عمان؛ حلقه طلایی همکاری منطقه‌ای و شریک راهبردی ایران در مسیر توسعه پایدار

نشست تخصصی عمان؛ حلقه طلایی همکاری منطقه‌ای» با حضور جمعی از کارشناسان اقتصادی، فرهنگی، دانشگاهی و فعالان بخش خصوصی در تهران برگزار شد.
به گزارش خبرنگار بازارکار، در این نشست، ظرفیت‌های اقتصادی و علمی عمان، جایگاه ژئوپلیتیکی این کشور در جنوب خلیج فارس و راهکار‌های گسترش همکاری‌های ایران و عمان در حوزه‌های اقتصاد دریا‌محور، فناوری، سلامت و آموزش مورد بررسی قرار گرفت.
کارشناسان با تأکید بر نقش ویژه عمان در تحقق صلح و ثبات منطقه‌ای، این کشور را «شریکی کوچک با اثری بزرگ» و پلی میان شرق و غرب عنوان کردند.
عمان؛ کشور کوچک، اما اثرگذار در معادلات منطقه
در آغاز نشست، دکتر اکبری رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در عمان ـ با اشاره به جایگاه ویژه این کشور در سیاست‌های منطقه‌ای گفت: عمان کشوری است کوچک، اما با تأثیرگذاری‌های بزرگ در خاورمیانه و حتی عرصه جهانی. این کشور به سبب موقعیت استراتژیک در تنگه هرمز و تاریخ کهن خود در عرصه دریانوردی، همواره نقشی کلیدی در ارتباط میان ایران، شرق آفریقا و شبه‌قاره هند ایفا کرده است.
وی افزود: تجربه تاریخی همزیستی، روحیه تعامل و زبان تجارت دریایی در فرهنگ عمانی، این کشور را به یکی از الگو‌های ثبات و اعتدال در منطقه تبدیل کرده است.
اکبری با اشاره به روابط دیرینه میان دو ملت تأکید کرد: «ریشه‌های فرهنگی، مذهبی و تجاری ایران و عمان از قرون گذشته تا امروز استمرار داشته و ظرفیت‌های همکاری جدید بر همین بستر قابل توسعه است.
ساختار اجتماعی و مذهبی عمان؛ الگوی اعتدال و همزیستی
در ادامه، یکی از اساتید دانشگاه و پژوهشگر حوزه خاورمیانه، با نگاهی تحلیلی به ساختار اجتماعی عمان پرداخت و گفت: درک سیاست‌ها و رفتار اجتماعی عمان بدون شناخت مذهب اباضی که مذهب غالب این کشور است ممکن نیست. اباضی‌گری با تأکید بر مدارا، عقلانیت و دوری از افراط، پایه‌های فرهنگی اعتدال را در عمان مستحکم کرده است.
وی افزود: «نظام حکمرانی عمان ترکیبی از امامت، سلطنت و قبیله‌گرایی است که با رهبری خردمندانه سلطان قابوس و تداوم آن در دوران سلطان هیثم، به ثبات سیاسی و مشروعیت اجتماعی منجر شده است.»
او تأکید کرد:عمان در عین حفظ سنت‌ها، مسیر اصلاح و نوگرایی تدریجی را طی می‌کند؛ از سرمایه‌گذاری در آموزش و فناوری گرفته تا گسترش زیرساخت‌های بندری و ترانزیتی.
زیرساخت‌های اقتصادی عمان؛ دروازه ورود ایران به بازار‌های منطقه
در بخش اقتصادی نشست، کارشناسان حوزه تجارت فرامرزی با تشریح ظرفیت‌های عمان در حوزه لجستیک، ترانزیت و سرمایه‌گذاری مشترک تأکید کردند که این کشور می‌تواند به سکوی پرتاب ایران به بازار‌های آفریقا و غرب آسیا تبدیل شود.
یکی از مدیران شرکت‌های فعال در حوزه حمل‌ونقل گفت: زیرساخت بنادر سوهار، سلاله و دقم در عمان در حال توسعه سریع است و این کشور به قطب ترانزیت کالا میان شرق و غرب بدل شده است. در این مسیر، حضور شرکت‌های ایرانی می‌تواند هم‌افزایی بزرگی ایجاد کند.
اوافزود: بازار داخلی عمان با قدرت خرید مناسب، قوانین شفاف و ثبات اقتصادی، فرصت کم‌نظیری برای صادرات خدمات فنی و مهندسی، تجهیزات پزشکی، صنایع غذایی و شیلات ایران فراهم کرده است.
به گفته این کارشناس، چشم‌انداز ۲۰۴۰ عمان بر کاهش وابستگی به نفت، تنوع‌بخشی به اقتصاد و توسعه فناوری‌های سبز و دیجیتال متمرکز است که می‌تواند زمینه همکاری‌های جدید با شرکت‌های ایرانی را تقویت کند.
سلامت و گردشگری درمانی؛ پیوند انسان‌محور میان دو ملت
در ادامه نشست، جمعی از فعالان حوزه سلامت و آموزش پزشکی با اشاره به توانمندی ایران در گردشگری سلامت تأکید کردند: ارتباط بیمارستان‌های ایرانی با مراکز درمانی عمان و ارائه خدمات تشخیصی، ناباروری و جراحی‌های نوین نه‌تنها می‌تواند منبع درآمد باشد، بلکه بستری برای تعمیق روابط انسانی و فرهنگی میان دو ملت است.
به گفته آنان، با افزایش اعتماد عمومی مردم عمان به خدمات درمانی ایران، توسعه همکاری‌های دارویی، آموزش پرستاری و تبادل دانشجو در رشته‌های پزشکی نیز در دستور کار قرار دارد.
گام‌های ورود به بازار عمان؛ از ثبت شرکت تا شناخت فرهنگ تجاری
یکی دیگر از سخنرانان حوزه حقوق تجارت، با تشریح مراحل رسمی حضور در بازار عمان گفت: اولین گام برای فعالیت اقتصادی در عمان، ثبت شرکت و دریافت شماره تجاری موسوم به CR است. پس از آن، افتتاح حساب بانکی، رعایت مقررات مالیاتی و آشنایی با نظام حقوقی این کشور الزامی است.
وی تأکید کرد: فراتر از الزامات قانونی، شناخت فرهنگ تجاری عمانی نقش تعیین‌کننده دارد. صبر در مذاکرات، رعایت ادب اجتماعی، وفاداری به وعده‌ها و ایجاد اعتماد میان‌فردی، اساس موفقیت تجار خارجی در این کشور است.
این کارشناس تصریح کرد: «در عمان، تصمیم‌گیری‌ها غالباً خانوادگی و مبتنی بر اعتماد است؛ ازاین‌رو شبکه‌سازی صحیح با نخبگان اقتصادی و احترام به ساختار‌های اجتماعی اهمیت ویژه‌ای دارد.
همکاری علمی و فرهنگی؛ بستری برای روابط پایدار
درادامه نشست، محور‌های همکاری علمی و فرهنگی میان دو کشور مطرح شد. ایجاد ارتباط میان جهاد دانشگاهی، دانشگاه‌های عمانی و مراکز پژوهشی دو کشور از جمله پیشنهاد‌های کلیدی بود.
به گفته شرکت‌کنندگان، می‌توان با طراحی پروژه‌های مشترک در زمینه صنایع دستی، انتشارات علمی، نشریات مشترک و آموزش‌های تخصصی، پیوند‌های فرهنگی را تقویت کرد.
همچنین پیشنهاد شد در مرحله بعد، سفیر عمان در ایران برای مذاکره مستقیم و بررسی طرح‌های اجرایی به نشست بعدی دعوت شود.
برگزاری نشست‌های تخصصی آتی با محور‌های «فناوری‌های نوین»، «محیط‌زیست دریایی» و «بازرگانی دیجیتال» نیز در دستور کار قرار گرفت.
جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده روابط
درپایان نشست، کارشناسان بر این باور بودند که عمان به دلیل سیاست متوازن، نقش میانجی سازنده و ثبات سیاسی در خلیج فارس، می‌تواند شریک مطمئن و استراتژیک جمهوری اسلامی ایران در روند توسعه پایدار منطقه‌ای باشد.
به اعتقاد آنان، تحقق این هدف نیازمند تعامل چندسطحی در سه محور اقتصاد، علم و دیپلماسی فرهنگی است.
شرکت‌کنندگان تأکید کردند آینده روابط ایران و عمان زمانی شکوفاتر خواهد شد که گفت‌و‌گو، شناخت و اعتماد متقابل، محور اصلی همکاری‌ها قرار گیرد و پیوند‌های مردمی، پشتوانه تصمیمات سیاسی و اقتصادی دو کشور باشد.

گزارش: لیلا قرنفلی