مشاغل خانگی امیدی برای زنان سرپرست خانوار

رحیمه شایق در گفت‌وگو با بازار کار از نحوه ورود خود به حیطه مشاغل خانگی می‌گوید: هر انسانی در زمان کودکی، آرزوهایی برای خود دارد که در دوران نوجوانی به هدف تبدیل می‌شوند، بنده از دوران کودکی علاقه زیادی به حوزه کشاورزی و رویش گیاهان داشتم، اما برخی اتفاقات رخ داده در زندگی، مارا از مسیر و هدفمان دور می‌کند. وی ادامه می‌دهد: بنده در ۱۴ سالگی ازدواج کردم و به دلیل این‌که شرایط برای ادامه تحصیل محیا نبود، به مدت ده سال در یک حرفه ای صرفا به دلیل بحث مالی فعالیت داشتم؛ که  از آنجایی که هیچ کار خدا بی حکمت نیست، ورشکسته شدن همسرم سکوی پرتاپ من به سوی آرزوها و اهدافم شد. وی با بیان اینکه هدف از ورود به عرصه پرورش قارچ خوراکی، توانمند سازی قشر ضعیف جامعه و ایجاد اشتغال برای زنان بد سرپرست و بی سرپرست است، اظهار می‌کند: کارم را در سال ۹۵ از یک سالن ۱۵۰ متری با پوشش نایلونی داخل سوله با کمترین امکانات به همراه همسرم شروع کردیم، و در طی این ۶سال با توجه به اینکه شکست مالی رو تجربه کرده بودیم خوشبختانه توانستیم سالن ۱۵۰ متری رو به چهار سالن ۸۰ متری نیمه صنعتی تبدیل کنیم؛ چراکه هدف اصلی ما ایجاد کار آفرینی واشتغالزایی بود. این پیشران مشاغل خانگی خاطرنشان می‌کند: هرچند گاهی اوقات جا خورده و ناامید می‌شدیم، ولی هربار قویتر از پیش ادامه می‌دادم تا اینکه با طرح ملی توسعه مشاغل خانگی واشتغال زایی برای قشر آسیب پذیر جامعه از طریق جهاد دانشگاهی تبریز آشنا شدیم. وی در ادامه از سختی‌های شغل پرورش قارچ می‌گوید: پرورش قارچ خوراکی ریسک بسیار بالایی داشته و در صورت سهل انگاری در یکی از دوره‌های کشت و یا اختلال در یکی از عناصر هوا، رطوبت و دما، درصد برداشت کاهش یافته و کل دوره اسپان ران و شوک دچار مشکل می‌شود. شایق اضافه می‌کند: از این رو باتوجه به این‌که به سیستم سردخانه تجهیز نبودیم، تصمیم به خریداری یک دستگاه خشک کن گرفتیم و در این راستا ایده‌های جالب بیشتری به ذهنمان رسید و در کنار پرورش قارچ، به صنعت میوه و سبزی خشک روی آوردیم. وی با اشاره به اشتغالزایی ۱۰ نفر در قالب این طرح، می‌گوید: تاکنون برای ۱۰ نفر به صورت مستقیم و۴ نفر به صورت غیر مستقیم زمینه اشتغال فراهم کردیم، البته این تعداد اشتغال در تابستان وپاییز به دلیل کار کشاورزی که از جمله کاشت سیب زمینی، هویج ، لوبیا سبز و رسیدگی به باغات سیب است، ارتقا پیدا می‌کند.

افزایش مشاغل خانگی در زمان قرنطینه کرونا ویروس شایق با اشاره به وضعیت مشاغل خانگی، ادامه می‌دهد: کرونا، منجر به رواج یافتن مشاغل خانگی شد، بنابراین اگر حمایت شود استعدادهای نهفته زیادی وجود دارد که حتی می‌توانند وابستگی ما را برای استفاده از محصولات خارجی کاهش دهند، در صورت حمایت علاوه بر اینکه شاهد تولید محصولات با کیفیت ایرانی خواهیم بود، همچنین می‌توانیم در بازارهای جهانی نیز رقابت کنیم. به گفته وی، برای توسعه آنها در وهله نخست تسهیلات، حمایت از پیشران ها و همچنین آموزش بسیار اهمیت دارد. این فعال حوزه مشاغل خانگی در آذربایجان شرقی معتقد است که جهاد دانشگاهی طی یک سال گذشته در توسعه این دسته از مشاغل، اتصال پیشران ها به یکدیگر و همچنین در حوزه آموزش و یا فعال کردن بازارهای فروش بسیار موفق عمل کرده است. این پیشران در حوزه مشاغل خانگی با بیان این‌که در نگاه همه کار آفرین ایجاد کننده کار و اشتغال است، در صورتی‌که این صورت مسئله بوده و کار آفرینی نویسنده عملی است، می‌گوید: همانطور که نویسنده برای نوشتن ایده‌ها، تجربیات و خلق آثاربه یک ورقه ی سفید و خودکار و ذهن خلاق نیاز دارد، محیط کار کارآفرین نیز همان ورقه‌ی سفیداست که ایده‌ها نوآورانه ثبت می‌کند،حال برای پیش برد اهداف نیازمند حمایت و ارائه تسهیلات لازم است. وی اضافه می‌کند: به دلیل این‌که ما از صفر و با شکست مالی شروع کردیم همیشه از نظر نقدینگی در مضیقه بودیم، براین اساس اصلی ترین مشکل ما نبودن سرمایه است که منجر شده کارگاه ما به سیستم سردخانه مجهز نباشد و به دلیل این موضوع ضرر مالی بسیاری را متحل شدیم. وی ضمن ارائه توصیه‌هایی به افرادی که تازه می‌خواهند وارد این حوزه شوند، کارآفرینی را خدمت به جامعه و تولید محصولات با نیاز جامعه عنوان می‌کند و ‌می‌افزاید: کارآفرینی نویسنده عملی است که می‌تواند ایده‌های خلاقانه خود را پیاده سازی کرده و در راستای تولید و اشتغال گام‌های موثری بردارند. شایق با بیان این‌که افراد بدون تحقیق و تحلیل بازار وارد هیچ کاری نشوند، خاطرنشان می‌‌کند: ابتدا باید سنجش کرد که آیا بازار کشش آن را دارد؛ چراکه هم سرمایه از بین می‌رود هم امیدی برای ادامه نمی‌ماند‌؛ به عنوان مثال بنده امسال پرورش چهار نوع قارچ را از مقدار بسیار کم شروع کردم تا کشش بازار را بسنجم که خوشبختانه فروش مناسبی داشته و به تولیداتمان اضافه خواهیم کرد. وی با تاکید بر ضرورت امر آموزش برای کارآفرینی در جهت چرخش چرخ‌های تولید، می‌گوید: خوشبختانه جهاد دانشگاهی در این زمینه موفق عمل می‌کند و حتی آموزش‌های لازم در راستای اتصال به بازار‌های فروش اینترنتی از طریق این سازمان سپری کردیم. این پیشران مشاغل خانگی در حوزه پرورش قارچ در خصوص بازار فروش، ادامه می‌دهد: استارت کاری مجموعه ما با پرورش قارچ بود که از طریق واسطه یا همان ویزیتور وارد بازار می‌شد؛ ولی در روزهای تعطیل که فروش نداشتیم، محصولات ما خراب می‌شد؛ اما باتوجه به اینکه هر روز از مطالب رسانه غافل نمیشم در مقاله ای مصرف قارچ خشک به چشمم خورد وباعث شد این ایده را به مرحله عملیاتی برسانم؛ به طوری‌که در شرایط بحرانی که فروش قارچ نداریم، با خشک کردن آن می‌توانیم کار خود را انجام دهیم، خوشبختانه این ایده به ثمر نشست وما درحال حاضر هم فروش قارچ خشک وهم پودر قارچ رو داریم. وی اضافه کرد: این ایده ما را با صنعت خشکبار وصنایع تبدیلی آشنا کرد و درحال حاضر تولیدات میوه خشک وسبزیجات وسیفی جات رو هم داریم. بازار فروش نیز به صورت عمده و هم به صورت مجازی وتحویل درب منزل بوده و با بسته‌بندی و دیزاین عالی فروش ما افزایش یافته است. شایق متذکر می‌شود: صادرات محصولات ما نیز از طریق واسطه انجام می‌گیرد و در این زمینه نیز موفق هستیم؛ البته اگر بروکراسی‌های اداری مرتفع شود ما نیز می‌توانیم خودمان صادرات کنیم. وی در پایان می‌گوید: مجموعه ما کشش حضور ۴۰ در کارگاه را ندارد اما بردن کار برای قشر ضعیف جامعه به خصوص بانوان بدسرپرست و سرپرست خانوار شور و اشتیاق برای من ایجاد می‌کند تا تلاش‌هایم را هر روز بیشتر کرده و بهتر از روز قبل ادامه دهم.