انتشار یادداشت پژوهشی «جهان فراموش‌شده در ایران»؛ روایتی انتقادی از آینده نظام حمایت اجتماعی

 این یادداشت با نگاهی انتقادی به کتاب «هنوز کار‌هایی برای انجام باقی است» اثر لوک کوتر‌بک، تلاش می‌کند آموزه‌های جهانی حوزه حمایت اجتماعی را با واقعیت‌های اقتصادی و اجتماعی ایران تطبیق دهد.

به گزارش بازارکار از روابط عمومی موسسه کار و تامین اجتماعی در این یادداشت، هم‌زمانی افزایش نرخ تورم، گسترش اشتغال غیررسمی و بررسی لایحه ایجاد نظام جدید تأمین اجتماعی، به‌عنوان فرصتی برای بازاندیشی در ساختار حمایت اجتماعی کشور مورد توجه قرار گرفته و نسبت به پیامد‌های تداوم روند‌های موجود هشدار داده شده است.

نویسنده با تحلیل وضعیت موجود، سه چالش اساسی نظام حمایت اجتماعی ایران را شامل محرومیت گسترده شاغلان بخش غیررسمی از پوشش‌های بیمه‌ای، نابرابری در توزیع حمایت‌های اجتماعی و کاهش مستمر ارزش واقعی این حمایت‌ها در اثر تورم معرفی کرده و تأکید دارد که استمرار این روند‌ها می‌تواند انسجام اجتماعی را با مخاطرات جدی مواجه کند.

این یادداشت همچنین با بهره‌گیری از تجربه‌های سازمان بین‌المللی کار، چهار اصل کلیدی برای اصلاح نظام حمایت اجتماعی را تشریح کرده و در ادامه، با در نظر گرفتن ویژگی‌های اقتصاد ایران، بر ضرورت بومی‌سازی این الگو‌ها تأکید می‌کند. از نگاه نویسنده، اصلاح سیاست‌های حمایتی بدون توجه به واقعیت‌هایی همچون گستردگی اقتصاد غیررسمی، ساختار یارانه‌ها و شرایط اقتصادی کشور، امکان‌پذیر نخواهد بود.

در بخش دیگری از این یادداشت، سه سناریوی عملیاتی برای گذار به نظامی کارآمدتر در حوزه حمایت اجتماعی پیشنهاد شده است؛ سناریو‌هایی که از اصلاح شیوه پرداخت یارانه‌ها و اجرای طرح‌های آزمایشی برای پوشش بیمه‌ای شاغلان غیررسمی تا ایجاد منابع مالی پایدار برای صندوق‌های بیمه‌ای را در بر می‌گیرد. همچنین پیامد‌های احتمالی لایحه جدید تأمین اجتماعی و الزامات اجرای آن نیز مورد بررسی قرار گرفته است.

یادداشت پژوهشی «جهان فراموش‌شده در ایران» در قالب نخستین شماره از مجموعه یادداشت‌های سیاستی منتشر شده و می‌کوشد با ایجاد گفت‌وگویی میان تجربه‌های بین‌المللی و شرایط بومی، زمینه‌ای برای تقویت عدالت اجتماعی، ارتقای نظام حمایت اجتماعی و حمایت مؤثرتر از نیروی کار کشور فراهم کند.