تازه ها
اشتغال ۴۰ هزار نفری زیر بار ترافیک و نبود ریل؛ چه زمانی بزرگ‌ترین شهرک صنعتی خاورمیانه به داد کارگران می‌رسد؟
شهرک صنعتی شمس‌آباد به‌عنوان یکی از قطب‌های بزرگ تولیدی و صنعتی کشور، در حالی بخش قابل توجهی از نیازهای حمل‌ونقل خود را از طریق جاده تأمین می‌کند که تردد خودروهای سنگین، افزایش هزینه جابه‌جایی کالا، استهلاک راه‌ها و پیامدهای زیست‌محیطی، ضرورت توسعه زیرساخت‌های ریلی در جنوب شهرستان ری را بیش از گذشته مطرح و پیشنهاد جانمایی ایستگاه جدید بندر خشک در مجاورت این شهرک را به مطالبه بخش فشافویه تبدیل کرده است.
به گزارش بازارکار، به نقل ازگزارش ایرنا، شهرک صنعتی شمس‌آباد در بخش فشافویه شهرستان ری، به دلیل استقرار شمار زیادی از واحدهای تولیدی، صنعتی و خدماتی و همجواری با منطقه ویژه اقتصادی ری و فرودگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، از ظرفیت قابل توجهی برای ایفای نقش در زنجیره تولید، تجارت و توزیع کالا برخوردار است؛ با این حال، بهره‌گیری کامل از این ظرفیت اقتصادی بدون توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و لجستیک با محدودیت‌هایی همراه خواهد بود.
در چنین شرایطی، جانمایی ایستگاه جدید بندر خشک در محدوده مجاور شهرک صنعتی شمس‌آباد، پیشنهادی است که می‌تواند با تجمیع تقاضای حمل‌ونقل واحدهای صنعتی و منطقه ویژه اقتصادی ری، زمینه شکل‌گیری یک کانون مشترک لجستیکی را فراهم کند.
بندر خشک به‌عنوان یک مرکز لجستیکی متصل به شبکه حمل‌ونقل ریلی، علاوه بر جابه‌جایی کالا، امکان ارائه خدماتی مانند انبارداری، تخلیه و بارگیری، نگهداری، توزیع کالا و خدمات پشتیبان تجاری را فراهم می‌کند؛ ظرفیتی که در صورت استقرار در مجاورت شمس‌آباد می‌تواند هزینه‌های حمل‌ونقل و زنجیره تأمین واحدهای تولیدی را کاهش دهد.
جاده‌های ری، زیر بار کامیون‌های صنایع
یکی از مسائل قابل توجه در محدوده فشافویه و محورهای مواصلاتی شهرستان ری، تردد خودروهای سنگین مرتبط با فعالیت شهرک‌های صنعتی و اقتصادی است؛ ترددی که علاوه بر افزایش استهلاک راه‌ها و هزینه‌های نگهداری زیرساخت‌های جاده‌ای، در مصرف سوخت و آلودگی هوا نیز اثرگذار است.
بر اساس اظهارات رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان ری، حدود ۸۰ درصد آلودگی هوای این شهرستان ناشی از منابع متحرک و حدود ۲۰ درصد مربوط به منابع ثابت است؛ آماری که ضرورت توجه به سهم حمل‌ونقل در برنامه‌ریزی‌های زیست‌محیطی منطقه را نشان می‌دهد.
انتقال بخشی از بارهای دارای توجیه اقتصادی از جاده به ریل می‌تواند تعداد سفرهای کامیون‌های سنگین را کاهش دهد و به دنبال آن، مصرف سوخت، آلایندگی ناشی از تردد و فشار بر شبکه راه‌های منطقه را محدود کند.
از سوی دیگر، کاهش وابستگی صنایع به حمل‌ونقل جاده‌ای می‌تواند هزینه جابه‌جایی مواد اولیه و محصولات تولیدی را کاهش دهد و با بهبود زنجیره تأمین، قدرت رقابت تولیدکنندگان را در بازارهای داخلی و خارجی افزایش دهد.
بندر خشک؛ حلقه مفقوده توسعه اقتصادی فشافویه
غلامرضا محمدی، بخشدار حسن‌آباد فشافویه شهرستان ری در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های صنعتی و اقتصادی منطقه، پیشنهاد جانمایی ایستگاه جدید بندر خشک در مجاورت شهرک صنعتی شمس‌آباد را مطرح کرده و معتقد است این محدوده باید با توجه به امکان بهره‌مندی همزمان شهرک صنعتی و منطقه ویژه اقتصادی ری، در اولویت بررسی قرار گیرد.
به گفته وی، استقرار این ایستگاه در مجاورت مجموعه‌های صنعتی و اقتصادی می‌تواند تقاضای حمل‌ونقل ریلی را تجمیع کند و به‌جای ایجاد زیرساخت‌های پراکنده و موازی، امکان استفاده مشترک چند مجموعه اقتصادی از خدمات لجستیکی را فراهم آورد.
محمدی همچنین توسعه این زیرساخت را عاملی برای جذب سرمایه‌گذاری در حوزه‌های حمل‌ونقل، ترانزیت، انبارداری، خدمات گمرکی و پشتیبانی تجاری می‌داند؛ فعالیت‌هایی که علاوه بر تقویت واحدهای تولیدی موجود، می‌توانند زمینه ایجاد فرصت‌های شغلی مستقیم و غیرمستقیم را فراهم کنند.
اشتغال جوانان فشافویه در گرو توسعه دسترسی‌ها
موضوع بندر خشک تنها به جابه‌جایی کالا و کاهش هزینه‌های تولید محدود نمی‌شود؛ چراکه شهرک صنعتی شمس‌آباد و منطقه ویژه اقتصادی ری از مراکز مهم اشتغال در جنوب شهرستان ری به شمار می‌روند و روزانه شمار زیادی از نیروی کار از شهرها و مناطق اطراف برای فعالیت در این مجموعه‌ها تردد می‌کنند.
توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی و پیش‌بینی دسترسی مناسب به شبکه ریلی، در صورت امکان‌سنجی فنی و اقتصادی، می‌تواند بخشی از مشکلات رفت‌وآمد کارگران و کارکنان را نیز کاهش دهد.
بخشدار حسن‌آباد فشافویه با اشاره به این موضوع، معتقد است در صورت پیش‌بینی خدمات مسافری و ایجاد ایستگاه یا پایانه مناسب، ساکنان منطقه می‌توانند از مزایای شبکه ریلی برای دسترسی به فرصت‌های شغلی، آموزشی، درمانی و خدماتی در تهران و شهرهای اطراف بهره‌مند شوند.
این موضوع همچنین می‌تواند زمینه اشتغال بیشتر جوانان بومی در واحدهای صنعتی و اقتصادی منطقه را فراهم کند و از بخشی از مشکلات رفت‌وآمد روزانه نیروی انسانی بکاهد.
مطالعات فنی؛ پیش‌شرط تبدیل پیشنهاد به پروژه
با وجود ظرفیت‌های اقتصادی، صنعتی و زیست‌محیطی مطرح‌شده، استقرار بندر خشک در مجاورت شهرک صنعتی شمس‌آباد نیازمند بررسی دقیق مطالعات فنی، اقتصادی، تملک اراضی و امکان اتصال به شبکه ریلی موجود است.
همچنین باید مشخص شود چه میزان از بار تولیدی و مواد اولیه واحدهای صنعتی قابلیت انتقال به شبکه ریلی را دارد و ایجاد این زیرساخت تا چه اندازه می‌تواند در کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و ترافیک جاده‌ای مؤثر باشد.
از سوی دیگر، تعیین تکلیف امکان ارائه خدمات مسافری در کنار فعالیت‌های باری، می‌تواند ابعاد اجتماعی این طرح را نیز روشن‌تر کند؛ چراکه مطالبه فشافویه صرفاً ایجاد یک مرکز جابه‌جایی کالا نیست، بلکه بهره‌مندی ساکنان منطقه از زیرساخت‌های حمل‌ونقل متناسب با حجم فعالیت‌های اقتصادی پیرامونشان نیز اهمیت دارد.
در مجموع، مجاورت شهرک صنعتی شمس‌آباد با منطقه ویژه اقتصادی ری و فرودگاه امام خمینی(ره)، فرصتی برای شکل‌گیری یک قطب مشترک حمل‌ونقل و لجستیک در جنوب تهران ایجاد کرده است؛ فرصتی که تحقق آن می‌تواند به کاهش هزینه تولید، تقویت صادرات، ایجاد اشتغال و کاهش بخشی از فشار ترافیکی و زیست‌محیطی منطقه منجر شود.
هزاران کارگر از ری، پرند، اسلامشهر و رباط‌کریم راهی فشافویه می‌شوند
شهرک صنعتی شمس‌آباد در کیلومتر ۴۵ محور تهران ـ قم و در محدوده بخش فشافویه شهرستان ری قرار دارد؛ مجموعه‌ای صنعتی که طی چند دهه فعالیت، به یکی از کانون‌های مهم تولید، سرمایه‌گذاری و اشتغال در جنوب استان تهران تبدیل شده است.
این شهرک با گستردگی فعالیت‌های صنعتی در حوزه‌های فلزی، ماشین‌سازی، صنایع غذایی، شیمیایی، پلاستیک، تجهیزات صنعتی، قطعه‌سازی، شیشه و صنایع وابسته، تنها یک محدوده صنعتی در جغرافیای شهرستان ری نیست، بلکه بخشی از زنجیره اقتصادی و اشتغال استان تهران را پشتیبانی می‌کند.
بر اساس آمارهای منتشرشده در سال‌های گذشته، تعداد واحدهای مستقر در شمس‌آباد در برخی گزارش‌ها حدود سه هزار واحد اعلام شده است. همچنین معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری تهران در گزارشی از وجود حدود سه هزار و ۲۰۰ واحد در این شهرک خبر داده بود که از این تعداد حدود یک‌هزار و ۸۰۰ واحد تولیدی بوده‌اند و برای حدود ۴۰ هزار نفر اشتغال ایجاد کرده بودند.
اهمیت شهرک صنعتی شمس‌آباد تنها به واحدهای تولیدی و حجم سرمایه‌گذاری آن محدود نمی‌شود؛ موقعیت جغرافیایی این مجموعه باعث شده است نیروی انسانی مورد نیاز صنایع از مناطق مختلف جنوب و جنوب غرب استان تهران تأمین شود.
شهرهای پرند، اسلامشهر، رباط‌کریم، حسن‌آباد، باقرشهر، کهریزک و شهرری از جمله مناطق پیرامونی هستند که از نظر جغرافیایی در حوزه تأمین نیروی انسانی این قطب صنعتی اهمیت دارند.
برای بسیاری از ساکنان این مناطق، فعالیت در کارخانه‌ها و واحدهای صنعتی شمس‌آباد یکی از مسیرهای اصلی اشتغال محسوب می‌شود. کارگران، تکنسین‌ها، مهندسان، نیروهای خدماتی و متخصصان فنی هر روز برای فعالیت در این مجموعه صنعتی به فشافویه رفت‌وآمد می‌کنند.
با این حال، آمار تفکیکی و رسمی از سهم هر یک از این شهرها در تأمین نیروی انسانی شمس‌آباد در دسترس نیست و مشخص شدن تعداد کارگران ساکن پرند، اسلامشهر، رباط‌کریم و شهرستان ری می‌تواند تصویر دقیق‌تری از نقش این شهرک در اقتصاد منطقه ارائه کند.
زیرساخت‌های حمل‌ونقل؛ حلقه مفقوده توسعه صنعتی
با وجود ظرفیت بالای اشتغال و تولید، یکی از مسائل مهم شهرک صنعتی شمس‌آباد، دسترسی مناسب و ارزان نیروی کار و حمل‌ونقل محصولات تولیدی است.
نبود اتصال مستقیم ریلی، وابستگی گسترده به حمل‌ونقل جاده‌ای و تردد روزانه کامیون‌ها و خودروهای حامل کارگران، ضرورت توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی و باری را دوچندان کرده است.
شمس‌آباد زیربار هزاران کامیون؛ وقت اتصال بزرگ‌ترین شهرک صنعتی خاورمیانه به ریل نرسیده است؟
سیدعلی یزدی‌خواه، نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس شورای اسلامی، پیش‌تر با اشاره به وجود حدود سه هزار واحد صنعتی در شمس‌آباد، از ایجاد اشتغال برای حدود ۴۰ هزار نفر خبر داده و تأکید کرده بود که به دلیل فاصله مسافت و نبود زیرساخت‌های مناسب حمل‌ونقل، بخشی از ظرفیت اشتغال شهرک خالی مانده است. وی اتصال شهرک به شبکه راه‌آهن سراسری را از راهکارهای کاهش هزینه تولید و بهبود حمل‌ونقل کالا دانسته بود.
توسعه حمل‌ونقل عمومی کارگران، اتصال ریلی شهرک، تأمین پایدار انرژی و آب و ارتقای خدمات رفاهی و ایمنی، دیگر مطالباتی نیستند که بتوان آنها را صرفاً مسائل داخلی یک شهرک صنعتی دانست؛ این موضوعات با امنیت شغلی، استمرار تولید و اقتصاد خانوارهای بخش مهمی از جنوب استان تهران ارتباط مستقیم دارند.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا پیشنهاد جانمایی بندر خشک در مجاورت شمس آباد بزرگ‌ترین شهرک صنعتی خاورمیانه، پس از انجام مطالعات کارشناسی، به یک پروژه اجرایی تبدیل خواهد شد یا ظرفیت‌های اقتصادی فشافویه همچنان در انتظار توسعه زیرساخت‌های متناسب باقی می‌ماند؟
ارسال نظرات