یادداشت

یکی از مهم‌ترین گره‌های اقتصاد ایران، «تأمین مالی» است. تولیدکننده‌ای که برای توسعه خط تولید خود به سرمایه در گردش نیاز دارد، یا استارت‌آپی که با ایده‌ای نوآورانه به دنبال جذب سرمایه است، اغلب با مانعی بزرگ روبه‌رو می‌شوند: نداشتن وثیقه کافی و معتبر. این مشکل که سال‌ها به عنوان یکی از موانع جدی تولید و کارآفرینی مطرح بوده، اکنون با راه‌اندازی «سامانه جامع وثایق» در آستانه حل شدن قرار گرفته است. سامانه‌ای که با هوشمندسازی و دیجیتالی کردن فرآیند وثیقه‌گذاری، می‌تواند تحولی بنیادین در نظام تأمین مالی کشور ایجاد کند.

کاهش اشتغال صنعتی زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که آن را نه‌فقط به‌عنوان یک تغییر در آمار بازار کار، بلکه به‌عنوان تغییر در تخصیص نیروی کار میان بخش‌های اقتصاد ببینیم.

اینجا باید میان دو مفهوم تفاوت قائل شویم؛ احساس ارزشمند بودن و ارزشمند بودن. بسیاری از کارکنان نه به دلیل حقوق پایین، بلکه به دلیل عدم احساس ارزشمندی، سازمان را ترک می‌کنند.

باور غلطی بین برخی فعالان اقتصادی رایج است که مناطق آزاد یعنی می توان هر کاری با کارگر کرد؛ بدون قرارداد، بدون بیمه و با هر حقوقی. این تصور کاملاً اشتباه است.

ظرفیت صنایع‌دستی برای ایجاد اشتغال، به‌ویژه در میان زنان، از چند جهت قابل توجه است. بسیاری از رشته‌های صنایع‌دستی امکان فعالیت در مقیاس کوچک و حتی در فضای خانگی را دارند و همین ویژگی موجب شده است زنان بتوانند بدون نیاز به سرمایه‌گذاری سنگین، فعالیت اقتصادی خود را آغاز کنند. این موضوع به‌خصوص برای زنان ساکن مناطق روستایی و شهر‌های کوچک که ممکن است دسترسی محدودی به فرصت‌های شغلی رسمی داشته باشند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

کارآفرینی صرفا ایجاد یک کسب‌وکار یا راه‌اندازی یک واحد اقتصادی نیست، بلکه تجلی اراده انسان برای ساختن، تغییر دادن، خلق فرصت و تبدیل محدودیت‌ها به امکان است. در روزگاری که اقتصاد‌ها با سرعتی بی‌سابقه در حال دگرگونی هستند، ملت‌ها بیش از هر زمان دیگری نیازمند اندیشه‌های نو، جسارت در تصمیم‌گیری، مهارت‌آموزی مستمر و فرهنگ کار مولد هستند؛ و این همان نقطه‌ای است که کارآفرینی به عنوان قلب تپنده توسعه، خود را نشان می‌دهد.

گاهی برای خارج کردن یک نفر از سازمان، لازم نیست حکم اخراج صادر شود. کافی است کم‌کم از دایره تصمیم‌ها کنار گذاشته شود، مسوولیت‌هایش کاهش پیدا کند، دیگر به جلسات مهم دعوت نشود و فرصت‌های رشد و دیده‌ شدن یکی پس از دیگری از او گرفته شود.

علاوه بر تمامی موارد فوق، یکی از ارکان پنهان، اما تعیین‌کننده موفقیت، گوش دادن فعال به صدای مشتری و اتخاذ رویکردی مشتری‌مدارانه فراتر از شعار‌های بازاریابی است.

در پژوهشی جدید درباره دانشجویان پرستاری، مسئله آمادگی برای ورود به بازار کار مورد توجه قرار گرفته است؛ موضوعی که تنها به یافتن شغل محدود نیست و با مهارت، نگرش و توانایی تصمیم‌گیری حرفه‌ای ارتباط دارد.

سمیه گلپور با اشاره به تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۹ درصدی مردادماه و فشار بیشتر تورم بر دهک‌های پایین درآمدی، فریز دستمزد را راهکار مهار تورم ندانست و تاکید کرد: بار ناترازی‌های اقتصادی، شوک‌های ارزی و انرژی و مشکلات ساختاری اقتصاد نباید بر دوش نیروی کار قرار گیرد و دولت باید زمینه بازنگری مزد و حفظ قدرت خرید کارگران را فراهم کند.

کارآفرینی در نظام سلامت دیگر محدود به ساخت بیمارستان و تخصص‌های بالینی نیست؛ دکتر مهسا صالحی در این یادداشت تبیین می‌کند که چگونه با رویکرد نیازسنجی، فناوری‌های هوشمند، توسعه خدمات سیار و تقویت گردشگری سلامت، می‌توان چالش‌های پیچیده درمانی را به موتور محرک توسعه اقتصادی و اشتغال‌زایی تبدیل کرد.

اصلاح واقعی از حذف شتاب زده کنکور آغاز نمی‌شود؛ از این پرسش آغاز می‌شود که ایران برای ۲۰ یا ۳۰ سال آینده به چه انسان‌هایی نیاز دارد. آیا به پزشکان بیشتری نیاز داریم یا معلمان توانمندتر؟ مهندسان بیشتر یا مدیران کارآمدتر؟ متخصصان فناوری یا دانشمندان علوم پایه؟