پست آذربایجان شرقی در مسیر هوشمندسازی/ افزایش تجارت الکترونیک از طریق پست از آغاز جنگ

جواد دباغ در گفت‌وگو با بازارکار با بیان اینکه شرکت ملی پست بزرگ‌ترین خانواده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و ریشه ارتباطات کشور است، گفت: مجموعه اداره‌کل پست استان طی دو تا سه سال اخیر به جایگاه‌های مطلوبی دست یافته و به‌ویژه در حوزه هوشمندسازی، اقدامات شاخص و اثرگذاری را به انجام رسانده است.
وی اظهار کرد: در حوزه هوشمندسازی توانستیم با بهره‌گیری از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، نخستین دستگاه سورتینگ هوشمند مرسولات پستی ایرانی را سال گذشته افتتاح کنیم که تمامی مراحل طراحی و ساخت آن توسط نخبگان استان آذربایجان‌شرقی انجام شده است.
وی با اشاره به قابلیت‌های این دستگاه گفت: این دستگاه نخستین نمونه داخلی است که قابلیت تصویربرداری از شش وجه مرسوله، اندازه‌گیری ابعاد، سنجش وزن و بهره‌گیری از سیستم رولینگ را به صورت همزمان دارد و از نظر مصرف انرژی نیز کاملاً بهینه طراحی شده است.
وی افزود: در حوزه هوشمندسازی گام‌های مؤثری برداشته شده و پروژه «نواپست» نیز سال گذشته با هدف ارائه تصویری نوین از خدمات پستی و تغییر رویکرد پست از یک مجموعه صنعتی به یک مجموعه هوشمند، به مدت چهار ماه اجرا شد. 
کمتر ۵۰ درصد از آمار واقعی تجارت الکترونیک کشور در بستر شبکه پستی جابه‌جا می‌شود
مدیرکل پست آذربایجان‌شرقی با اشاره به آمار عملکرد پستی استان، گفت: آمارهای پستی در دو بخش مرسولات وارده و مرسولات صادره بررسی می‌شود. مرسولات صادره به مرسولاتی اطلاق می‌شود که از مبدا آذربایجان‌شرقی پذیرش، آماده‌سازی و رهسپاری شده و سپس در سراسر کشور توزیع می‌شوند. مرسولات وارده نیز شامل مرسولاتی است که از مبدا سایر استان‌های کشور پذیرش شده و پس از ورود به آذربایجان‌شرقی، عملیات تجزیه و توزیع آن‌ها در استان انجام می‌شود.
وی ادامه داد: در حوزه مرسولات صادره، از اسفند ۱۴۰۴ تا خرداد ۱۴۰۵، یک میلیون و ۸۰۰ هزار مرسوله از مبدا استان آذربایجان‌شرقی به سایر استان‌های کشور رهسپاری شده است که این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، کاهش ۲۰ درصدی را نشان می‌دهد.
دباغ درباره مرسولات وارده نیز اظهار کرد: در این بازه زمانی، بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار مرسوله از مبدا سایر استان‌های کشور به مقصد آذربایجان‌شرقی ارسال و در استان توزیع شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، ۱۶ درصد کاهش داشته است. بررسی آمارها نشان می‌دهد که تأثیر جنگ بر حجم مرسولات پستی در آذربایجان‌شرقی نسبت به میانگین کشوری بیشتر بوده است.
وی با اشاره به وضعیت تجارت الکترونیک در استان گفت: در حوزه اقتصاد دیجیتال و تجارت الکترونیک، تعداد مرسولات صادره از مبدا استان به مقصد سراسر کشور از ۱۰۶ هزار مرسوله در سال گذشته به ۱۲۴ هزار مرسوله در سال جاری افزایش یافته است.
مدیرکل پست آذربایجان‌شرقی افزود: ارزش کالاهای ارسال‌شده از مبدا استان به سراسر کشور نیز از حدود ۸۵ میلیارد تومان در سال گذشته به ۱۹۲ میلیارد تومان در سال جاری رسیده است. همچنین در دوره جنگ، در حوزه مرسولات صادره تجارت الکترونیک، هیچ‌گونه اختلال یا کاهش عملکردی مشاهده نشد.
وی با بیان اینکه تجارت الکترونیک وارده نیز روندی افزایشی داشته است، اظهار کرد: تعداد مرسولات وارده تجارت الکترونیک در چهار ماهه نخست سال، از ۱۴۴ هزار مرسوله در مدت مشابه سال گذشته  به ۱۸۰ هزار مرسوله در سال جاری افزایش یافته و ارزش مالی آن نیز از ۱۶۷ میلیارد تومان در مدت مشابه سال گذشته به ۳۹۵ میلیارد تومان رسیده است.
دباغ با اشاره به سهم شرکت ملی پست استان از بازار تجارت الکترونیک گفت: در حال حاضرکمتر از ۵۰ درصد از آمار واقعی تجارت الکترونیک کشور در بستر شبکه پستی جابه‌جا می‌شود و مابقی از طریق سایر اپراتورها و شبکه‌های موازی انجام می‌گیرد.
وی از فعالیت نزدیک به دو هزار و ۶۸۸ فروشگاه اینترنتی در آذربایجان‌شرقی خبر داد و افزود: پس از جنگ ۱۲ روزه، به منظور کاهش آثار و تبعات آن، جلسات تعاملی متعددی با فروشگاه‌های طرف قرارداد و غیرطرف قرارداد برگزار شد تا فعالان اقتصادی که در سکوهای خارجی فعالیت داشتند، بتوانند از طریق سکوهای داخلی و با همکاری شرکت پست نیز خدمات خود را ارائه کنند.
مدیرکل پست آذربایجان‌شرقی با تأکید بر اینکه شرکت ملی پست به عنوان یک نهاد کاملاً دولتی و حاکمیتی، تکمیل‌کننده حلقه تجارت الکترونیک در کشور است، گفت: مردم به پست اعتماد دارند و ما توانسته‌ایم برای نخستین بار در کشور، حلقه مفقوده تجارت الکترونیک یعنی ایجاد اعتماد میان فروشنده و خریدار را برطرف کنیم.
وی افزود: این فرآیند به صورت کاملاً الکترونیکی طراحی شده است، به گونه‌ای که شرکت ملی پست به عنوان واسطه مورد اعتماد، کالا را از فروشنده دریافت، آن را به خریدار تحویل داده، وجه کالا را دریافت و سپس مبلغ را برای فروشنده تسویه می‌کند. این خدمت از سه تا چهار سال گذشته آغاز شده و اکنون به بهترین شکل در حال اجراست.
دباغ یکی از مهم‌ترین مشکلات فعالان تجارت الکترونیک را سرمایه در گردش دانست و گفت: برای رفع این چالش، فرآیند تسویه‌حساب بر مبنای ضوابط بانک مرکزی طراحی شده است. همکاران ما از دستگاه‌های اندرویدپوز استفاده می‌کنند و شماره شبای فروشنده نیز در این سامانه ثبت شده است تا بر اساس سازوکار بانک مرکزی، وجوه دریافتی در یکی از ساعات روز به حساب فروشنده واریز شود.
وی خاطرنشان کرد: شرکت‌هایی که قصد استفاده از خدمات تجارت الکترونیک شرکت ملی پست را دارند، می‌توانند به صورت حضوری از طریق اداره پست و یا به شکل الکترونیکی از طریق سامانه «ای‌بازار» نسبت به ثبت درخواست اخذ نمایندگی و بهره‌مندی از خدمات تجارت الکترونیک اقدام کنند.

مدیرکل پست آذربایجان‌شرقی با اشاره به قانون اساسنامه شرکت ملی پست، اظهار کرد: بر اساس قانون مصوب سال ۱۳۹۵، اساسنامه شرکت ملی پست به تصویب رسید که به موجب آن، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف شد به صورت آزمایشی و برای مدت پنج سال، دو اپراتور پستی را با هدف افزایش کیفیت خدمات و بهره‌گیری از ظرفیت بخش خصوصی ایجاد کند.
دباغ با اشاره به اپراتورهای فعال در آذربایجان‌شرقی گفت: در استان، اپراتورهایی از جمله تیپاکس، دکاپست، باکسیت، پارسی‌پست و کاراپست فعالیت می‌کنند و هر یک مسئول ارائه خدمات و عملکرد خود هستند، اما وظیفه نظارت بر خدمات پستی این اپراتورها بر عهده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات است.

وی با بیان اینکه شرکت ملی پست در زمره دستگاه‌های خدمت‌رسان بدون تعطیلی قرار دارد، اظهار کرد: بر اساس ضوابط سازمان اداری و استخدامی کشور، شرکت ملی پست از جمله دستگاه‌هایی است که خدمات آن بدون تعطیلی ارائه می‌شود و به طور میانگین ۳۵۰ روز از ۳۶۵ روز سال فعال است.
دباغ با اشاره به خسارات ناشی از جنگ تحمیلی اخیر گفت: در جریان جنگ تحمیلی سوم، متأسفانه دو ساختمان پستی به طور مستقیم هدف حملات موشکی رژیم صهیونیستی و آمریکا قرار گرفت. ساختمان پست شهرستان آذرشهر به طور کامل تخریب شد و متأسفانه یکی از همکاران اداره آذرشهر، شهید مهدی موسی‌پور، حین انجام مأموریت به شهادت رسید.
وی ادامه داد: ساختمان پست شهرستان عجب‌شیر نیز حدود ۷۰ درصد تخریب شد که خوشبختانه در این حادثه تلفات جانی نداشتیم. همچنین اداره‌کل پست استان نیز بر اثر اصابت غیرمستقیم دچار خسارت شد، اما با وجود این شرایط، در تبریز هیچ‌گونه تعطیلی در ارائه خدمات نداشتیم و پایداری شبکه پستی حفظ شد.
مدیرکل پست آذربایجان‌شرقی افزود: با حمایت شورای تأمین، ظرف ۴۸ ساعت توانستیم پایداری شبکه پستی را در شهرستان‌های آذرشهر و عجب‌شیر برقرار کنیم و ارائه خدمات بدون وقفه از سر گرفته شد.
دباغ در ادامه با اشاره به سازوکار رسیدگی به شکایات مردمی اظهار کرد: ثبت و رسیدگی به شکایات از طریق سامانه ۱۹۵ و سامانه استانی ۱۹۳ انجام می‌شود. برای نخستین بار، سازوکار متمرکز پاسخگویی در استان ایجاد شده و اپراتور سامانه ۱۹۳ به طور کامل در استان مستقر است. البته در حال حاضر تماس از طریق تلفن همراه امکان‌پذیر نیست و این سامانه از طریق خطوط تلفن ثابت پاسخگوی شهروندان است.
وی افزود: در سامانه رهگیری مرسولات، تمامی رویدادهای مرتبط با مرسوله پس از ثبت بارکد، به صورت لحظه‌ای نمایش داده می‌شود و در صورت وجود هرگونه شکایت، مشتری می‌تواند از طریق همان سامانه شکایت خود را ثبت کند.
مدیرکل پست آذربایجان‌شرقی ادامه داد: عملکرد استان بر اساس چهار شاخص شامل مدت زمان پاسخگویی، کیفیت پاسخ، بازگشت یا عدم بازگشت شکایت و میزان رضایت مشتری، هر ماه ارزیابی می‌شود. همچنین در صورتی که مشتری از نحوه رسیدگی رضایت نداشته باشد، بدون توجه به واحد مبدا یا مقصد، موضوع بررسی و در صورت احراز، خسارت پرداخت خواهد شد.
وی با بیان اینکه آذربایجان‌شرقی در رتبه‌بندی عملکرد کیفیت بین ۳۱ استان کشور و شش منطقه پستی، جایگاهی بین رتبه‌های ۱۱ تا ۱۶ را در اختیار دارد، گفت: برنامه‌های توسعه‌ای متعددی برای ارتقای این جایگاه در دست اجراست.
دباغ با اشاره به برنامه‌های سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: از سال گذشته دستگاه سورتینگ وظیفه تفکیک و تجزیه مرسولات شهرستان‌ها و استان‌های کشور را بر عهده دارد و برای سال ۱۴۰۵ نیز مطالعات اجرای دستگاه رباتیک تجزیه مرسولات برای نامه‌رسان‌های آذربایجان‌شرقی در دستور کار قرار گرفته است.
وی افزود: مرسولات پس از ورود به استان، از طریق دستگاه سورتینگ بر اساس مقصد شهرستان‌ها و نواحی مختلف تبریز تفکیک می‌شوند و در مرحله بعد، با استفاده از سیستم رباتیک، به صورت مستقیم برای نامه‌رسان هر مسیر آماده خواهد شد.
مدیرکل پست آذربایجان‌شرقی ادامه داد: اجرای این طرح با هدف کاهش زمان، افزایش سرعت و ارتقای کیفیت خدمات در حال برنامه‌ریزی است. همچنین کاهش زمان رهسپاری مرسولات به شهرستان‌ها از برنامه‌های کوتاه‌مدت سال ۱۴۰۵ محسوب می‌شود که اقدامات لازم برای تحقق آن انجام شده است.
وی خاطرنشان کرد: در سال ۱۴۰۴، ساعت خروج مرسولات از تبریز به مقصد شهرستان‌ها حدود ساعت ۹ صبح بود که با اجرای تدابیر جدید، این زمان یک ساعت و نیم کاهش یافته و اکنون میانگین زمان خروج مرسولات به ساعت ۷:۳۰ صبح رسیده است.

دباغ با بیان اینکه در شهر تبریز هفت ناحیه پستی دولتی فعال است، افزود: همچنین بیش از ۲۸۰ دفتر پیشخوان دولت و بخش عمومی با شرکت ملی پست همکاری دارند.
وی از اجرای سرویس «پودو» به عنوان یکی از برنامه‌های عملیاتی سال ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: در قالب این طرح، بیش از ۵۰۰ نقطه شامل دفاتر پیشخوان، کتابخانه‌های عمومی و نواحی پستی به عنوان محل تحویل مرسولات شناسایی شده‌اند تا مردم بتوانند از صبح تا عصر مرسولات خود را دریافت کنند.
مدیرکل پست آذربایجان‌شرقی افزود: این سرویس تا پایان شهریورماه راه‌اندازی خواهد شد و با توجه به اینکه بسیاری از شهروندان در زمان توزیع در منزل حضور ندارند، نقش مؤثری در افزایش دسترسی مردم به خدمات پستی خواهد داشت.

انتهای پیام