بخش صنعت می‌تواند نیاز‌های مهارتی خود را دقیق‌تر معرفی کند و نهاد‌های سیاست‌گذار نیز با تأمین زیرساخت‌ها و ارزیابی نتایج، شرایط اجرای برنامه‌ها را بهبود بخشند.
حرکت از مدرک‌گرایی به سمت مهارت‌محوری به معنای کم‌اهمیت دانستن دانش نظری نیست؛ بلکه هدف، ایجاد تعادل میان دانش، توانایی عملی و آمادگی برای حل مسائل واقعی است. تقویت این رویکرد می‌تواند به تربیت نیروی انسانی توانمندتر، افزایش ظرفیت تولید و فراهم شدن زمینه‌های مناسب‌تر برای اشتغال پایدار کمک کند.
آگهی استخدام
مطالب بیشتر
ارسال نظرات