تازه ها
آگهیهای استخدام شبح؛ وقتی آگهی هست، اما فرصت شغلی نیست
.بارزترین این تجارب در رابطه با انعکاس اخبار استخدام و آگهی های استخدامی بوده و تلخ ترین آنها زمانی روی داده که آنها متوجه شده اند برخی آگهی های منتشره در رسانه ها توسط منابع مختلف به قصد "سرکارگذاشتن" ونه " استخدام " جویندگان کار منتشرشده است .
چنین آگهی هایی فقط گریبان گیر بازارکار ایران نبوده و نیست بلکه بررسی ها نشان می دهد که چنین آگهی هایی با اهداف مختلف در بازارکار سایرکشورها نیز دیده می شود و امروز آنها را " آگهی های استخدامی شبح " می نامند.
آگهی استخدام شبح چیست؟
آگهی استخدام شبح، آگهیای است که درنگاه اول واقعی به نظر میرسد، اما سرابی بیش نیست و فرصت استخدامیِ وعدهدادهشده در دسترس کارجویان قرار نمی گیرد. آگهی دهندگان چنین آگهی هایی با نیت و مقاصد مختلف ، چنین آگهی هایی را در سراسر دنیا منتشر می کنند.
بررسی پلتفرم استخدامی «گرینهاوس» آمریکا در سال ۲۰۲۵ گزارش کرد که دستکم یک آگهی از هر پنج آگهی در آمریکا یا به موقعیتی غیرواقعی مربوط بوده یا در نهایت به استخدام منجر نشده است.
چرا وقتی استخدامی در کار نیست آگهی منتشر میشود؟
گاهی براساس وظیفه اطلاع رسانی ، مجموعه بازارکار اقدام به انتشار آگهی استخدامی از یک منبع خاص و معتبر نموده و مدتی کوتاه پس از انتشار آن ، کارکنان مجموعهٔ آگهیدهنده تماس گرفته و ضمن اعتراض به درج آگهی شان خواستار آن می شدند که آگهی از سایت برداشته شود و درنشریه نیز درج نگردد ، توضیحشان هم این بود که بناست نیروی مورد نیاز را از میان افراد خاص یا کارکنان فعلی خود انتخاب کنند و انتشار آگهی استخدام از سوی آنان فقط برای رعایت یک الزام سازمانی بوده است و درج آگهی در رسانه ای با میلیون ها مخاطب منجر به این می شود که نتوانند افراد مورد نظرشان را که قبلا با رابطه به کار گرفته اند درشغل خود نگه دارند یا برای افراد مورد نظر جدیدشان کاری ایجاد کنند .
بدین ترتیب مشخص می شد که متقاضیان کار پس از هزینه فراوان برای ثبت نام و شرکت در یک آزمون صوری یا یک مصاحبه ساختگی رنگ شغلی را نخواهند دید یعنی آنچه برای آگهی دهنده یک تشریفات اداری بود و می توانست برای یک کارجو فرصتی باشد که به امیدش وقت بگذارد و رزومه بفرستد ، جز سرابی بیش نبود .
بعضی شرکتها با درج آگهی میخواهند ببینند یک عنوان شغلی یا یک سطح دستمزد چه کسانی را جذب میکند. بعضی میخواهند در نگاه سرمایهگذاران در حال رشد به نظر برسند یا به کارکنانی که زیر فشار کارند نشان دهند که به فکر جذب نیروی کمکیاند. گاهی هم آگهی دهنده برای خود قصد ساختن یک بانک رزومه دارد.این شرکتها رزومهها را نگه میدارند تا اگر بعدها به نیرو نیاز پیدا کردند، مستقیم سراغ متقاضیان بروند و نیازی به مراجعه به مراکز مشاورهٔ شغلی و کاریابی نداشته باشند که این شیوه در کشورماهم رایج شده است .
یکی از اهداف آگهی دهندگانی که برای شغل یا مشاغل خاص آگهی می دهند تشکیل بانک رزومه است ، تشکیل چنین بانکی اشکالی ندارد؛ اماشرکتی که می خواهد چنین بانکی ایجاد کند باید موظف شود به کارجویان اطلاع دهد که "برای یک موقعیت مشخص دعوت به کار نمی کند" یا صریح بگوید: «در حال حاضر جای خالی نداریم؛ رزومهها را برای فرصتهای آینده دریافت میکنیم.» این دو جمله برای شرکت شاید تفاوت چندانی نداشته باشد، اما برای کسی که منتظر تماس است، تفاوتشان مهم است.
چهره زشت تر آگهی استخدامی شبح را می توان در برخی سایت ها و مراکزی دید که گاها مجوز کاریابی را نیز از مراجع لازم دریافت کرده اند این گونه سایت ها و مراکز که در عمل بیشتر آگهی نامه هستند تا مرکزی برای مشاورهٔ شغلی و کاریابی.باهدف درج مخاطب و درآمد بیشتر اقدام به درج آگهی های شبح یا انتشار آنها می کنند .
پیش از فرستادن رزومه، چه باید کرد؟
آنچه نوشته شد به مفهوم شبح خواندن اکثر آگهی های استخدامی نیست ولی متقاضیان کار و شغل باید بدانند اگر می خواهند شغل مناسب به دست آورند باید دقت، کنکاش و پرسوجوی بیشتری در مورد آگهی های استخدامی بنمایند.
برخی شرایط استخدام مثل شرح وظایف مبهم یا بازهٔ حقوقی بسیار گسترده و غیر واقعی در یک آگهی می تواند نشانه های لازم برای کسب اطمینان کارجو باشند تا برای اطمینان از صحت و درستی یک آگهی تحقیق نماید .
نقطه شروع کجاست؟
بهترین شیوه جهت نیفتادن در دام "آگهی های استخدامی شبح" دقت کارجویان در استفاده از منابع معتبر و وبسایت رسمی کارفرماست. بهتر است هر شرکت یا دستگاه، نسخهٔ اصلی فراخوان عمومی خود را در سایت خودش بگذارد تا کارجویان بتواند برای اطمینان عنوان شغل، اطلاعات داده شده در آگهی استخدام را با آگهی که دیده اند تطبیق دهند .
کارجویان در صورت شک و تردید می توانند شماره های تماس رسمی شرکت را مستقل از متن آگهی پیدا کنند و از روابط عمومی یا بخش منابع انسانی شرکت آگهی دهنده بپرسند که آیا جذب نیرو برای موقعیت شغلی مورد نظرشان وجود دارد؟
برای بررسی اولیهٔ یک رزومه، معمولاً سوابق، مهارتها و راه تماس کافی است. آگهیدهنده نباید بدون دلیل روشن و متناسب با مرحلهٔ استخدام، تصویر کارت ملی یا شناسنامه، اطلاعات بانکی یا مشخصات غیرضروری بخواهد. اطلاعات رزومه، وقتی با تصویر مدارک هویتی همراه شود، ممکن است برای جعل هویت یا فریبهای بعدی به کار رود. پیش از ارسال مدارک یا پرداخت وجه، باید هویت آگهیدهنده و علت درخواست روشن باشد. اگر مدرکی واقعاً لازم است، کارجو باید بداند آن را برای چه منظوری، به چه نهادی و از چه مسیر رسمیای میفرستد.
الزامات کارفرمایان در خارج از کشور
در استان انتاریوی کانادا، از ژانویهٔ ۲۰۲۶ کارفرمایان دارای دستکم ۲۵ کارمند باید در آگهیهای عمومیِ مشمول مقررات مشخص کنند که آیا موقعیت واقعاً خالی است یا نه؟آنها همچنین باید حداکثر تا ۴۵ روز پس از مصاحبه به متقاضی خبر بدهند که آیا دربارهٔ استخدام تصمیم گرفته شده است. در چند ایالت آمریکا نیز طرحهایی برای اعلام وضعیت موقعیت، زمانبندی استخدام یا حذف آگهی پس از پر شدن شغل مطرح شده است.
درایران نیز باید شرکت ها ،موسسات و دستگاه های اجرایی را ملزم به رعایت برخی موارد در آگهی های استخدامی کرد . وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی باید بر کاریابیهای دارای مجوز نظارت مؤثر داشته باشد؛ بهویژه وقتی پای انتشار فرصتهای غیرواقعی برای کسب درآمد از کارجویان، دریافت وجه یا مطالبهٔ مدارک غیرضروری در میان است. استعلام مجوز و ثبت شکایت باید آسان باشد و با کسانی که تخلف شان احرازشده برخورد شود.
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز باید موارد مربوط به پایگاهها و رسانههای تحت نظارتش را در حدود صلاحیت خود پیگیری کند. آگهیهای دروغینی که با فریب مالی، جعل هویت یا سوءاستفاده از مدارک همراهاند نیز باید به عنوان آگهیهای نامعتبر تحت تعقیب قرارگیرند.
بدون شک باتوجه به گسترش آگهی های استخدامی شبح در فضای مجازی ، نقش پلیس فتا و مراجع قضایی بیش از هرزمانی دیگری حساس شده است . کلیه کسانی که به چنین دام هایی می افتند باید به عنوان یک وظیفه اجتماعی با پیگیری های لازم راه را بر جلوگیری از ادامه ارتکاب بیشتر جرائم بر کلاهبرداران ببندند.
هزینهای که در آمار دیده نمیشود
جوانی که تازه وارد بازار کار شده، برای یک آگهی رزومهاش را از نو تنظیم میکند، برای مصاحبه آماده می شود و هزینه های رفتوآمد را می دهد و بعد منتظر میماند. اگر این انتظار بارها بیپاسخ بماند، ممکن است سکوت کارفرما را به حساب کمبود تجربه یا توانایی خودش بگذارد؛ درحالیکه گاهی از ابتدا فرصتی برای انتخاب شدن وجود نداشته است. مدتی بعد، حتی وقتی آگهی مناسبی میبیند، ممکن است با خودش بگوید: «این هم مثل بقیه» و این بار اصلاً رزومهای نفرستد.
زیان آگهی های شبح!
زیان آگهی شبح فقط وقتِ از دسترفته برای یک کارجو نیست. وقتی این تجربه تکرار شود، اعتماد به آگهیهای واقعی هم کم میشود و جوانی که صلاحیت یک شغل را دارد، شاید پیش از آنکه کارفرما رزومهاش را ببیند، خودش از رقابت کنار بکشد. قرار نیست کارجو به هر آگهی بدبین باشد؛ قرار است آگهیدهنده، پیش از آنکه وقت و اطلاعات کسی را بخواهد، به یک پرسش ساده جواب بدهد: آیا این فرصت واقعاً برای او باز است؟
آگهی استخدام
مطالب بیشتر
ارسال نظرات