مدرک فنی‌وحرفه‌ای چرا به شغل ختم نمی‌شود؟ / راه اتصال مهارت به بازار کار

آموزش‌های مهارتی در سال‌های اخیر بیش از گذشته به‌عنوان یکی از مسیر‌های اتصال آموزش به بازار کار مورد توجه قرار گرفته است؛ با این حال، همچنان مسائلی مانند سهم پایین آموزش‌های مهارتی، فاصله میان آموزش و نیاز بازار کار، کمبود زیرساخت و تجهیزات به‌روز و کم‌توجهی بخشی از جامعه و کارفرمایان به مدارک مهارتی مطرح است. از سوی دیگر، سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای تلاش دارد با توسعه آموزش‌های نوین، برگزاری مسابقات مهارت، ارتباط بیشتر با آموزش و پرورش و تقویت پیوند با بازار کار، نقش پررنگ‌تری در تربیت نیروی انسانی مورد نیاز کشور ایفا کند.

گفت‌وگوی ایسنا با فاطمه منصوری - سرپرست سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور - درباره فرهنگ مهارت‌آموزی، آینده آموزش‌های مهارتی، مسابقات جهانی مهارت، ارتباط آموزش و بازار کار، جایگاه مدارک فنی و حرفه‌ای و برنامه‌های سازمان برای اشتغال‌زایی را در ادامه می‌خوانید:

برای تغییر ذائقه جامعه و فرهنگ‌سازی در زمینه مهارت‌آموزی، از چه سنی باید کار را آغاز کرد؟

سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور متولی آموزش‌های مهارتی غیررسمی است. این به این معناست که ما نمی‌توانیم از سنین کودکی وارد آموزش‌های رسمی شویم، اما موضوعی که شما می‌فرمایید، یعنی تغییر ذائقه و فرهنگ‌سازی برای آموزش‌های مهارتی، نیازمند کار کردن از دوران کودکی، از دل خانواده‌ها و پس از آن در آموزش و پرورش است تا به این موضوع بیشتر پرداخته شود. این سازمان نیز در کنار آموزش و پرورش قرار دارد و طرح‌های مختلفی را دنبال می‌کند، از جمله طرح‌هایی مثل «هر دانش‌آموز، یک مهارت» که در دل مدارس، دوره‌های کوتاه‌مدتی برگزار کنیم و توجه فرزندانمان را به این موضوع جلب کنیم که آموزش‌های مهارتی چه ویژگی‌هایی دارند و چه آینده شغلی و اجتماعی می‌توانند برای آنها متصور باشند.

یکی دیگر از کار‌هایی که در این رابطه انجام می‌دهیم، اطلاع‌رسانی گسترده در حوزه آموزش‌های مهارتی نوینی است که می‌توان ارائه داد. یکی از مهم‌ترین کار‌هایی هم که در بحث فرهنگ‌سازی در دستور کار ما قرار دارد، مسابقات مهارت و المپیاد مهارت است. این رویداد‌ها فضایی ایجاد می‌کنند که توجه جوانان به سمت مهارت‌آموزی جلب شود. این موضوع، چندبعدی است. جلب توجه جوانان به حوزه مهارت‌آموزی و توجه فرزندانمان به این حوزه، از دل خانواده و آموزش و پرورش اتفاق می‌افتد و ما هم در کنار آنها، هم با ارائه آموزش‌های به‌روز و هم با برگزاری رویداد‌ها می‌توانیم فضا را به این سمت ببریم که آموزش‌های مهارتی بیشتر مورد توجه قرار بگیرند.

در دوره‌های قبل، به نظرتان سازمان توانسته آموزش‌های مهارتی را به سمت سبک زندگی سوق دهد و این مهارت‌ها را بازتعریف کند؟ یا نیاز است در دوره جدید نگاه متفاوتی به این موضوع داشته باشید؟

در طی سال‌های اخیر به این سمت رفته‌ایم که نیاز‌های بازار کار و آینده مشاغل را احصا کنیم، هرچند این حوزه به قدری پویا و تغییرپذیر است که مستمر نیاز به مطالعه دارد و برنامه‌ریزی دوره‌های مهارتی نیز باید متناسب با آن نیاز‌ها به‌روز شود تا جذابیت آن برای جوانان بیشتر باشد. البته همچنان بسیاری از مهارت‌های پایه در جامعه مورد نیاز هستند. ما به تکنسین‌ها در حوزه‌های مختلف بسیار نیاز داریم. در کنار آن، در حوزه مهارت‌های نوین و مشاغل نوظهور نیز برنامه‌ای شروع شده و تداوم خواهد یافت و طبیعتاً باید تقویت شود.

برای مثال، در حوزه اقتصاد دیجیتال که اتفاقاً از تکالیف برنامه هفتم است، ورود کرده‌ایم تا کارگاه‌ها را به‌روز و توسعه دهیم و در سطح کشور نیروی انسانی مورد نیاز را تربیت کنیم. در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر، حوزه نفت و گاز و انرژی و همه آنچه فکر می‌کنیم آینده ایران به آن نیاز دارد نیز ورود کرده‌ایم؛ چه در بخش خدمات، چه صنعت، فرهنگ و هنر و کشاورزی. همه اینها حوزه‌هایی هستند که سازمان فنی و حرفه‌ای در آنها ورود می‌کند.

باز هم تاکید می‌کنم که در کنار اینها نباید از مشاغل پایه‌ای که سال‌های سال وجود داشته‌اند و شاید قدیمی به نظر برسند، غفلت کنیم، چراکه همچنان مورد نیاز جامعه هستند.

درباره مسابقات مهارت فرمودید و موضوع مهمی است. طبق اطلاعاتی که داریم، این مسابقات برای کشور‌هایی مثل انگلیس، استرالیا و تعدادی دیگر از کشور‌های توسعه‌یافته اهمیت زیادی دارد و بر اساس مشاهدات آنها، آموزش فنی و حرفه‌ای می‌تواند مستقیماً فرد را به کار و درآمد برساند. درباره این مسابقات بفرمایید که چندمین دوره آن است، چه زمانی برگزار می‌شود و ایران چندمین دوره است که در این مسابقات شرکت می‌کند؟ همچنین درباره اردو‌هایی که حدود هفت ماه است برگزار می‌شود، توضیح دهید.

ما سازمان جهانی «ورلداسکیلز» را داریم که برگزارکننده مسابقات جهانی مهارت است. این مسابقات هر دو سال یک‌بار در سطح جهانی برگزار می‌شود و البته مسابقات سالانه اروپایی و آسیایی نیز برگزار می‌شود. سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای نماینده رسمی ایران در این سازمان است. به جرات می‌توانم خدمتتان عرض کنم که در خیلی از کشور‌های توسعه‌یافته به اندازه المپیک برای این مسابقات وقت می‌گذارند. مسئولان کشوری، سیاستمداران و سیاست‌گذاران توجه ویژه‌ای به آن دارند و بالاترین سطح مسئولان وارد این مسابقات می‌شوند.

ایران هم قریب به ۲۰ سال است که در این سازمان عضو شده و امسال دوازدهمین دوره‌ای است که می‌خواهیم در مسابقات شرکت کنیم. البته چهل‌وهشتمین دوره مسابقات جهانی مهارت در شانگهای از ۲۲ تا ۲۷ سپتامبر برگزار می‌شود و ما تیمی را در ۲۰ رشته اعزام می‌کنیم؛ ۲۲ نفر از جوانان مستعد و نخبه ما در حوزه‌های مهارتی مختلف در این مسابقات حضور خواهند داشت.

رشته‌هایی که اعزام می‌کنیم، شامل رشته‌های فناوری اطلاعات و نرم‌افزار، جواهرسازی، تهویه و تبرید، لوله‌کشی، اسکیلدز و سافت‌اسکیلز، سرویس و نگهداری هواپیما و رشته‌های دیگر است. تجارب به ما نشان داده که این مسابقات بستر بسیار خوبی برای انتقال تجربه فراهم می‌کند. همان‌طور که در دوره‌های قبل داشتیم، حتی اسپانسر‌های مسابقات خط تولید خود را متناسب با چیزی که در سایت مسابقات جهانی دیده بودند، تغییر دادند. یا در رشته سرویس و نگهداری هواپیما، تجربه موفقی داشتیم که توانستند یک تکنولوژی را منتقل کنند.

این موضوعات بسیار حائز اهمیت است، چون خیلی وقت‌ها بستر این تبادل از دل چنین رویداد‌هایی اتفاق می‌افتد. علاوه بر اینکه سطح آموزش بالا می‌رود، وقتی در مسابقات جهانی شرکت می‌کنید و مجبور هستید برای آماده‌سازی خودتان را با استاندارد‌های جهانی وفق دهید، خودبه‌خود سطح آموزش و انتظار از آموزش هم بالاتر می‌رود. این موضوع به هم‌رسانی استاندارد آموزش در سطح کشور هم خیلی کمک می‌کند. وقتی رقابت‌کنندگان تلاش می‌کنند خودشان را برای آزمون در سطح جهانی آماده کنند، طبیعتا نیاز است استاندارد‌های ما هم به استاندارد‌های جهانی برسند. در نتیجه سطح آموزش مهارت در کشور بالا می‌رود؛ به واسطه مسابقاتی که هم بستر تبادل تجربه هستند و هم تلاش برای رسیدن به سطوح جهانی را ایجاد می‌کنند. این اتفاق مبارکی است که از دل این رویداد‌ها می‌افتد.

اینجا باید بگویم که واقعاً متأسفم و افسوس می‌خورم که چرا چنین رویداد مهمی اینقدر در کشور ما مغفول مانده است. چرا تیم ملی مهارت ایران در کشور شناخته‌شده نیست؟ در خیلی از رشته‌ها می‌دانیم افراد یک تیم ملی چه کسانی هستند و آنها را دنبال می‌کنیم، ولی اساساً در ایران نمی‌دانیم تیمی در حوزه مهارت وجود دارد. برای این تیم وقت گذاشته نمی‌شود و حمایت‌ها و اسپانسری‌های ویژه‌ای را که نیاز داریم، دریافت نمی‌کنیم؛ در حالی که قطعاً برای کشور ارزش افزوده دارد.

المپیاد‌های ورزشی یا علمی برای همه آشنا هستند، ولی در حوزه مهارت نیاز به کار داریم. وقتی فراخوان می‌دهیم، روال مسابقات ملی ما این است که سالانه مسابقات ملی را در سه مرحله برگزار می‌کنیم. یک فراخوان کلی می‌دهیم؛ در مرحله شهرستانی برگزیدگان به مرحله استانی می‌روند و دوباره برگزیدگان مرحله استانی به مرحله ملی می‌روند.

از مرحله ملی، هر دو سال یک‌بار خروجی وارد اردوی آماده‌سازی مسابقات جهانی می‌شود و در نهایت اعضای تیم انتخاب می‌شوند. البته همه این فرایند لزوما به معنای انتخاب اعضای نهایی تیم ملی نیست. در طول این مسیر فکر کنید چه تعداد افراد شناسایی می‌شوند. اردوی مرحله اول شهرستانی، مرحله دوم استانی، مرحله سوم ملی و سپس اردوی جهانی؛ در طی این اردو‌ها چقدر تبادل تکنولوژی اتفاق می‌افتد و چقدر ارتقای سطح مهارت رخ می‌دهد. اینها فرصت‌های بی‌نظیری هستند که در واقع مغفول مانده‌اند.

این مسابقات در سطح جهانی نیز امسال در ۶۴ رشته برگزار می‌شود. ما در بهترین حالت، با توجه به اینکه شورای عالی مهارت واقعاً پشتیبانی کردند، جناب آقای دکتر عارف حمایت کردند، بخش خصوصی با ما همکاری داشت و دستگاه‌های دولتی از جمله وزارت ورزش و جوانان نیز همکاری کردند، توانستیم در ۲۰ رشته اعزام داشته باشیم که نسبت به ادوار قبل وضعیت بسیار بهتری است، اما همچنان با استاندارد جهانی فاصله زیادی داریم. آخرین دوره مسابقات ملی‌مان را در اصفهان برگزار کردیم؛ سال ۱۴۰۴ در ۴۰ رشته. اکنون از این ۴۰ رشته، در ۲۰ رشته امکان اعزام به مسابقات جهانی را داریم.

تنوع رشته‌ها زیاد است؛ از حوزه کشاورزی تا طراحی فضای سبز، گل‌آرایی، تأسیسات الکتریکی، رباتیک، کنترل صنعتی، انواع رشته‌های حوزه صنایع چوب و صنایع غذایی را داریم. اینها رشته‌هایی بوده‌اند که در مرحله کشوری برگزار شدند. با توجه به تجربیات قبلی و آماده نبودن وضعیت تجهیزات، هزینه‌های مترتب و همچنین بحث تحریم‌ها، در برخی رشته‌ها با محدودیت‌هایی مواجه هستیم. برای مثال در رشته تراش و فرز CNC که انصافاً استعداد‌های طلایی در کشور داریم، با تحریم مواجه هستیم و متأسفانه در یکی از ادوار مسابقات، بچه‌های ما رفتند و اجازه ندادند وارد سایت شوند تا ببینند با چه دستگاهی کار می‌کنند.

در رشته‌های کنترل صنعتی و تاسیسات الکتریکی نیز امسال در بعضی از بخش‌های پروژه با تحریم مواجه بودیم. مکاتبات و پیگیری‌های زیادی صورت گرفت و خوشبختانه حل شد و بچه‌ها می‌توانند شرکت کنند؛ البته تأکید آنها این بود که نه تجهیزی با خودشان بیاورند و نه تجهیزی با خودشان ببرند. اما ما همین را هم فرصت می‌دانیم؛ هم اینکه بتوانیم آنجا با تجهیزات کار کنیم و هم با تکنولوژی از نزدیک آشنا شویم. به هر حال برای کشور فرصت است. در مجموع، اگر بخواهم اهمیت این رویداد را خدمتتان عرض کنم، حتی نمی‌توانم از آن به عنوان یک رویداد یاد کنم؛ این یک رویه و یک فرایند مسابقات است که اتفاق می‌افتد و بسیار جریان‌ساز و پراهمیت است.

جا دارد در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی خیلی روی آن کار شود. جوانان ما که غالباً گوشی دستشان است و کانال‌ها و شبکه‌های اجتماعی را چک می‌کنند، باید با این موضوع مواجه شوند؛ هم با تجربه‌های موفق، هم با جوانان ۱۷، ۱۸ و ۱۹ ساله‌ای که این مسیر را طی کرده‌اند و اکنون برای خودشان کارآفرین شده‌اند و حرفی برای گفتن دارند و هم با جوانانی که الان با هزار عشق، امید و آرزو این مسیر را طی می‌کنند. داستان زندگی هر کدام از بچه‌های تیم ملی مهارت ما گفتنی و شنیدنی است.

نقطه‌ضعف موجود در ارائه بحث مهارت و کلاً رویداد‌های مهارتی در کشور، به نظرتان کجاست؟ آیا آموزش و پرورش است؟ می‌دانم که خود سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای نیز انتقادی به کنکور دارد. اساساً بحث این است که آموزش بیشتر در حوزه نظری اتفاق می‌افتد و عمل‌گرا نیست و بحث عملی بسیار مغفول مانده. این نقطه ضعف از کجا می‌آید و چه برنامه‌ای می‌توان داشت که هم وزارت آموزش و پرورش و هم سازمان با یکدیگر همکاری کنند؟

یک داستان جدی در بحث نظام آموزشی ما وجود دارد و آن اینکه علی‌رغم اهمیت بسیار بالای آن و اینکه انسان‌ساز و آینده‌ساز است، اعتبار لازم و اعتبار مالی لازم ـ وارد ابعاد دیگرش نمی‌شوم و زیرساخت لازم برای اینکه بتوانید برنامه‌های فاخر و هدفمندی داشته باشید، وجود ندارد. واقعا آن سهمی که آموزش و پرورش می‌بایست از بودجه داشته باشد، خصوصا سهم آموزش‌های مهارتی از بودجه آموزش، بسیار پایین است. این در حالی است که شما باید کارگاه‌های به‌روز داشته باشید، کارگاه‌هایی که جلوتر از نیاز بازار کار باشند و مربیان به‌روزی داشته باشید که دائم دوره‌های بازآموزی برای آنها اتفاق بیفتد. واقعاً نمی‌شود گفت بدون تامین منابع مالی این موضوع شدنی است. هرچند قطعا از بحث مشارکت‌جویی و ورود بخش خصوصی نیز برای بهبود این وضعیت بهره گرفته می‌شود.

الان همین موضوعی که شما فرمودید در بحث آموزش و پرورش، تکلیف برنامه هفتم است که ۵۰ درصد آموزش‌های آنها مهارتی شود. برای تحقق این موضوع باید زیرساخت‌ها فراهم باشد و بستر لازم را داشته باشند. البته وزارت آموزش و پرورش هم برنامه خوبی دارد و آن را پیگیری می‌کند. قطعاً ما هم در ارتباط تنگاتنگی با آنها هستیم. برای اینکه این مهم بهتر تحقق پیدا کند، ما ظرفیت‌های خودمان را در اختیار آموزش و پرورش می‌گذاریم. نزدیک به ۷۰۰ مرکز دولتی در سراسر کشور داریم و حدود ۴۵۰۰ کارگاه مجهز داریم که بخش قابل توجهی از تجهیزات آنها به‌روز است و البته بخشی نیز نیاز به به‌روزرسانی دارد. این ظرفیت‌ها را در اختیار آموزش و پرورش می‌گذاریم تا بتوان جامعه دانش‌آموزی را که وارد حوزه مهارت می‌شوند، گسترش داد.

البته علاوه بر کیفیت آموزش و فراهم کردن زیرساخت‌ها، که با دولت، وزارت آموزش و پرورش، ما و بقیه بازیگران این عرصه باید در کنار هم باشیم، باید ظرفیت‌های مشترک را به اشتراک بگذاریم تا بتوان آموزش باکیفیت‌تری ارائه داد. جلب نظر خانواده‌ها و کار کردن روی این بخش نیز مهم است. لزوماً قرار نیست کسی که معدل خیلی خوبی دارد، حتماً وارد رشته‌های نظری شود. بچه‌های خیلی باهوشی داریم که در همین مسابقات، جالب است خدمتتان عرض کنم، بسیاری از مدال‌آوران ما از بچه‌های استعداد‌های درخشان در رشته‌های نظری هستند که به دلیل علاقه‌ای که خودشان داشتند وارد حوزه مهارت شدند و ما نیز به هر حال توانستیم بیشتر برای آنها وقت بگذاریم و آموزش‌های تخصصی‌تری ببینند.

- اینجا خیلی مهم است که چرا استعداد‌های درخشان وارد حوزه مهارت‌آموزی نشوند؟ مهارت‌آموزی واقعاً مسیر توسعه کشور است. اساساً مسیر توسعه و مقصد توسعه، انسان است؛ از انسان می‌گذرد و به انسان می‌رسد. این به نفع جامعه ماست که منابع انسانی و سرمایه انسانی آن فعال باشند و نقش منفعل نداشته باشند یا صرفاً یک مسیر را برای خودشان متصور شوند و خیلی جامع به موضوع نگاه نکنند. در حوزه مهارت‌آموزی، انسان هم برای خودش و هم برای کشورش می‌تواند خیلی کار کند و هم در حوزه اجتماعی و هم اقتصادی خلق ارزش کند.

الان شاهد این هستیم که خیلی از استعداد‌های ما در بخش مهارت، با مدارک سازمان فنی و حرفه‌ای کشور می‌توانند حتی اپلای بگیرند و وارد کشور‌های دیگر شوند و کاملاً از آنها استقبال می‌شود، اما متأسفانه در کشور شاهد این هستیم که کارفرمایان ما به این مدارک اهمیت زیادی نمی‌دهند. دلیل این موضوع چیست؟ آیا سازمان فنی و حرفه‌ای نتوانسته این بحث را در بخش کارفرمایی کشور توسعه دهد یا ضعف فرهنگی است که در کشور ما جا افتاده است؟

در رابطه با بخش اول و توجه کارفرما به مدارک، چندوجهی است و نمی‌توانم فقط یک عامل را خدمتتان عرض کنم. قطعاً در جا‌هایی شاید ما نتوانسته‌ایم اعتماد آنها را جلب کنیم و یک بخشی هم شاید این باشد که کارفرمایان کمتر به بحث آموزش توجه کرده باشند. جدا از جذب نیرو، در بحث ارتقای مهارت شاغلان نیز برنامه‌های زیادی داریم و می‌توانیم در خدمت کارفرمایان باشیم. در حال کار روی یک پلتفرم نیز هستیم که مشخصاً به کارفرمایان اعلام کنیم در حوزه‌های شغلی شما، مهارت‌ها و شایستگی‌های مورد نیاز نیروی کار شما چیست و ما می‌توانیم این خدمات را حتی در محل کار ارائه دهیم تا سطح کیفی نیروی انسانی بالاتر برود و بهره‌وری کارخانه بهتر شود. اینها کار‌هایی است که در برنامه داریم.

یک کار مهم دیگری نیز در حال اتفاق افتادن است. ما قانونی به نام «قانون جامع نظام آموزش فنی و حرفه‌ای» داریم که در سال ۱۳۹۶ مصوب شد. این قانون مطرح می‌کند که تمامی آموزش‌ها باید تحت یک استاندارد قرار بگیرند و سطح‌بندی شوند و مدارک ملی صلاحیت حرفه‌ای داشته باشیم که مورد قبول تمامی ارکان مختلف، هم آموزش و هم بازار کار، باشد. این بحثی است که اکنون ۹ سال است هنوز به طور کامل اتفاق نیفتاده، اما زمینه‌های آن در حال فراهم شدن است. خوشبختانه دستورالعمل‌ها و سازوکار لازم تا حدود زیادی فراهم شده است. در حوزه صنعت ساختمان، به عنوان مثال، کار را شروع کرده‌ایم تا این سطح‌بندی اتفاق بیفتد؛ مطابق با الگو‌های جهانی، اما بومی‌شده و ملی.

در این صورت کارفرما دقیقاً می‌داند کارگری که در این رشته به کار می‌گیرد، سطحش یک، دو، سه تا هشت است. ما هشت سطح صلاحیت حرفه‌ای داریم که اینها معادل دانشگاهی هستند و متناسب با آن نیز باید حقوق و دستمزد قرار بگیرد. یک نظام چهارگانه شامل اطلاعات بازار کار، آموزش، سنجش صلاحیت حرفه‌ای و طبقه‌بندی مشاغل باید در کشور راه‌اندازی و فعال شود و کار کند. هنوز این اتفاق به طور کامل نیفتاده است. اینکه شما می‌فرمایید مدارک در کشور‌های دیگر پذیرفته می‌شود، اما به آن اندازه در کشور خودمان بها داده نمی‌شود، کاملاً فرمایش صحیحی است و ما راه‌حل آن را در اتصال این چهار نظام به یکدیگر می‌دانیم.

بازیگران بخش آموزش باید در کنار هم قرار بگیرند و از آن طرف بازار کار نیز در یک بستر پلتفرمی، به صورت دینامیک و پویا نیاز‌های خودش را اعلام کند. شایستگی‌های مورد نیاز را به استاندارد تبدیل کنیم، آموزش دهیم، سنجش بگیریم، سطح‌بندی کنیم و در اختیار آنها قرار دهیم. امیدوارم که به این هدف نائل شویم.

دلیل اینکه سهم سازمان فنی و حرفه‌ای در ایجاد اشتغال کشور کم مانده، چه بوده است؟

در رابطه با آن بخش اشتغال هم که فرمودید، اتفاقاً می‌خواهم این را عرض کنم که سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای ۱۹ جامعه هدف دارد. یکی از این جوامع هدف، کارجویان هستند. اما آموزش شاغلان را داریم، دانش‌آموزان را داریم، دانشجویان را داریم، سربازان را داریم، زندانیان را داریم و جوامع مختلف دیگری نیز تحت پوشش قرار می‌گیرند. طبق رهگیری که انجام شده، قریب به ۶۰ درصد کارجویان توانسته‌اند در محیط کاری به کار گرفته شوند یا برای خودشان کارآفرینی داشته باشند.

‌می‌خواهم بگویم با وجود همه کمبود‌ها و محدودیت‌ها، همچنان نمی‌شود گفت سازمان فنی و حرفه‌ای در حوزه اشتغال‌زایی ضعیف عمل کرده است. اتفاقا به‌خصوص در بحث مشاغل خانگی و فراهم کردن بستر فروش برای کسانی که کسب‌وکاری را یاد می‌گیرند تا در منزل تولید و فعالیت کنند، برنامه‌های جدیدی داریم. برای مثال طرحی با نام «کارافن» در سازمان در حال اجراست. در این طرح، عموماً بانوان رشته‌هایی را که تولیدات آنها بازارپسند است و متناسب با سلیقه بازار است، آموزش می‌بینند.

علاوه بر آموزش فنی آن محصول، آموزش‌های بازاریابی، اینکه چطور مواد اولیه را از نظر کیفیت احصا کنند، چگونه قیمت‌گذاری کنند و چطور وارد بازار شوند، همه اینها را در قالب یک بسته شغلی کامل آموزش می‌بینند. بعد از آن نیز به بازار کار متصل می‌شوند. ما با دیجی‌کالا و با سلام در این زمینه تفاهم‌نامه داریم و این افراد را به پلتفرم‌ها متصل می‌کنیم تا زمینه برای این نوع کسب‌وکار‌ها فراهم شود. این طرح تقریبا یک سال است که در سازمان اتفاق افتاده است.

جدای از آن، در کارگاه‌ها نیز آموزش‌هایی را که کارجویان می‌بینند، دنبال می‌کنیم. ما شش ماه پس از طی دوره و دریافت مدرک، رهگیری اشتغال داریم و نسبتاً وضعیت مناسبی در زمینه قرار گرفتن آنها در فرصت‌های شغلی وجود دارد؛ البته این وضعیت نیاز به بهبود دارد. برای این موضوع نیز لازم است تجهیزات کارگاهی را به‌روزتر کنیم، توان مربیان را افزایش دهیم، امکان جذب مربیان حق‌التدریس را فراهم کنیم و از ظرفیت دستگاه‌های دولتی و خصوصی بهره بگیریم تا بتوانیم گستره خدماتمان را بیشتر و کیفیت آن را نیز افزایش دهیم.