تازه ها
به مناسبت سالگرد تأسیس جهاد دانشگاهی؛
فاطمه عزیزخانی: "ستفا" با تجاریسازی فناوری، علم را به اشتغال، ثروت و اقتدار ملی پیوند زده است
همزمان با فرارسیدن سالروز تأسیس جهاد دانشگاهی، دکترفاطمه عزیزخانی، کارشناس عالی بازار کار و اشتغال مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، با اشاره به نقش این نهاد در توسعه اقتصاد دانشبنیان کشور، اظهار کرد: مردادماه، یادآور شکلگیری نهادی است که طی بیش از چهار دهه گذشته توانسته میان دانشگاه، صنعت، جامعه و نیازهای واقعی کشور پیوندی مؤثر برقرار کند و امروز سازمان تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان جهاد دانشگاهی (ستفا) بهعنوان یکی از مهمترین بازوهای این نهاد، مأموریت تبدیل دانش به فناوری، فناوری به محصول، محصول به بازار و در نهایت اشتغال و رفاه را بر عهده دارد.
به گزارش بازارکار، دکتر فاطمه عزیزخانی با تبریک فرا رسیدن چهل و ششمین سالگرد تشکیل جهاد دانشگاهی به جامعه علمی و دانشگاهی کشور افزود: امروز اقتدار علمی دیگر تنها با تعداد مقالات یا رتبههای علمی سنجیده نمیشود، بلکه زمانی معنا پیدا میکند که نظام علمی کشور بتواند مسائل واقعی جامعه را حل کند، وابستگی فناوری را کاهش دهد، ثروت ایجاد کند و به افزایش تابآوری اقتصادی و ملی بینجامد. در این مسیر، "ستفا" یکی از مهمترین حلقههای واسط میان دانشگاه، صنعت و بازار محسوب میشود و با شناسایی ظرفیتهای فناورانه، حمایت از بلوغ ایدهها، ایجاد ارتباط میان پژوهشگران و صنعت، توسعه بازار و پشتیبانی از اشتغال دانشبنیان، نقش مهمی در تحقق اقتصاد دانشبنیان ایفا میکند.
تجاری سازی یکی از ارکان اقتدار علمی است
عزیزخانی با بیان اینکه برای سنجش اقتدار علمی باید شاخصهایی فراتر از تولید مقاله را مدنظر قرار داد، گفت: میزان حل مسائل کشور، بومیسازی فناوری، کاهش وابستگی، ورود فناوری به بازار، ایجاد درآمد پایدار، توسعه شرکتهای دانشبنیان، ایجاد اشتغال تخصصی، توسعه زنجیره ارزش و حضور موفق در بازارهای داخلی و خارجی از مهمترین شاخصهای اقتدار علمی هستند. به همین دلیل، تجاریسازی فناوری نه یک فعالیت جانبی، بلکه یکی از ارکان تحقق اقتصاد مقاومتی و اقتدار علمی کشور به شمار میرود.
وی با اشاره به چالشهای موجود در مسیر تبدیل پژوهش به محصول، اظهار داشت: اگرچه کشور از ظرفیت علمی قابل توجهی برخوردار است، اما هنوز نظام ارزیابی علمی بیش از اندازه مقالهمحور است، ارتباط دانشگاه و صنعت به اندازه کافی نظاممند نیست و بسیاری از تیمهای فناور در مسیر تبدیل ایده به محصول، به دلیل کمبود سرمایه، ضعف بازارسازی، مشکلات حقوقی و نبود شبکههای پشتیبان با چالش مواجه میشوند. همچنین برخی قوانین و سازوکارهای اداری هنوز متناسب با زیستبوم نوآوری و کسبوکارهای فناور اصلاح نشدهاند.
مهمترین خلأ در کشور، نبود زنجیره منسجم از توسعه فناوری تا توسعه بازار است
کارشناس عالی بازار کار و اشتغال مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ادامه داد: دقیقاً در همین نقطه است که نقش ستفا برجسته میشود. این سازمان با توانمندسازی تیمهای فناور، حمایت از شرکتهای دانشبنیان، توسعه آموزشهای کارآفرینی، تسهیل ارتباط با صنعت، بازارسازی و تکمیل فرآیند تجاریسازی، تلاش میکند فاصله میان علم و بازار را کاهش دهد. مهمترین خلأ موجود در کشور، نبود زنجیره منسجم از توسعه فناوری تا توسعه بازار است؛ به این معنا که اگرچه از تولید دانش حمایت میشود، اما در حوزه فروش محصولات دانشبنیان، تضمین تقاضا و اتصال فناوری به بازار هنوز ضعفهای جدی وجود دارد.
وی درباره وضعیت زیستبوم نوآوری کشور گفت: در سالهای اخیر شتابدهندهها، مراکز رشد، پارکهای علم و فناوری و صندوقهای حمایتی توسعه یافتهاند، اما این زیرساختها هنوز برای پاسخگویی به نیاز شرکتهای دانشبنیان، بهویژه در مرحله رشد و مقیاسپذیری، کافی نیستند. شرکتهای فناور علاوه بر فضای کاری و مشاوره، به تأمین مالی هوشمند، قراردادهای خرید، حمایت حقوقی، توسعه برند، بازار داخلی و صادرات نیاز دارند و ستفا باید بیش از گذشته بر تکمیل این زنجیره ارزش متمرکز شود.
عزیزخانی با تأکید بر اینکه مهمترین مسئله کشور، شکاف میان ظرفیت علمی و بهرهبرداری اقتصادی از علم است، خاطرنشان کرد: کاهش این شکاف به افزایش بهرهوری سرمایهگذاریهای علمی، تقویت تولید داخلی، ایجاد اشتغال تخصصی، جلوگیری از مهاجرت نخبگان و ارتقای کیفیت زندگی مردم منجر خواهد شد. مردم زمانی آثار اقتصاد دانشبنیان را لمس میکنند که محصولات و خدمات فناورانه بتوانند خدمات سلامت، آموزش، صنعت، کشاورزی و خدمات دیجیتال را با کیفیت بالاتر و هزینه کمتر در اختیار آنان قرار دهند.
وی با اشاره به اولویتهای آینده ستفا اظهار داشت: فناوریهای سلامت، هوش مصنوعی، زیستفناوری، صنایع خلاق، انرژیهای نو، کشاورزی هوشمند، امنیت غذایی، فناوریهای آموزشی، آب، محیطزیست و تحول دیجیتال از مهمترین حوزههایی هستند که میتوانند بیشترین ارزش افزوده را برای کشور ایجاد کنند و هرچه ارتباط میان دانشگاه، صنعت، سرمایهگذار و بازار در این حوزهها تقویت شود، اثرگذاری جهاد دانشگاهی نیز افزایش خواهد یافت.
این پژوهشگر حوزه بازار کار افزود: اگرچه شرکتهای دانشبنیان امروز نسبت به گذشته جایگاه مهمتری در اقتصاد ایران پیدا کردهاند، اما هنوز تا تبدیل شدن به یکی از پایههای اصلی تولید ناخالص داخلی فاصله دارند. مهمترین ضعف موجود، پراکندگی بازیگران زیستبوم نوآوری و ضعف ارتباط میان دانشگاه، صنعت، سرمایهگذاران و بازار است و ستفا میتواند نقش هماهنگکننده و تسهیلگر این ارتباطات را ایفا کند.
وی توسعه بازار، اصلاح نظام تأمین مالی نوآوری، حمایت از خرید محصولات فناورانه داخلی، تسهیل صادرات، ارتقای امنیت سرمایهگذاری و بازنگری قوانین مرتبط را از مهمترین پیشنیازهای رشد اقتصاد دانشبنیان دانست و تأکید کرد: اقتصاد دانشبنیان صرفاً با حمایتهای دولتی شکل نمیگیرد، بلکه به بازار، سرمایه، قانون کارآمد و تقاضای واقعی نیاز دارد.
توسعه اشتغال دانشبنیان یکی از مأموریتهای اصلی ستفا
عزیزخانی همچنین توسعه اشتغال دانشبنیان را یکی از مأموریتهای اصلی ستفا برشمرد و گفت: تغییر نگرش جوانان از استخداممحوری به کارآفرینی، توسعه آموزشهای مهارتی، منتورینگ، حمایت از تیمهای فناور و گسترش همکاری با دانشگاهها، صنایع و نهادهای حمایتی، لازمه شکلگیری مشاغل آینده است. توسعه زیستبوم فناوری علاوه بر ایجاد اشتغال، یکی از مؤثرترین راهکارهای حفظ نخبگان و کاهش مهاجرت آنان محسوب میشود.
وی در پایان با اشاره به افق پنجساله ستفا اظهار کرد: تکمیل زنجیره تجاریسازی، توسعه زیرساختهای پشتیبان شرکتهای دانشبنیان، تقویت ارتباط دانشگاه، صنعت و بازار، گسترش آموزشهای مهارتی متناسب با مشاغل آینده و توسعه فناوریهای راهبردی مانند هوش مصنوعی، زیستفناوری، فناوریهای شناختی، کوانتوم، مواد پیشرفته، فناوریهای سلامت و انرژیهای پاک باید در اولویت قرار گیرد. تحقق این اهداف نیازمند همکاری نزدیک دولت، دانشگاه و صنعت است. به اعتقاد من، مأموریت اصلی ستفا امروز ایجاد پیوند میان علم، فناوری، بازار و اشتغال است تا ظرفیتهای دانشی کشور به ثروت، رفاه و اقتدار ملی تبدیل شوند؛ مأموریتی که در نهایت آینده جهاد دانشگاهی را نیز رقم خواهد زد.
ارسال نظرات