تازه ها
مروری بر مهمترین اقدامات سازمان تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان جهاددانشگاهی/ از توسعه زیستبوم نوآوری تا تقویت اشتغال فناورانه
به گزارش بازارکار، همزمان با فرارسیدن ۱۶ مردادماه، چهلوششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی، سازمان تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان این نهاد (ستفا) گزارشی از مهمترین اقدامات، برنامهها و دستاوردهای خود در یکسال گذشته را منتشر کرد؛ دستاوردهایی که توسعه زیستبوم نوآوری، تجاریسازی فناوری، توانمندسازی نیروی انسانی، گسترش اشتغال دانشبنیان، تقویت ارتباط صنعت و دانشگاه و حمایت از شرکتهای فناور را دربر میگیرد.
سازمان تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان جهاددانشگاهی (ستفا) بهعنوان یکی از سازمانهای تخصصی این نهاد، با مأموریت توسعه زیستبوم فناوری، تجاریسازی دستاوردهای فناورانه، توسعه اشتغال و کارآفرینی دانشبنیان و حمایت از رشد شرکتهای فناور، فعالیتهای خود را از طریق سه معاونت «توسعه اشتغال و کارآفرینی»، «راهبری پارکها و مراکز رشد» و «اقتصادی و تجاریسازی فناوری» دنبال میکند.
اجرای طرح «مهرباران ایران» برای تقویت سرمایه اجتماعی
در حوزه معاونت توسعه اشتغال و کارآفرینی، اجرای طرح «مهرباران ایران» بهعنوان الگویی نوآورانه در حوزه نوآوری اجتماعی و توانمندسازی محلی، از مهمترین اقدامات سال گذشته این سازمان به شمار میرود. این طرح با همکاری معاونت فرهنگی، سازمان دانشجویان و پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری جهاددانشگاهی در حال اجراست.
این طرح در پاسخ به چالشهایی همچون کاهش سرمایه اجتماعی، تضعیف فرهنگ یاریگری، افزایش انزوای اجتماعی و کاهش تابآوری جوامع محلی طراحی شده و هدف اصلی آن احیای فرهنگ همیاری و تقویت سلامت و تابآوری اجتماعی از طریق تشکیل گروههای «همسایهیاری» مبتنی بر تبادل خدمات بدون مبادله پول است.
نوآوری اصلی این طرح، طراحی سازوکار شبکهای مبتنی بر اعتماد اجتماعی و پلتفرم «زمانواره» برای تسهیل تبادل خدمات درونگروهی و برونگروهی و همچنین توسعه شبکههای افقی و عمودی از سطح محله تا استان است.
در مرحله توسعه، این طرح با تشکیل گروههای تخصصی در حوزههای اشتغال و کسبوکار، فرهنگی ـ اجتماعی، آموزشی ـ پرورشی، سلامت و معیشت حمایتی، به شناسایی ظرفیتها و نیازهای محلی پرداخته و زمینه انسجام خدمات پراکنده را فراهم میکند.
از مهمترین آثار این طرح میتوان به تقویت سرمایه اجتماعی، کاهش آسیبهای محلی، توسعه مشارکت مردمی، توانمندسازی دانشجویان بهعنوان تسهیلگران اجتماعی و ایجاد زیستبوم اجتماعی ـ اقتصادی تابآور اشاره کرد. این طرح هماکنون در مرحله بهرهبرداری آزمایشی قرار دارد و با مشارکت مردم، نهادهای دولتی و غیردولتی و کانونهای فرهنگی و هنری مساجد در حال توسعه است و ظرفیت بالایی برای الگوسازی ملی در حوزه توسعه اجتماعمحور دارد.
آغاز بهکار اندیشکده اشتغال دانشبنیان
از دیگر برنامههای این معاونت، راهاندازی اندیشکده «اشتغال دانشبنیان» بهعنوان یک ابتکار راهبردی در جهاددانشگاهی است که با هدف تحلیل، سیاستگذاری و توسعه اشتغال در اقتصاد دانشبنیان فعالیت خود را آغاز خواهد کرد.
این اندیشکده در پاسخ به یکی از مسائل کلیدی کشور، یعنی شکاف میان رشد شرکتهای دانشبنیان و کیفیت و کمیت اشتغال متخصصان شکل گرفته است؛ مسئلهای که پیامدهایی همچون بیکاری دانشی، مهاجرت نخبگان و بهرهبرداری ناکافی از سرمایه انسانی را در پی داشته است.
نوآوری اصلی این دستاورد، تفکیک مفهومی و تحلیلی سه حوزه «کسبوکار دانشبنیان»، «شغل دانشبنیان» و «اشتغال دانشبنیان» و ارائه چارچوب سهسطحی (خرد، میانی و کلان) برای سیاستگذاری یکپارچه در این حوزه است.
این اندیشکده فعالیت خود را در قالب چهار کارگروه تخصصی شامل آیندهپژوهی مشاغل دانشی، توسعه کسبوکارهای دانشبنیان، رصد و پایش اشتغال دانشبنیان و سیاستگذاری و حکمرانی یکپارچه آغاز خواهد کرد.
از مهمترین خروجیهای مورد انتظار آن میتوان به طراحی نظام ملی پایش اشتغال دانشبنیان، ارائه بستههای سیاستی، تحلیل تجارب بینالمللی و توسعه مدلهای کسبوکار پایدار اشاره کرد. این دستاورد میتواند نقش مؤثری در کاهش بیکاری فارغالتحصیلان، ارتقای بهرهوری نیروی انسانی متخصص، تقویت زیستبوم نوآوری و کاهش وابستگی کشور به الگوهای غیرکارآمد اشتغال ایفا کرده و بهعنوان بازوی فکری سیاستگذاران، دانشگاهها و نهادهای توسعهای مورد استفاده قرار گیرد.
اجرای شبکه ملی منتورینگ ایران
در معاونت راهبری پارکها و مراکز رشد نیز اجرای طرح «شبکه ملی منتورینگ ایران» از مهمترین برنامههای راهبردی سال گذشته بود. این طرح با هدف توسعه زیستبوم نوآوری کشور، استانداردسازی خدمات منتورینگ، تربیت منتورهای تخصصی و ایجاد زیرساخت ملی ارائه خدمات منتورینگ طراحی و اجرا شد.
فراخوان این طرح در ۲۶ استان منتشر شد و از میان ۱۶۱ متقاضی، پس از برگزاری ۱۱ جلسه مصاحبه تخصصی و ۶ جلسه کمیته علمی، ۸۰ نفر واجد شرایط انتخاب شدند که در نهایت ۷۴ نفر در دوره توانمندسازی حضور یافتند.
این دوره شامل ۱۰۰ ساعت آموزش تخصصی (۶۰ ساعت نظری و ۴۰ ساعت عملی) با مشارکت ۱۷ مدرس و صاحبنظر بود. میانگین نمرات شرکتکنندگان از ۱۵.۲ در پیشآزمون به ۱۷.۹ در پسآزمون افزایش یافت. همچنین میزان رضایت کلی از دوره ۷۹ درصد و رضایت از فرصتهای شبکهسازی و تعاملات حرفهای ۹۰ درصد ثبت شد.
از مهمترین دستاوردهای این طرح میتوان به شکلگیری نخستین شبکه ملی منتورهای حرفهای کشور، ایجاد بانک اطلاعاتی منتورهای منتخب، تولید بیش از ۶۰ ساعت محتوای آموزشی تخصصی، طراحی ماژول منتورینگ در سامانه «زیستفا»، توسعه زیرساختهای ارزیابی و اعتبارسنجی منتورها و فراهم شدن بستر ارائه خدمات منتورینگ در سطح ملی اشاره کرد.
این طرح زمینه استقرار نظام ملی منتورینگ و توسعه خدمات تخصصی منتورینگ در دانشگاهها، پارکهای علم و فناوری و مراکز رشد کشور را فراهم کرده و برنامههای آموزشی و توانمندسازی حرفهای و طراحی سامانه ملی منتورینگ نیز در ادامه آن در دست اجراست.
برگزاری ششمین دوره طرح ملی توانمندسازی شغلی «صدف»
از دیگر برنامههای شاخص معاونت راهبری پارکها و مراکز رشد، اجرای ششمین دوره طرح ملی توانمندسازی شغلی «صدف» بود که با هدف کاهش فاصله میان آموزشهای دانشگاهی و نیازهای واقعی بازار کار، ارتقای اشتغالپذیری دانشجویان و فارغالتحصیلان و تربیت نیروهای کارآفرین برگزار شد.
این طرح ملی با همکاری پارک فناوری پردیس و سازمان تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان جهاددانشگاهی (ستفا) در ۱۲ استان کشور اجرا شد و راهبری آن بر عهده این سازمان بود. دوره از آذرماه تا پایان سال ۱۴۰۴ برگزار شد و شامل ۶۶ ساعت آموزش تخصصی و مهارتی در قالب سه فاز آموزشی بود. مخاطبان این طرح را دانشجویان تمامی مقاطع و رشتههای تحصیلی و همچنین فارغالتحصیلانی که کمتر از دو سال از زمان فراغت از تحصیل آنان گذشته بود، تشکیل میدادند.
از مهمترین دستاوردهای این طرح میتوان به ارتقای مهارتهای فردی و حرفهای شرکتکنندگان، افزایش آمادگی برای ورود به بازار کار، آشنایی با فرصتهای فعالیت در زیستبوم فناوری و نوآوری کشور، توسعه ارتباط میان دانشگاه و صنعت و تقویت سرمایه انسانی مورد نیاز اقتصاد دانشبنیان اشاره کرد.
همچنین با مشارکت پارکهای علم و فناوری، بنیاد ملی نخبگان، مراکز رشد، شتابدهندهها و سایر نهادهای همکار، بستر مناسبی برای توسعه مسیر شغلی و حرفهای شرکتکنندگان فراهم شد. این طرح در ۱۲ استان کشور اجرا شد و بیش از یکهزار و ۵۰۰ نفر از آموزشهای آن بهرهمند شدند و خدمات توانمندسازی شغلی از طریق ظرفیت واحدهای جهاددانشگاهی و نهادهای همکار به آنان ارائه شد.
تحقق بیش از ۸۵ درصدی برنامههای زیستبوم نوآوری

بر اساس جمعبندی آماری رویدادهای زیستبوم نوآوری جهاددانشگاهی، از مجموع ۲۰۶ رویداد برنامهریزیشده، ۱۷۶ رویداد با موفقیت برگزار شد که بیانگر نرخ تحقق ۸۵.۴ درصدی برنامههای مصوب است.
این میزان تحقق، نشاندهنده عملکرد مطلوب واحدهای سازمانی در اجرای برنامهها و ظرفیت مناسب برای مدیریت و راهبری رویدادهای نوآوری و فناوری در سطح کشور است. همچنین پیشنهاد شده است در سالهای آینده، علاوه بر تعداد رویدادهای برگزارشده، شاخصهایی مانند نرخ تحقق ماهانه، میزان انحراف از برنامه زمانبندی، دلایل عدم اجرا و درصد جابهجایی رویدادها نیز بهصورت مستمر پایش شود تا امکان تصمیمگیری دقیقتر برای مدیران فراهم شود.
توسعه بازار فناوری و تجاریسازی دستاوردهای دانشبنیان
در حوزه معاونت اقتصادی و تجاریسازی فناوری، توسعه بازار فناوریهای جهاددانشگاهی از طریق تعامل با صنایع و سازمانهای بزرگ کشور در دستور کار قرار گرفت.
در این راستا، ارتباط با مجموعههایی همچون پتروشیمی بندر امام، پتروشیمی تبریز، دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، دبیرخانه شورایعالی صنایع دریایی کشور و شرکت صنایع الکترونیک ایران برای پاسخگویی به نیازهای فناورانه و تجاریسازی فناوریهای موجود جهاددانشگاهی توسعه یافت.
ایجاد زیستبوم حل مسئله برای پاسخ به نیازهای صنایع
یکی دیگر از اقدامات این معاونت، ایجاد و توسعه زیستبوم حل مسئله با هدف شناسایی و پاسخگویی به نیازهای فناورانه صنایع مختلف بود.
این برنامه با بهرهگیری از ظرفیتهای فناورانه موجود، شناسایی چالشهای صنایع، ارائه راهکارهای مبتنی بر دانش، تأمین فناوری و جذب سرمایه، زمینه توسعه همکاریهای فناورانه میان جهاددانشگاهی و صنایع کشور را فراهم کرده است.
تأمین منابع مالی طرحهای فناورانه
در راستای حمایت از تجاریسازی فناوری، منابع مالی مورد نیاز طرحهای اقتصادی و فناورانه نیز تأمین شد.
بر این اساس، خط اعتباری به ارزش یکهزار و ۸۰۰ میلیارد تومان از صندوقهای پژوهش و فناوری کشور، ۱۰۰ میلیارد تومان از صندوق پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی و همچنین ۷ میلیون دلار برای رفع نیازهای مالی فناوریها در مسیر تجاریسازی اختصاص یافت.
ساماندهی شرکتهای وابسته و توسعه محصولات دانشبنیان
در حوزه امور شرکتها و سهام نیز ساماندهی، ساختارمندسازی و سرمایهگذاری در شرکتهای غیرفعال و زیانده وابسته و تابعه جهاددانشگاهی با هدف توسعه محصولات دانشبنیان در دستور کار قرار گرفت.
توسعه تولید محصولاتی همچون سوربیتول و بذرهای دورگه (هیبرید) از جمله برنامههای این بخش برای افزایش ظرفیت تولید محصولات دانشبنیان و بهرهبرداری اقتصادی از توانمندیهای فناورانه جهاددانشگاهی بوده است.
تقویت پیوند صنعت و مراکز تولید دانش
از دیگر اقدامات معاونت اقتصادی و تجاریسازی فناوری، تأمین و رفع نیازهای فناورانه صنایع بزرگ کشور، بهویژه صنعت پتروشیمی، از طریق جذب طرحهای کلان و بهرهگیری از فناوریهای نوین و بومیسازی فناوریهای پیشرفته بود.
همچنین ایجاد مراکز نوآوری در حوزه هوش مصنوعی و موتورهای الکتریکی، در راستای ایجاد پیوند مؤثر میان صنعت و مراکز تولید دانش و توسعه فناوریهای راهبردی کشور دنبال شد.
حمایت از زیستبوم فناوری در جریان جنگ رمضان
سازمان تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان جهاددانشگاهی در پی شرایط ناشی از جنگ رمضان، با هدف حفظ پایداری زیستبوم نوآوری و فناوری، حمایت از شرکتهای فناور و دانشبنیان و ارتقای تابآوری کسبوکارها، مجموعهای از برنامههای آموزشی، مشاورهای و تخصصی را با همکاری واحدها، پارکهای علم و فناوری و مراکز رشد تابعه در سطح کشور برگزار کرد.
آمار و جزئیات این اقدامات در قالب اینفوگرافی تهیه و منتشر شده است.

ارسال نظرات