سیاه چاله بوروکراسی سد راه کارآفرینی

شاید این عبارت که از زبان یک نماینده مجلس هم هست، به‌خوبی سیاه‌چاله ‌بوروکراسی در ایران را تشریح کند؛ این‌که برای ایجاد کسب‌وکاری کوچک باید بین 54 تا 72 مکاتبه داشت که این مکاتبه‌ها دست‌کم 254 روز کاری زمان می‌برد. «معصومه آقاپور علیشاهی» عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در سال 98 دراین‌باره گفت که براساس پیگیری‌ها و بررسی‌هایی که صورت داده است شخصی که می‌خواهد یک واحد تولیدی کوچک راه‌اندازی کند، باید حداقل 54 و حداکثر 72 نامه مکاتبه کند که حداقل 254 روز کاری طول می‌کشد تا این نامه‌نگاری‌ها انجام شود. او دراین‌باره گفته بود: «فضای کسب‌وکار کشور در حال روز و خوبی نیست، متأسفانه به‌دلیل بوروکراسی اداری دچار مشکل هستیم، در برخی موارد مصوبات مجلس و آیین‌نامه داخلی و اجرایی آن‌قدر سخت‌گیرانه هست که افراد را از ادامه کار ناامید می‌کند، برای نمونه فردی برای گرفتن مجوز تأسیس بنگاه اقتصادی باید تنها 32 استعلام از جهاد کشاورزی و 30 استعلام از فرمانداری و استانداری اخذ کند تازه اگر برگشتی برای نامه وجود نداشته باشد. از نظر زیرساخت دولت الکترونیک هم باید بگویم فقط ظاهر و یک اسم است تا به کنجکاوی مردم فقط پاسخی ظاهری داده شود، باید پرسید؛ این دولت الکترونیک به کدام استعلام پاسخ داده است؟ خود همین دولت الکترونیک در این مورد خاص بوروکراسی را پیچیده‌تر هم می‌کند.»، این سخنان اگرچه بخش‌های دیگری درباره موانع کارآفرینی در ایران امروز داشت و حتی به سقوط چندپله‌ای ایران در زمینه و در سال‌های گذشته تأکید داشت، اما به‌نظر می‌رسد بخشی از وضعیت بغرنج کنونی درباره موانع کارآفرینی را به‌خوبی نشان می‌دهد. درباره راه‌حل‌ها کارشناسان می‌گویند که الزام دستگاه‌ها و بخش‌های دولتی و غیردولتی به رفع موانع و حذف عوامل مخلّ در صدور مجوزهای تولید ضروری است و در این خصوص دولت باید با مشارکت دستگاه‌های صادرکننده مجوز تعامل بیشتری داشته باشد و نسبت به حذف و کاهش مدیریت و تصدی‌گری اموری که می‌تواند زمینه تسهیل و روان‌سازی تولید و کسب‌وکار شود، بیش از پیش همت گمارد. بخشی از راه‌حل‌های مطرح‌شده در مقالات علمی و همچنین در سخنان کارشناسان و کارآفرینان را هم می‌توان در این چند محور کلی خلاصه کرد: 1 ـ لزوم تجمیع قوانین موازی ادارات مختلف. 2 ـ ایجاد سامانه‌ای ساده و دقیق برای طی کردن مسیر دریافت مجوزها. 3 ـ بازبینی تمام قوانین و آئین‌نامه‌های مرتبط و حرکت در سمت ساده‌سازی و حمایت از کارآفرینی.