امشب یک کودک می‌میرد

به گزارش بازارکار، امشب، در گوشه‌ای از غزه، مادری فرزندش را در آغوش گرفته و با دستانی لرزان تلاش می‌کند تکه‌ای پتو را بر پیکر کوچک او بکشد. مادر می‌داند که سرما بی‌رحم است، اما نمی‌داند چگونه در برابر آن از فرزندش محافظت کند. نه خانه‌ای باقی مانده، نه سقفی امن و نه وسیله‌ای برای گرم کردن این پناهگاه سرد و فرسوده. کودک چشمانش را می‌بندد و مادر تا صبح بیدار می‌ماند؛ با این امید که سپیده‌دم، هنوز نفس‌های فرزندش را بشنود.

چه تلخ است که در قرن بیست‌ویکم، سرنوشت کودکی نه در میدان نبرد، بلکه زیر سقف لرزان یک چادردرآب کشیده و در آغوش سرمای زمستان رقم بخورد!

مرگ یک کودک بر اثر سرمای شدید در اردوگاه العنان، در منطقه الکتیبه غرب غزه، تنها یک حادثه طبیعی نیست؛ این مرگ، تصویری از فاجعه‌ای انسانی است که در پی جنگ، آوارگی، تخریب خانه‌ها و محرومیت از ابتدایی‌ترین امکانات زندگی شکل گرفته است. در غزه، گاهی بمب‌های فسفری جان انسان‌ها را می‌گیرد و گاهی نبود یک پتو، یک وسیله گرمایشی یا یک سرپناه امن.

اینجا دیگر مسئله فقط سرمای هوا نیست؛ مسئله انسانی است که از حق ابتدایی زندگی محروم شده است.

هزاران خانواده آواره در چادر‌هایی زندگی می‌کنند که در برابر باران، باد و سرمای زمستان تاب مقاومت ندارند. کودکانی که باید در امنیت خانه بخوابند، شب را در کنار مادرانی سپری می‌کنند که جز دعا و آغوش خود، پناه دیگری برای فرزندانشان ندارند. سالمندان و بیماران نیز در شرایطی زندگی می‌کنند که نبود امکانات گرمایشی و خدمات درمانی می‌تواند هر شب، تهدیدی برای بقای آنان باشد.

در چنین شرایطی، پرسش جدی این است: آتش‌بسی که قرار بود رنج مردم را کاهش دهد، چه اندازه توانسته است زندگی را به غزه بازگرداند؟ اگر هدف توافقات، تسهیل کمک‌های بشردوستانه و فراهم کردن مقدمات بازسازی است، چرا هنوز خانواده‌هایی بدون سرپناه مناسب و تجهیزات گرمایشی در سرمای زمستان گرفتارند؟

مردم غزه تنها به غذا و دارو نیاز ندارند؛ آنان به کانکس، چادر‌های استاندارد، مصالح ساختمانی، پتو، لباس گرم، وسایل گرمایشی ایمن و امکانات پزشکی نیازمندند. وقتی خانه‌ای ویران شده و امکان بازسازی آن وجود ندارد، آوارگی ادامه می‌یابد و وقتی سرپناهی در برابر سرما وجود ندارد، حتی توقف جنگ نیز نمی‌تواند امنیت و آرامش را به خانواده‌ها بازگرداند.

از منظر حقوق بین‌الملل بشردوستانه، حمایت از غیرنظامیان و تسهیل دسترسی آنان به کمک‌های ضروری، از مسئولیت‌های اساسی طرف‌های درگیر است. کنوانسیون چهارم ژنو نیز بر حمایت از جمعیت غیرنظامی تأکید دارد؛ بنابراین مسئولیت جامعه جهانی نباید به انتشار بیانیه و ابراز تأسف محدود بماند. سازمان ملل، نهاد‌های امدادرسان و کشور‌های میانجی باید برای ورود مستمر کمک‌های انسانی، تأمین سرپناه و بازسازی زیرساخت‌های حیاتی، اقدامات عملی و قابل نظارت انجام دهند.

غزه امروز بیش از هر چیز به بازگشت امکان زندگی نیاز دارد؛ به خانه‌ای که کودکی بتواند بدون ترس در آن بخوابد، به مدرسه‌ای که صدای خنده دانش‌آموزان از آن شنیده شود و به بیمارستانی که بتواند جان انسان‌ها را نجات دهد. هیچ توافق سیاسی زمانی کامل نیست که کودکان همچنان قربانی گرسنگی، بیماری، آوارگی و سرما باشند.

امشب یک کودک می‌میرد؛ فردا شاید کودکی دیگر. اما چه کسی پاسخگوی اشک مادری است که فرزندش را نه در میدان جنگ، بلکه در سرمای یک چادر از دست می‌دهد؟

زمستان سرانجام خواهد گذشت، اما داغ این کودکان از حافظه تاریخ پاک نخواهد شد. تاریخ فقط از جنگ‌ها، توافقات و قدرت‌های سیاسی نخواهد نوشت؛ از سکوت کسانی نیز خواهد نوشت که توان جلوگیری از رنج انسان‌ها را داشتند، اما تماشاگر ماندند.

کودکان غزه حق دارند زندگی کنند؛ نه اینکه برای زنده ماندن، هر شب با مرگ بجنگند. حق زندگی، سرپناه و امنیت، امتیاز سیاسی نیست؛ حقی انسانی است که هیچ محاصره، جنگ یا مصلحت دیپلماتیکی نباید آن را از انسانی سلب کند.

«عضو هیئت علمی و کارشناس استراتژیک حوزه مطالعات خاورمیانه»