۱۲ هزار نفر از پرسنل فولاد مبارکه پس از هدف قرار گرفتن این مجموعه همچنان سرگردانند

 آنچه تاکنون با درجه‌ای نسبی از اعتبار می‌دانیم، این است که دو مجموعه اصلی در حوزه محصولات تخت و محصولات میانی، یعنی فولاد مبارکه و فولاد خوزستان، آسیب دیده‌اند.

در مورد فولاد خوزستان، بر اساس اظهارات مقام‌های شرکت، تقریباً تمامی ماژول‌ها و فولادسازی دچار آسیب شده‌اند و بازگشت این مجموعه به مدار تولید ممکن است بین ۶ ماه تا یک سال زمان ببرد؛ از این‌رو، می‌توان به‌طور میانگین ۹ ماه را برای دوره بازسازی در نظر گرفت.

درباره فولاد مبارکه نیز گزارش‌ها از آسیب به زیرساخت‌های برق، بخشی از واحد‌های احیای مستقیم و نیز واحد‌های فولادسازی حکایت دارد.

هم‌زمان، برآورد‌های بازار نشان می‌دهد ظرفیت آسیب‌دیده یا مختل‌شده این دو مجموعه در مجموع به حدود ۱۰ میلیون تن در سال می‌رسد؛ رقمی که معادل حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد ظرفیت تولید فولاد ایران است.

روابط عمومی فولاد مبارکه تقریبا بلافاصله پس از حمله در بیانیه‌ای گفت: «دشمن حوالی ساعت ۲۳ سه‌شنبه ۱۱ فروردین، حمله شدیدی را به مجتمع فولاد مبارکه انجام و چندین نقطه از این مجتمع مورد هدف قرار گرفت. کارشناسان فنی و ایمنی از نخستین دقایق بعد از وقوع حمله در محل حضور و اوضاع را تحت کنترل داشته‌اند. در عین حال با توجه به زمان وقوع حمله و شرایط ناشی از آن هنوز اطلاع دقیقی از میزان خسارات وجود ندارد، اما ارزیابی‌های صورت گرفته تا این لحظه از حجم سنگین حملات، خسارات وارده و تخریب اساسی به واحد‌های مرتبط با فرایند تولید حکایت دارد.»

در ادامه این پیام عنوان شده است: «با عنایت به تمهیدات از قبل در نظر گرفته شده و شرایط ناشی از حمله اول در مجتمع فولاد مبارکه، تعداد کارکنان حاضر به حداقل ممکن رسیده بود و تعداد محدودی از همکاران که به مرکز درمانی ارجاع شده بودند به صورت سرپایی مداوا و مرخص شده‌اند. در فولاد سفید دشت نیز خوشبختانه هیچ یک از کارکنان شرکت مذکور دچار حادثه و مصدومیت نشده و در سلامت به سر می‌برند. یادآور می‌شود در حمله اول دشمن بخشی از زیرساخت‌های انرژی از جمله نیروگاه سیکل ترکیبی ۹۱۴ مگاواتی و نیروگاه قدیم ۲۵۰ مگاواتی فولاد مبارکه و بخشی از نواحی تولیدی به صورت جدی مورد حمله و متحمل خسارات اساسی شده بود.»

باید توجه داشت که تحریم‌ها نقش بسیار مهمی در فرآیند بازسازی تأسیسات فولادسازی خواهند داشت. به بیان دیگر، محدودیت‌های ناشی از تحریم و دشواری تأمین تجهیزات، قطعات و فناوری از سوی تأمین‌کنندگان خارجی، می‌تواند هزینه و زمان بازسازی را به‌مراتب افزایش دهد؛ موضوعی که بی‌تردید باید مورد توجه جدی مسئولان و تصمیم‌گیران کشور قرار گیرد.

حامد یزدیان نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی، در گفت‌و‌گو با هفته نامه بازار کار با اشاره به حملات اخیر به زیرساخت‌های شرکت فولاد مبارکه، این اقدام را تلاشی هدفمند برای ایجاد اختلال در شریان‌های حیاتی اقتصاد کشور دانست و تأکید کرد: صنعت فولاد و پتروشیمی به‌عنوان دو ستون اصلی اقتصاد ایران، نقش تعیین‌کننده‌ای در زنجیره تولید، اشتغال و صادرات دارند و هدف قرار دادن آنها نشان می‌دهد دشمن به‌دنبال افزایش فشار اقتصادی و اجتماعی بر مردم است.

حامد یزدیان با توضیح درباره ابعاد خسارات واردشده به فولاد مبارکه گفت: متأسفانه بخشی از زیرساخت‌های کلیدی شرکت آسیب جدی دیده و برخی خطوط مهم تولید تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. هرچند هنوز برآورد دقیق نهایی موجود نیست، اما گزارش‌های اولیه خسارتی بیش از یک میلیارد دلار را نشان می‌دهد که رقم قابل توجهی است.

او افزود: شدت آسیب‌ها در بخش‌های مختلف متفاوت بوده است؛ برخی خطوط تولید خسارت کمتری دیده و امکان بازگشت به مدار بهره‌برداری ظرف چند ماه آینده را خواهند داشت، اما خطوط اصلی فولادسازی که قلب تپنده این مجموعه محسوب می‌شوند، دچار صدمات جدی شده‌اند و بازسازی و راه‌اندازی مجدد آنها به زمان طولانی‌تری نیاز دارد.

یزدیان با اشاره به پیامد‌های اجتماعی این حادثه افزود: فولاد مبارکه به‌صورت مستقیم بیش از ۱۲ هزار نفر نیروی انسانی دارد و توقف یا کاهش فعالیت این مجموعه می‌تواند معیشت تعداد زیادی از خانواده‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. در صورت مدیریت‌نشدن صحیح شرایط، این مسئله می‌تواند به یک بحران اجتماعی در استان اصفهان منجر شود. به همین دلیل، مدیران استان و مسئولان حوزه صنعت در تلاش هستند تا در کوتاه‌مدت، بخشی از نیرو‌های انسانی را در صنایع پایین‌دستی و واحد‌های مرتبط به کار گیرند یا با اتخاذ تدابیر حمایتی، از بروز مشکلات معیشتی جلوگیری کنند.

او تأکید کرد: در شرایط فعلی، اولویت اصلی حفظ آرامش روانی جامعه کارگری و جلوگیری از ایجاد ناامیدی است. هنوز آمار نهایی از میزان بیکاری یا مدت زمان دقیق بازگشت خطوط تولید به مدار بهره‌برداری در دست نیست و اعلام جزئیات زودهنگام ممکن است به نگرانی‌های اجتماعی دامن بزند آنچه اهمیت دارد، اطمینان‌بخشی به کارگران و خانواده‌های آنان و تلاش برای تأمین معیشت آنها در این دوره گذار است.

عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی درباره پیامد‌های اقتصادی این حادثه گفت: فولاد مبارکه تنها یک واحد تولیدی نیست، بلکه محور شبکه‌ای گسترده از صنایع پایین‌دستی در حوزه‌هایی مانند خودروسازی، لوازم خانگی و دیگر بخش‌های وابسته به شمار می‌رود و هرگونه اختلال در فعالیت آن می‌تواند زنجیره‌ای از مشکلات در این صنایع ایجاد کند؛ از همین رو، برنامه‌هایی برای تأمین مواد اولیه موردنیاز از طریق ذخایر موجود، واردات یا بهره‌گیری از ظرفیت سایر کارخانه‌های فولادسازی کشور در حال اجراست.

یزدیان با بیان اینکه نیاز داخلی کشور به فولاد دچار بحران جدی نخواهد شد، گفت: با وجود محدودیت‌های ایجادشده، می‌توان اطمینان داد که بازار داخلی فولاد با کمبود شدید مواجه نخواهد شد. بیشترین تأثیر این حادثه احتمالاً در حوزه صادرات نمود پیدا می‌کند و ممکن است در کوتاه‌مدت شاهد کاهش یا محدودیت صادرات فولاد باشیم.

او در بخش دیگری از سخنان خود از کم‌توجهی ملی به صنایع استان اصفهان انتقاد کرد و گفت: متأسفانه در سال‌های اخیر، به بهانه برخوردار بودن استان اصفهان، مشکلات صنایع آن کمتر در سطح ملی مورد توجه قرار گرفته است در موضوع اخیر نیز هنوز تصمیمات حمایتی جدی از سوی دولت یا مجلس شورای اسلامی اتخاذ نشده و این مسئله موجب گلایه فعالان صنعتی و نمایندگان استان شده است؛ انتظار می‌رود همان‌گونه که این صنایع نقش مؤثری در اقتصاد ملی دارند، در زمان بروز بحران نیز از حمایت‌های ملی برخوردار شوند.

یزدیان همچنین به موضوع واگذاری سهام شرکت‌های بزرگ فولادی اشاره کرد و هشدار داد: هرگونه واگذاری باید با دقت و حساسیت بالا انجام شود تا سهام این شرکت‌ها به افراد فاقد اهلیت واگذار نشود و منافع ملی خدشه‌دار نگردد. واگذاری شتاب‌زده یا با قیمت‌های غیرواقعی می‌تواند آسیب‌های بلندمدت جدی به صنعت وارد کند.

نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی در پایان گفته است: در مجمع نمایندگان استان اصفهان، جلسات کارشناسی متعددی برای بررسی ابعاد مختلف این حملات وحشیانه، نحوه بازسازی خطوط تولید و استفاده از فناوری‌های نوین متناسب با محدودیت‌های زیست‌محیطی و کمبود منابع آبی استان در حال برگزاری است. امیدواریم با تصمیم‌گیری‌های دقیق و آینده‌نگرانه، این بحران به فرصتی برای نوسازی و ارتقای صنعت فولاد کشور تبدیل شود.

عرفان بیوک نژاد