تازه ها
همزمان با22 تیرماه روز فناوری اطلاعات؛"فناوری اطلاعات"؛ میان رشته ای که همه رشته های شغلی به آن نیاز دارند
یکی دو دهه پیش تصور این بود که ورود فناوری اطلاعات باعث بیکاری می شود اما گذشت زمان نشان داد فناوری اطلاعات نه تنها باعث بیکاری نمی شود بلکه هر روز بر وسعت اشتغال در رشته ها و گرایش های فناوری اطلاعات افزوده می شود. این موضوع زمانی اهمیت می یابد که بدانیم فناوری اطلاعات امروز به پایه اقتصاد دیجیتال مبدل شده است؛ امروزه متاورس، بلاکچین، واقعیت مجازی و ... به طور کلی آینده مشاغل و مشاغل آینده بر پایه فناوری اطلاعات شکل گرفته و توسعه می یابد.
معرفی کلی
فناوری اطلاعات از رشته های جذاب و جدیدی است که داوطلبان از طریق کنکور ریاضی میتوانند در آن ادامه تحصیل دهند. این رشته با هدف کسب علم در زمینه مطالعه، طراحی، توسعه، پیادهسازی، پشتیبانی یا مدیریت سیستمهای اطلاعاتی مبتنی بر رایانه به خصوص برنامههای نرمافزاری و سختافزار رایانه فعالیت میکند. این رشته به تولید و پردازش و نگهداری و توزیع اطلاعات در مکان ها و سازمان های بزرگ می پردازد.
این رشته با مهندسی نرم افزار متفاوت است ولی در حالت کلی اشتراکات زیادی دارند. برای رشد و توسعه در کشور به نیروهای متخصص در رشته فناوری اطلاعات به صورت متمرکز و غیرمتمرکز در مراکز آموزش عالی مثل دانشگاه ها نیاز داریم. رشته مهندسی فناوری اطلاعات از رشته های گروه فنی و ریاضی در دانشگاه است که طی آن روش های جمع آوری اطلاعات، استفاده و انتقال آن را ممکن میکند.
فناوری اطلاعات
با پیشرفت تکنولوژی حضور علوم و تکنولوژی با زندگی مردم اجین شده است و با حذف یا توقف آن شاهد اختلال در زندگی مردم خواهیم بود. به همین خاطر برای گسترش این امر هزینه های زیادی می شود و آموزش های فراوانی در دانشگاه ها تا مقطع دکتری گذاشته شده است.
در ایران هم برای ایجاد تغییرات بنیادی و اساسی به نیروهای متخصص در رشته فناوری اطلاعات نیاز داریم. اولین بار در اوایل سال 1380 و هم زمان با اوج فناوری های اطلاعات و ارتباطات در ایران این رشته پا گرفت و در سال 1381 به طور رسمی در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد مورد پذیرش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری قرار گرفت و رشته مهندسی فناوری اطلاعات در پایه کارشناسی به طور هم زمان در سه دانشگاه علم و صنعت، امیرکبیر و شیراز تدریس شد. بعد از آن این رشته در مقاطع تحصیلی مختلف و توسط دانشگاه های دولتی و غیردولتی به داوطلبان آموزش داد و مورد توجه قرار گرفت.
ماهیت رشته فناوری اطلاعات
این رشته یک رشته میان رشته ای است و یک رشته خالص نیست و از تلفیق رشته هایی مثل مدیریت، مهندسی صنایع، مهندسی الکترونیک و مهندسی کامپیوتر بخصوص نرم افزار تشکیل شده است.
هم اینک در دانشگاه های تربیت مدرس، خواجه نصیر، تهران، امیرکبیر، شریف و علم و صنعت در مقطع کارشناسی ارشد، برخی دانشکده های فنی دانشگاه آزاد و سراسری در مقطع کارشناسی و دانشگاه های علمی - کاربردی و پودمانی در مقطع کاردانی این رشته تدریس می شود. در این مقطع بیشتر مسایل مربوط به وب مطرح می شود. در مقطع کارشناسی داوطلبان با عملیات شبکه و امور اجرا کردن آن در سازمان ها آشنا می شوند و سپس وارد مباحث مدیریت پروژه می شوند. این رشته دارای گرایش هایی مثل تجارت الکترونیکی، سیستم های چندرسانه ای، مدیریت سیستم های اطلاعاتی، امنیت اطلاعات، شبکه های کامپیوتری و مهندسی فناوری اطلاعات است.
در مقطع کارشناسی ارشد بعد از تکمیل مدیریت پروژه در صدد پیدا کردن راه حل های مناسب برای مسایل پیچیده سازمانی هستند. مقطع دکترای فناوری اطلاعات در ایران ارائه نمی شود ولی امور تحقیقاتی و دستیابی به نظریه های جدید از محورهای اصلی در این مقطع می باشد.
نگاه شغلی به رشته فناوری اطلاعات
طراحی سایت یکی از علوم مرتبط به رشته فناوری اطلاعات است. در این مقاله از مجموعه مقالات طراحی سایت ، تمام سعی ما بر این است تا به طور کامل این رشته را برای شما شرح دهیم.
خیلی از مردم فناوری اطلاعات رو اشتباه تفسیر می کنند و فکر می کنند همان رشته کامپیوتر ولی با نامی جدید است. درحالی که از کامپیوتر در فناوری اطلاعات به عنوان یک ابزار استفاده می شود. فناوری اطلاعات بسیار از علم رایانه وسیعتر و پیچیده تر است. با توجه به اینکه این روز ها بحث انتخاب رشته داغ است، در این مقاله طراحی سایت به معرفی کامل رشته فناوری اطلاعات می پردازیم .
فناوری اطلاعات (فا) (به انگلیسی: Information Technology یا IT)، همان طور که بهوسیله انجمن فناوری اطلاعات آمریکا (ITAA) تعریف شدهاست، «به مطالعه، طراحی، توسعه، پیادهسازی، پشتیبانی یا مدیریت سیستمهای اطلاعاتی مبتنی بر رایانه، خصوصا برنامههای نرمافزاری و سختافزار رایانه میپردازد». به طور کوتاه، فناوری اطلاعات با مسائلی مانند استفاده از رایانههای الکترونیکی و نرمافزار سروکار دارد تا تبدیل، ذخیره، حفاظت، پردازش، انتقال و بازیابی اطلاعات به شکلی مطمئن و امن انجام پذیرد.
اخیرا تغییر اندکی در این عبارت داده میشود تا این اصطلاح به طور روشن دایره ارتباطات مخابراتی را نیز شامل گردد. بنابراین عدهای بیشتر مایلند تا عبارت «فناوری اطلاعات و ارتباطات» (فاوا) (Information and Communications Technology) یا به اختصار ICT را به کار برند.
پیتر نورتون برنامه نویس و نویسنده مشهور آمریکایی مهندسی فناوری اطلاعات را به این صورت تعریف می کند: مهندسی فناوری اطلاعات بخشی از مهندسی است که به مطالعه و کاربرد داده ها و پردازش آنها، خرید خودکار، ذخیره سازی، مدیریت، کنترل، سوئیچینگ، مبادله، ارسال یا دریافت داده و توسعه و استفاده از سخت افزار، نرم افزار، میان افزار و پروسیجرهای مربوط به این فرایند اختصاص دارد.دکتر ریچارد لاهیر استاد دانشگاه استنفورد نیز درباره علمِ مهندسی فناوری اطلاعات می گوید: "مهندسی فناوری اطلاعات عبارت است از جمع آوری, طبقه بندی, سازمان دهی, حفظ امنیت و نشر هرگونه اطلاعات اعم از صوتی, تصویری, متن و ... به وسیله ی ابزار کامپیوتر و تکنولوژی های جدید دیگر. مهمترین و محوري ترين دستاورد اين فناوري دسترسي سريع به اطلاعات و انجام امور بدون در نظر گرفتن فواصل جغرافيايي و فارغ از محدوديتهاي زماني است."
فناوری اطلاعات متشکل از چهار عنصر اساسی انسان، ساز و کار، ابزار، ساختار است، به طوری که در این فناوری، اطلاعات از طریق زنجیره ارزشی که از بهم پیوستن این عناصر ایجاد میشود جریان یافته و پیوسته تعالی و تکامل سازمان را فراراه خود قرار میدهد:
√ انسان: منابع انسانی، مفاهیم و اندیشه، نوآوری
√ ساز و کار: قوانین، مقررات و روشها، سازوکارهای بهبود و رشد، سازوکارهای ارزش گذاری و مالی
√ ابزار: نرمافزار، سختافزار، شبکه و ارتباطات
√ ساختار: سازمانی، فراسازمانی مرتبط، جهانی
بسیاری مفهوم فناوری اطلاعات را با کامپیوتر و انفورماتیک ادغام میکنند، این درحالیست که اینها ابزارهای فناوری اطلاعات میباشند نه تمامی آنچه که فناوری اطلاعات عرضه میکند. سید حامد خسروانی شریعتی در مقالهای در همین زمینه آوردهاست که:" با فرض اینکه فناوری اطلاعات یک سیب باشد، کامپیوتر، شبکه، نرم افزار و دیگر ابزارهای مرتبط با این حوزه همانند دم سیب است که میوه توسط آن تغذیه میگردد، حال این خود سیب است که محصول اصلی است و هدف و نتیجه در آن خلاصه میگردد.
زمینههای IT امروزه معنای اصطلاح «فناوری اطلاعات» بسیار گسترده شدهاست و بسیاری از جنبههای محاسباتی و فناوری را دربر میگیرد و نسبت به گذشته شناخت این اصطلاح آسانتر شدهاست. چتر فناوری اطلاعات تقریباً بزرگ است و بسیاری از زمینهها را پوشش میدهد. متخصص فناوری اطلاعات وظایف گوناگونی دارد، از نصب برنامههای کاربردی تا طراحی شبکههای پیچیده رایانهای و پایگاه دادههای اطلاعاتی. چند نمونه از زمینههای فعالیت متخصصین فناوری اطلاعات میتواند موارد زیر باشند:فناوری اطلاعات و علوم کتابداری و اطلاع رسانی ارتباط تنگاتنگی با هم دارند.
√ مدیریت اطلاعات
√ پیادهسازی شبکههای رایانهای
√ مهندسی رایانه
√ طراحی سیستمهای پایگاه داده
√ مدیریت سیستمهای اطلاعاتی
√ سیستمهای اطلاعاتی مدیریت
√ مدیریت سیستمها
√ امنیت
√ مدیریت خدمات فناوری اطلاعات
فناوری اطلاعات در دانشگاههای ایران
در بیشتر کشورها این دانش در دانشگاهها با عنوان رشته «فناوری اطلاعات» (Information Technology) شناخته میشود، در حالیکه در ایران بر اساس تصمیم سازمان آموزش عالی کشور عنوان «مهندسی فناوری اطلاعات» برای این رشته بکار برده میشود و رشتهای نیز تحت عنوان مهندسی فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) به پیشنهاد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اخیراً در دانشگاههای ایران تدریس میشود همچنین رشتهای با عنوان فقط «فناوری اطلاعات» وجود ندارد.[نیازمند منبع] همچنین رشتهٔ میانرشتهای دیگری با عنوان رشته «مدیریت فناوری اطلاعات» در دانشگاههای ایران و دیگر کشورها وجود دارد که از ترکیب دو رشته "مدیریت" و «فناوری اطلاعات» به وجود آمدهاست. رشته مهندسی فناوری اطلاعات به چگونگی سازماندهی و ساماندهی دادهها میپردازد و رشته مدیریت فناوری اطلاعات به چگونگی تدوین سیستم و استفاده از دادهها میپردازد. هرکدام از این رشتهها دارای گرایشهای ویژه خود هستند که در دانشگاههای ایران به شرح زیرند:
مهندسی فناوری اطلاعات:
√ تجارت الکترونیکی
√ سیستمهای چندرسانهای
√ مدیریت سیستمهای اطلاعاتی
√ امنیت اطلاعات
√ شبکههای کامپیوتری
√ مهندسی فناوری اطلاعات (IT)
گرایشهای رشته مدیریت فناوری اطلاعات:
√ مدیریت منابع اطلاعاتی
√ سیستمهای اطلاعات پیشرفته
√ نظام کیفیت فراگیر
گرایشهای رشته مهندسی فناوری اطلاعات و ارتباطات:
√ مدیریت شبکه
√ دیتا و امنیت شبکه
√ ارتباطات سیار
√ مدیریت ارتباطات و فناوری اطلاعات
√ سیستمهای چند رسانهایدروس تخصصی مهندسی فناوری اطلاعات
درسهای تخصصی کارشناسی مهندسی فناوری اطلاعات عبارتند از:
√ مبانی فناوری اطلاعات
√ مهندسی فناوری اطلاعات
√ تجارت الکترونیکی
√مدیریت و کنترل پروژههای فناوری اطلاعات
√ برنامهریزی استراتژیک فناوری اطلاعات
√ آموزش الکترونیکی
√ محیطهای چند رسانهای
√ پروژه فناوری اطلاعات
√ کارآموزی IT
√ گرافیک کامپیوتری
زمینههای اشتغال
با توجه به گسترش روزافزون دنیای کامپیوتر امروزه بیش از هر زمان دیگری نیاز به متخصصان کامپیوتر احساس میشود. امروزه یک مهندس کامپیوتر اگر علاقمند به کار باشد، هیچ وقت با مشکل بیکاری روبه رو نمیشود. به خصوص مهندسین نرم افزار فرصتهای شغلی بیشتری داشته و برای کارکردن نیاز به امکانات و تجهیزات زیادی ندارند. فرصتهای شغلی این رشته به حدی گسترده و متعدد است که نه تنها فارغ التحصیلان این رشته به راحتی جذب بازار کار می شوند بلکه دانشجویان دو سال آخر این رشته نیز می توانند وارد بازار کار شده و فعالیت کنند. برای مهندسین سخت افزار هم امکان کار در شرکتهای تولید کننده قطعات و دستگاهها و مراکز صنعتی – تولیدی بسیار فراهم است و از نظر سطح درآمدی هم با توجه به دانش و پشتکار شخصی در حد قابل قبول و ایده آلی قرار دارند. از طرفی با توجه به استفاده روزافزون از شبکه اینترنت زمینه کار در این موضوع نیز بسیار مهیاست.
بازار کار در خارج از کشور
پیش از هر چیز شایان ذکر است که به دلیل نزدیکی میدانهای فعالیت در هر دو رشته مهندسی کامپیوتر و IT، بازار کار و فعالیتهای اقتصادی نیز در این دو رشته بسیار به یکدیگر نزدیک است و داوطلبین کار در خارج نه بر اساس یکی از این دو رشته تحصیلی بلکه بر پایه تواناییهای فردی میتوانند گوی سبقت را جهت در اختیار گرفتن شغل (مسلما مرتبط با کامپیوتر) بربایند.
رشتههای مهندسی سخت افزار، نرم افزار و IT (آنچه به عنوان IT در کشور ما تدریس میشود) در خارج از این مرزها به عنوان مجموعهی مهندسی کامپیوتر شناخته میشوند که این مجموعه طبق آمارگیریهای اخیر (تاریخ آمارگیری: ۱۱ July 2007 ) پر درآمدترین رشته دانشگاهی محسوب میشود که بیشترین درآمد را عاید فارغ التحصیلان خود میکند. رقم تخمینی ۱۰۴ هزار دلار در سال برای افراد با سابقه کاری ۱۰ سال به بالا گواه بر این نکته است که دانشجویان این رشته با تلاش و پشتکار میتوانند آینده موفقی را برای خود در خارج از کشور رقم بزنند. آمار بیکاری در این رشته نیز نسبت به بسیاری از رشتهها بسیار کمتر است و حتی طبق آمار اعلام شده دانشجویانی که هنوز تحصیل خود را نیز به پایان نرساندهاند هم میتوانند در حین تحصیل، شاغل یکی از میدانهای کاری مرتبط با این رشته شده و به بهبود وضع اقتصادی خود در کنار فرآگیری این علوم، بپردازند. کشورهای آلمان و آمریکا از جمله بزرگترین پذیرندگان مهندسین کامپیوتر و کشورهای هند و ژاپن هم بزرگترین صادرکنندگان آنها محسوب میشوند. این در حالیست که بعد از آلمان کشورهای غرب اروپا، اسکاندیناوی و خاورمیانه گزینههای مناسب و دردسترستری برای دانشجویانی که قصد عزیمت از کشور جهت کار و فعالیت در کشورهای دیگر را دارند، است.
بازار کار رشته مهندسی فناوری اطلاعات
√ مطالعه، بررسی و امکان سنجی سخت افزار، شبکه و نرم افزار مورد نیاز
√ جمع آوری، سازمان دهی، طبقه بندی اطلاعات
√ ایجاد و نگهداری نرم افزارهای مورد نیاز مانند پست فارسی و ابزار جستجوی اطلاعات فارسی
√ طراحی و پیاده سازی شبکه های محلی
√ مطالعه و بررسی ابزار مخابراتی مناسب برای انتقال اطلاعات
√ مطالعه و بررسی سیستمهای نرم افزاری مناسب برای سازماندهی و استفاده از اطلاعات مانند سیستمهای عامل و سیستمهای بانک اطلاعاتی
√ مطالعه و شناسایی شیوههای جدید برای اطلاع رسانی
بازار کار رشته امنیت
√ تولید محصولات نرم افزاری و سخت افزاری مانند:
√ دیوار آتش ( fire walls )
√ سیستمهای کنترل نفوذ ( Honey pots )
√ سیستمهای تشخیص نفوذ ( IDS & IPS )
√ سیستمهای پالایش ( Filters)
√ فراهم سازی امنیت لازم برای تراکنشهای مالی بانکها
√ فعالیت در مراکز داده و شرکتهای ارائه دهنده خدمات اینترنت برای تامین امنیت سرورها
بازار کار رشته تجارت الکترونیک
√ فعالیت در بانکها حول محور پول الکترونیک مانند:
√ بانکداری اینترنتی
√ بانکداری از طریق موبایل
√ ایجاد سایتهای ارائه دهنده خدمات تجارت الکترونیک
مکانهایی که در ایران می توان در آنها مشغول به کار شد
√ شرکتهای نرم افزاری مانند همکاران سیستم و پرورش دادهها
√ شرکتهای سخت افزاری
√ شرکتهای ارتباطی و شبکه
√ شرکتهای مخابراتی
√ شرکتهای تجاری مانند بانکها و دیگر موسسات مالی و اعتباری
تهیه و تدوین؛ امیرعلی بینام 
ارسال نظرات